Cà phê với CEO Doanh nghiệp hội nhập Quản trị doanh nghiệp Nhân sự

Chưa tới 50% cổ phần Nhà nước đến được với nhà đầu tư chiến lược

Linh Linh - 14:56 | 31/10/2017

Báo cáo nghiên cứu về cổ đông chiến lược trong cổ phần hóa (CPH) DNNN vừa được Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) thực hiện với sự hỗ trợ của Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ (Amcham) khẳng định: Kết quả bán cổ phần trên thực tế chưa đạt mục tiêu giảm vốn nhà nước và thu hút vốn đầu tư tư nhân.

	Phó Thủ tướng yêu cầu làm rõ phản ánh việc bán vốn sai quy định
	9 tháng, bán vốn nhà nước lãi 12.160 tỷ đồng
	Chặn thất thoát tài sản nhà nước khi cổ phần hóa

19,6% số DN cổ phần hóa không bán được cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược

Đi liền với quá trình CPH là kỳ vọng tìm được nhà đầu tư chiến lược, nhất là nhà đầu tư chiến lược nước ngoài để làm thay đổi DN, làm cho DN hoạt động hiệu quả hơn, đầu tư tốt hơn cho công nghệ mới, thị trường mới và kỹ năng quản trị hiện đại… Nhưng theo báo cáo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trong số DN thực hiện bán cổ phần lần đầu ra công chúng qua hình thức đấu giá (IPO) năm 2015 chỉ bán được khoảng 36% tổng số lượng cổ phần chào bán. Nhà nước vẫn nắm giữ 81% vốn. Tỷ lệ tham gia của các nhà đầu tư bên ngoài chỉ đạt 9,5% (so với kế hoạch là 16,7%), nhà đầu tư chiến lược là 7,3% (kế hoạch là 15,8%).

Chưa tới 50% cổ phần Nhà nước đến được với nhà đầu tư chiến lược

Cơ cấu sở hữu của DN CPH theo kế hoạch và thực tế sau IPO (bình quân giai đoạn 2011-2015)

Nghiên cứu của CIEM đã phân tích thêm 46 tổng công ty thực hiện CPH giai đoạn 2011 – 2016 cho biết, trong số 46 DNNN này, có 14 DN (chiếm 30,4%) trong phương án CPH không bán cho nhà đầu tư chiến lược; có 2 DN (chiếm 4,4%) bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược với tỷ lệ cao hơn phương án được phê duyệt; 17 DN (chiếm 37%) bán hết số cổ phần cho cổ đông chiến lược theo tỷ lệ được phê duyệt; 9 DN (chiếm 19,6%) không bán được cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược và 4 DN còn lại (chiếm 8,7%) không bán hết số cổ phần được phê duyệt cho nhà đầu tư chiến lược.

Trong số 28.369 tỷ đồng được phê duyệt bán cho nhà đầu tư chiến lược ở 46 tổng công ty này, chỉ bán được 12.762 tỷ đồng. Tỷ lệ bán được cho nhà đầu tư nước ngoài rất nhỏ, chỉ chiếm 8,7% (4/46 tổng công ty). Trong đó phần lớn các nhà đầu tư nước ngoài mua tỷ lệ cổ phần thấp (cao nhất là 20%).

CIEM chỉ ra 5 nguyên nhân chính khiến CPH DNNN chưa thực sự thu hút các nhà đầu tư chiến lược, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài, đó là: Tỷ lệ sở hữu của cổ đông chiến lược nước ngoài bị khống chế; Định giá DN và giá cổ phiếu còn bất hợp lý; Nhiều DNNN không có sức hấp dẫn với cổ đông chiến lược; Thiếu công khai, minh bạch thông tin; Quy trình phức tạp và phương thức bán cổ phần thiếu linh hoạt.

Ông Phạm Đức Trung - Đại diện Ban Cải cách và Phát triển DN (CIEM) cho biết, các quy định giới hạn về tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài có thể được thiết kế với mục đích tạo hàng rào bảo hộ các ngành công nghiệp non trẻ trong nước, tuy nhiên lại gây ra những tác động tiêu cực tới việc thu hút cổ đông chiến lược nước ngoài.

