Cà phê với CEO Doanh nghiệp hội nhập Quản trị doanh nghiệp Nhân sự

Chưa tới 50% cổ phần Nhà nước đến được với nhà đầu tư chiến lược

Linh Linh - 14:56 | 31/10/2017

Báo cáo nghiên cứu về cổ đông chiến lược trong cổ phần hóa (CPH) DNNN vừa được Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) thực hiện với sự hỗ trợ của Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ (Amcham) khẳng định: Kết quả bán cổ phần trên thực tế chưa đạt mục tiêu giảm vốn nhà nước và thu hút vốn đầu tư tư nhân.

	Phó Thủ tướng yêu cầu làm rõ phản ánh việc bán vốn sai quy định
	9 tháng, bán vốn nhà nước lãi 12.160 tỷ đồng
	Chặn thất thoát tài sản nhà nước khi cổ phần hóa

19,6% số DN cổ phần hóa không bán được cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược

Đi liền với quá trình CPH là kỳ vọng tìm được nhà đầu tư chiến lược, nhất là nhà đầu tư chiến lược nước ngoài để làm thay đổi DN, làm cho DN hoạt động hiệu quả hơn, đầu tư tốt hơn cho công nghệ mới, thị trường mới và kỹ năng quản trị hiện đại… Nhưng theo báo cáo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trong số DN thực hiện bán cổ phần lần đầu ra công chúng qua hình thức đấu giá (IPO) năm 2015 chỉ bán được khoảng 36% tổng số lượng cổ phần chào bán. Nhà nước vẫn nắm giữ 81% vốn. Tỷ lệ tham gia của các nhà đầu tư bên ngoài chỉ đạt 9,5% (so với kế hoạch là 16,7%), nhà đầu tư chiến lược là 7,3% (kế hoạch là 15,8%).

Chưa tới 50% cổ phần Nhà nước đến được với nhà đầu tư chiến lược

Cơ cấu sở hữu của DN CPH theo kế hoạch và thực tế sau IPO (bình quân giai đoạn 2011-2015)

Nghiên cứu của CIEM đã phân tích thêm 46 tổng công ty thực hiện CPH giai đoạn 2011 – 2016 cho biết, trong số 46 DNNN này, có 14 DN (chiếm 30,4%) trong phương án CPH không bán cho nhà đầu tư chiến lược; có 2 DN (chiếm 4,4%) bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược với tỷ lệ cao hơn phương án được phê duyệt; 17 DN (chiếm 37%) bán hết số cổ phần cho cổ đông chiến lược theo tỷ lệ được phê duyệt; 9 DN (chiếm 19,6%) không bán được cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược và 4 DN còn lại (chiếm 8,7%) không bán hết số cổ phần được phê duyệt cho nhà đầu tư chiến lược.

Trong số 28.369 tỷ đồng được phê duyệt bán cho nhà đầu tư chiến lược ở 46 tổng công ty này, chỉ bán được 12.762 tỷ đồng. Tỷ lệ bán được cho nhà đầu tư nước ngoài rất nhỏ, chỉ chiếm 8,7% (4/46 tổng công ty). Trong đó phần lớn các nhà đầu tư nước ngoài mua tỷ lệ cổ phần thấp (cao nhất là 20%).

CIEM chỉ ra 5 nguyên nhân chính khiến CPH DNNN chưa thực sự thu hút các nhà đầu tư chiến lược, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài, đó là: Tỷ lệ sở hữu của cổ đông chiến lược nước ngoài bị khống chế; Định giá DN và giá cổ phiếu còn bất hợp lý; Nhiều DNNN không có sức hấp dẫn với cổ đông chiến lược; Thiếu công khai, minh bạch thông tin; Quy trình phức tạp và phương thức bán cổ phần thiếu linh hoạt.

Ông Phạm Đức Trung - Đại diện Ban Cải cách và Phát triển DN (CIEM) cho biết, các quy định giới hạn về tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài có thể được thiết kế với mục đích tạo hàng rào bảo hộ các ngành công nghiệp non trẻ trong nước, tuy nhiên lại gây ra những tác động tiêu cực tới việc thu hút cổ đông chiến lược nước ngoài.