Thiếu thông tin – cổ đông chiến lược khó quyết định bỏ vốn

Bên cạnh đó, các tiêu chí lựa chọn cổ đông chiến lược trong các thương vụ CPH các DNNN lớn cũng thiếu minh bạch, khó tiếp cận. Theo đó, hầu hết các DNNN không có thông báo về mục tiêu, tiêu chí lựa chọn cổ đông chiến lược bằng tiếng Anh. Do đó nhà đầu tư quốc tế thường rất tốn kém thời gian, chi phí để tìm hiểu.

Trong hội thảo về CPH dưới con mắt nhà đầu tư nước ngoài, Luật sư Tony Foster cho biết, vấn đề thiếu minh bạch trong việc lựa chọn cổ đông chiến lược là một trong những vấn đề then chốt khiến các nhà đầu tư quốc tế e ngại khi muốn tìm kiếm cơ hội đầu tư vào DNNN CPH. Ông Adam Sitkoff, Giám đốc Điều hành, Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ (Amcham) cũng chia sẻ, dù DN Mỹ coi quá trình CPH tại Việt Nam là cơ hội đầu tư lớn nhưng thông tin không đầy đủ khiến họ rất khó khăn khi ra quyết định bỏ vốn đầu tư.

Vì vậy để tăng sức hấp dẫn và khuyến khích các nhà đầu tư chiến lược tham gia vào tiến trình CPH, CIEM khuyến nghị: Cần có quy định rõ ràng và minh bạch về những tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược; Mở rộng các lĩnh vực, ngành nghề nhà đầu tư chiến lược nước ngoài được nắm giữ cổ phần chi phối, nhất là những lĩnh vực, ngành nghề không ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, an toàn và chủ quyền quốc gia; Việc định giá DN phải được thực hiện một cách độc lập và minh bạch bởi các chuyên gia tư vấn có nhiều kinh nghiệm quốc tế và dựa trên các thông lệ quốc tế.

Bên cạnh đó, giá bán cổ phần cần được nghiên cứu kỹ càng dựa trên giá trị thực và tiềm năng phát triển của DN thay vì chỉ dựa vào giá giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Một khuyến nghị nữa là cần cung cấp các thông tin đầy đủ và minh bạch về DN CPH và tạo điều kiện để nhà đầu tư có đủ thời gian thẩm định thông tin và đánh giá giá trị của DN trước khi tham gia đấu thầu.

Ông Phạm Đức Trung cho rằng, trong việc quy định giới hạn tỷ lệ cổ phần đối với nhà đầu tư chiến lược nước ngoài, cần đảm bảo sự công bằng giữa nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư trong nước, đó là cho phép nhà đầu tư nước ngoài sở hữu tỷ lệ cổ phần giống như các cổ đông chiến lược trong nước; cho phép họ được sở hữu chi phối ở các ngành lĩnh vực không thiết yếu. Trong những ngành, lĩnh vực mà nhà đầu tư chiến lược chỉ được phép sở hữu thiểu số cổ phần, thì cần có cơ chế chính sách bảo vệ quyền lợi của cổ đông thiểu số.

Linh Linh

Tin khác

Từ khát vọng tự lập, nữ giám đốc khuyết tật mở cơ hội việc làm cho cộng đồng

Nhiều năm phải sử dụng xe lăn vì bệnh viêm tủy ngang, chị Lâm Thị Nga hiểu rõ những khó khăn của người khuyết tật khi tiếp cận việc làm và tự chủ cuộc sống. Từ nhu cầu của bản thân, chị cùng cộng sự xây dựng xưởng cơ khí, tạo ra phương tiện phù hợp và môi trường làm việc cho những người cùng hoàn cảnh.

Generali Việt Nam ghi dấu ấn với giải thưởng về Sáng kiến đa dạng, công bằng và hòa nhập

Generali Việt Nam vừa được vinh danh tại hạng mục “Sáng kiến Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập Xuất sắc nhất” (Best DEI Initiative) thuộc Giải thưởng Bảo hiểm dành cho Người tiêu dùng châu Á 2026 (Asia Consumer Insurance Awards 2026).

50 năm Vinamilk: Khi ‘đạt chuẩn’ chưa phải là điểm dừng

Nhìn lại 50 năm qua bộ phim tài liệu “50 năm Vinamilk - Không ngừng nâng chuẩn, làm đến tận cùng”, hành trình Vinamilk hiện lên không chỉ qua những cột mốc tăng trưởng, mà qua những lần doanh nghiệp tự đặt cho mình một chuẩn mực cao hơn: từ làm chủ công nghệ, kiểm soát chất lượng trên toàn chuỗi đến trách nhiệm với cộng đồng và thế hệ tương lai. “Không ngừng nâng chuẩn”, theo cách đó, không chỉ là câu chuyện về chất lượng sản phẩm, mà còn là cách một doanh nghiệp lựa chọn để trưởng thành.

Doanh nghiệp Việt tìm chỗ đứng trong chuỗi xuất khẩu

Theo Cục Thống kê, 8 tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước tăng 7,4%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 26,9% và chiếm 80,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tốc độ tăng cho thấy khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn có khoảng cách đáng kể so với khu vực FDI trong hoạt động xuất khẩu.

Được cả giới đầu tư và định chế tài chính ghi nhận, Vinamilk tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường vốn

Vượt qua quá trình khảo sát gần 700 doanh nghiệp đang niêm yết, Vinamilk được vinh danh ở hai hạng mục quan trọng của IR Awards 2026, gồm “Website IR được Nhà đầu tư yêu thích nhất” và “Hoạt động IR được Định chế tài chính đánh giá cao nhất” trong nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn phi tài chính. Diễn ra đúng cột mốc 50 năm thành lập, kết quả tiếp tục ghi nhận những nỗ lực của doanh nghiệp trong minh bạch thông tin, nâng cao khả năng tiếp cận và xây dựng niềm tin với thị trường vốn.

Chuyển đổi số hộ kinh doanh cần đi vào thực chất

Chuyển đổi số đang đi sâu hơn vào khu vực hộ kinh doanh từ quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử đến thương mại điện tử và quản trị dữ liệu. Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiếp cận công nghệ và thực sự đưa vào hoạt động hằng ngày vẫn còn khá lớn, đặt ra yêu cầu hỗ trợ sát hơn với nhu cầu, khả năng của từng hộ kinh doanh.

Tối ưu dòng tiền: Khách quét được, doanh nghiệp quản lý được

Từ tối ưu quy trình, rút ngắn thời gian đối soát đến chủ động dòng tiền và phục vụ khách quốc tế, workshop online “Vận hành doanh nghiệp thông minh 2026 - Tối ưu dòng tiền, tăng trưởng bền vững” do 9Pay tổ chức đã đưa ra những giải pháp thực tiễn giúp doanh nghiệp du lịch nâng cao hiệu quả vận hành trong bối cảnh thị trường ngày càng số hóa.

Citi và HDBank ký hợp tác trong khuôn khổ chuyến thăm Hoa Kỳ của Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam

Ngày 23/9, tại New York, Ngân hàng Citi và Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực ngân hàng và dịch vụ tài chính.

Kỷ nguyên mới của Việt Nam, cùng kiến tạo tương lai của tăng trưởng, đổi mới và kết nối toàn cầu

Các thỏa thuận mới kết nối công nghệ, nguồn vốn và thị trường quốc tế với năng lực phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.

Quản trị thuế: Từ yêu cầu tuân thủ đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Tuân thủ thuế đang chuyển từ một nghĩa vụ báo cáo định kỳ thành vấn đề quản trị chiến lược, có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư, chuỗi cung ứng, dòng tiền và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi cơ quan thuế tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu, doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng thông tin, hệ thống quản lý và trách nhiệm giải trình trong toàn tổ chức.