Thiếu thông tin – cổ đông chiến lược khó quyết định bỏ vốn

Bên cạnh đó, các tiêu chí lựa chọn cổ đông chiến lược trong các thương vụ CPH các DNNN lớn cũng thiếu minh bạch, khó tiếp cận. Theo đó, hầu hết các DNNN không có thông báo về mục tiêu, tiêu chí lựa chọn cổ đông chiến lược bằng tiếng Anh. Do đó nhà đầu tư quốc tế thường rất tốn kém thời gian, chi phí để tìm hiểu.

Trong hội thảo về CPH dưới con mắt nhà đầu tư nước ngoài, Luật sư Tony Foster cho biết, vấn đề thiếu minh bạch trong việc lựa chọn cổ đông chiến lược là một trong những vấn đề then chốt khiến các nhà đầu tư quốc tế e ngại khi muốn tìm kiếm cơ hội đầu tư vào DNNN CPH. Ông Adam Sitkoff, Giám đốc Điều hành, Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ (Amcham) cũng chia sẻ, dù DN Mỹ coi quá trình CPH tại Việt Nam là cơ hội đầu tư lớn nhưng thông tin không đầy đủ khiến họ rất khó khăn khi ra quyết định bỏ vốn đầu tư.

Vì vậy để tăng sức hấp dẫn và khuyến khích các nhà đầu tư chiến lược tham gia vào tiến trình CPH, CIEM khuyến nghị: Cần có quy định rõ ràng và minh bạch về những tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược; Mở rộng các lĩnh vực, ngành nghề nhà đầu tư chiến lược nước ngoài được nắm giữ cổ phần chi phối, nhất là những lĩnh vực, ngành nghề không ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, an toàn và chủ quyền quốc gia; Việc định giá DN phải được thực hiện một cách độc lập và minh bạch bởi các chuyên gia tư vấn có nhiều kinh nghiệm quốc tế và dựa trên các thông lệ quốc tế.

Bên cạnh đó, giá bán cổ phần cần được nghiên cứu kỹ càng dựa trên giá trị thực và tiềm năng phát triển của DN thay vì chỉ dựa vào giá giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Một khuyến nghị nữa là cần cung cấp các thông tin đầy đủ và minh bạch về DN CPH và tạo điều kiện để nhà đầu tư có đủ thời gian thẩm định thông tin và đánh giá giá trị của DN trước khi tham gia đấu thầu.

Ông Phạm Đức Trung cho rằng, trong việc quy định giới hạn tỷ lệ cổ phần đối với nhà đầu tư chiến lược nước ngoài, cần đảm bảo sự công bằng giữa nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư trong nước, đó là cho phép nhà đầu tư nước ngoài sở hữu tỷ lệ cổ phần giống như các cổ đông chiến lược trong nước; cho phép họ được sở hữu chi phối ở các ngành lĩnh vực không thiết yếu. Trong những ngành, lĩnh vực mà nhà đầu tư chiến lược chỉ được phép sở hữu thiểu số cổ phần, thì cần có cơ chế chính sách bảo vệ quyền lợi của cổ đông thiểu số.

Linh Linh

Tin khác

Vì sao Viettel chọn Đà Nẵng làm điểm đặt trung tâm logistics?

Được đưa vào vận hành từ ngày 10/11/2026, Trung tâm Logistics Viettel Đà Nẵng được kỳ vọng bổ sung năng lực phục vụ chuỗi cung ứng, góp phần tăng cường kết nối giao thương và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh tại khu vực.

Từ lợi thế nhân công đến cuộc đua trí tuệ trong ngành điện tử

Lợi thế nhân công giá rẻ từng là một trong những yếu tố giúp Việt Nam thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực điện tử. Tuy nhiên, khi thu nhập của kỹ sư, cử nhân điện tử trong nước đã vượt Indonesia và Philippines, lợi thế này đang dần thu hẹp. Trong khi đó, cuộc cạnh tranh nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt, đặt doanh nghiệp trước sức ép vừa phải giữ chân người lao động, vừa phải nâng cấp năng lực công nghệ để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thúc đẩy hợp tác kinh tế, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản

Ngày 10/11/2026 vừa qua, tại Tokyo (Nhật Bản), đoàn lãnh đạo TP. Hà Nội đã có buổi làm việc với đại diện Liên đoàn Kinh tế Nhật Bản (Keidanren) và Tập đoàn Công nghệ CMC nhằm trao đổi, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, công nghệ, hạ tầng chiến lược và đổi mới sáng tạo.

Chuẩn hóa dữ liệu để truy xuất nguồn gốc hiệu quả

Theo ông Đào Ngọc Tuất, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đến ngày 31/8/2026, có khoảng 800.000 sản phẩm đăng ký trên hệ thống của Bộ. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc cung cấp đủ dữ liệu truy xuất khi chỉ khoảng 158.000 sản phẩm có đủ thông tin truy xuất, tương đương 20%.

CPTPP và UKVFTA mở đường cho hàng Việt chinh phục thị trường Anh

Hai hiệp định thương mại tự do CPTPP và UKVFTA đang mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu sang Anh. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng, quy tắc xuất xứ, yêu cầu môi trường và nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng.

Linh hoạt hoán đổi ngoại tệ để chủ động điều tiết thanh khoản

Hôm qua (9/11) là ngày giá trị của giao dịch hoán đổi ngoại tệ USD/VND kỳ hạn 6 tháng do NHNN triển khai, với quy mô tối đa 2 tỷ USD, tương đương gần 48.800 tỷ đồng. Xung quanh động thái mới trong điều hành chính sách tiền tệ này, phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS.TS. Hoàng Hải Yến – Trưởng Khoa Ngân hàng, Trường Kinh doanh, Đại học Kinh tế TP.HCM nhằm làm rõ tác động của chính sách đối với hệ thống ngân hàng và những vấn đề đặt ra trong thời gian tới.

Chính sách mở đường, con người quyết định sức bật đổi mới sáng tạo

Chính sách đang mở thêm dư địa cho đổi mới sáng tạo. Nhưng để tạo chuyển biến thực chất, doanh nghiệp cần trao quyền, đầu tư nguồn lực và nuôi dưỡng tinh thần học hỏi.

Khi tiêu chuẩn xanh trở thành thước đo sức cạnh tranh công nghiệp

Chuyển đổi các khu, cụm công nghiệp sang mô hình sinh thái đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Hà Nội trong bối cảnh tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ngày càng chi phối hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, đây không đơn thuần là câu chuyện bổ sung cây xanh, đầu tư hệ thống xử lý môi trường hay sử dụng điện mặt trời mà đòi hỏi một cuộc tái cấu trúc toàn diện, từ quy hoạch không gian, tổ chức sản xuất đến phương thức sử dụng tài nguyên và liên kết giữa các doanh nghiệp.

Kokuyo thâu tóm Thiên Long: Bước ngoặt sau 45 năm của thương hiệu văn phòng phẩm Việt

Thương vụ Kokuyo thâu tóm Thiên Long không chỉ là cuộc chuyển giao quyền sở hữu mà còn đặt ra bài toán kế nhiệm, bảo tồn thương hiệu và nâng sức cạnh tranh.

SeABank xếp thứ 16 trong Top 50 Doanh nghiệp lợi nhuận xuất sắc Việt Nam

Vừa qua Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) tiếp tục được vinh danh thứ 16 trong Top 50 Doanh nghiệp lợi nhuận xuất sắc Việt Nam năm 2026, tăng 8 bậc so với năm trước. Đây là năm thứ 7 liên tiếp Ngân hàng góp mặt trong Top 50 và lần thứ 9 được ghi danh trong bảng xếp hạng Top 500 Doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất Việt Nam (Profit500).

Cà phê với CEO

Ổn định giá nhà, thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững

Tiêu dùng là thành phần trọng yếu trong GDP để kinh tế quốc gia phát triển bền vững, tạo ra thu nhập, việc làm, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh

Cuộc chuyển giao tài sản nghìn tỷ USD: Thế hệ trẻ đang thay đổi cuộc chơi như thế nào?

Cuộc chuyển giao tài sản trị giá hàng chục nghìn tỷ USD trên toàn cầu không chỉ làm thay đổi chủ sở hữu những khối gia sản lớn mà còn định hình lại tư duy đầu tư của thế hệ kế cận.