Đón sóng đầu tư mới từ EU

	FTA tạo tiền đề tăng đầu tư tại Việt Nam
	FTA, TPP: Ngân hàng đi trước, doanh nghiệp nối bước theo sau
	FTA Việt Nam – EU: Khi cơ hội là bình đẳng

Sự kiện công bố Sách Trắng thường niên của Hiệp hội DN châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) luôn thu hút sự quan tâm của giới truyền thông và dư luận. Lý do là bởi Sách Trắng tổng hợp các kiến nghị và đề xuất của các DN thành viên EuroCham đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực ngành nghề tại Việt Nam, với mong muốn hỗ trợ Chính phủ Việt Nam xây dựng khuôn khổ pháp lý và phát triển môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Vì thế, nó cũng là một tham khảo giá trị trong xu thế hội nhập và cạnh tranh gay gắt hiện nay.

Hoa hồng và thảm đỏ đã sẵn sàng

Năm nay, Sự kiện công bố Sách Trắng 2016 còn thu hút sự quan tâm nhiều hơn bởi nó được công bố vào thời điểm đặc biệt: Việt Nam và EU hoàn tất đàm phán và vừa ký Hiệp định thương mại tự do EVFTA. Đây là một trong những hiệp định chất lượng cao, được cho là sẽ góp phần thúc đẩy cải cách và cải thiện môi trường thể chế, đầu tư kinh doanh của Việt Nam. Điều này cũng rất phù hợp với các khuyến cáo của EuroCham được đề cập trong Sách Trắng 2016.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng, việc tăng cường quan hệ nhiều mặt với EU, đặc biệt về kinh tế, thương mại và đầu tư, được xem là một trong những ưu tiên hàng đầu chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Với EVFTA, hàng dệt may, da giày, nông sản của Việt Nam... sẽ có cơ hội lớn hơn tại châu Âu

Số liệu thống kê cho thấy, nếu vào năm 2000 kim ngạch thương mại 2 chiều mới chỉ đạt khoảng 4,1 tỷ USD, thì đến năm 2015 con số này đã lên tới 41,4 tỷ USD, tức gấp 10 lần, đưa EU trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam. EU cũng là một trong những đối tác có nguồn vốn FDI lớn nhất vào Việt Nam với trên 2.100 dự án đang có hiệu lực, tổng vốn đầu tư đăng ký gần 40 tỷ USD.

Nhưng điểm nổi bật nhất trong quan hệ thương mại, đầu tư giữa EU và Việt Nam là tính bổ sung lẫn nhau rất lớn. Đây chính là cơ sở quan trọng để khẳng định tiềm năng phát triển quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai bên trong thời gian tới. Đặc biệt trong bối cảnh hai bên đã ký EVFTA, mà theo Bộ trưởng Hoàng, dự kiến sẽ mang lại nhiều lợi ích cho người dân, DN hai bên, cả về khía cạnh mở rộng thị trường và cơ hội kinh doanh hơn, cũng như cải thiện môi trường kinh doanh và đầu tư.

Theo ông Bruno Angelet, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn EU tại Việt Nam, một trong những lợi ích lớn lao mà EVFTA mang lại là giúp tăng cường minh bạch và khả năng dự báo trước của môi trường pháp luật và kinh doanh của Việt Nam.

Bên cạnh đó, đầu tư FDI từ châu Âu mạnh mẽ hơn sẽ kích hoạt chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý sang Việt Nam, hỗ trợ Việt Nam hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với đó, Việt Nam có thể trở thành một trung tâm sản xuất của khu vực khi khả năng chuyển các cơ sở chế biến, chế tạo từ các nước láng giềng sang sẽ lớn và rõ ràng hơn. Tất cả những điều này cũng sẽ giúp tạo thêm việc làm và mang tới một chất lượng cuộc sống tốt hơn cho người dân.

Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), với EVFTA thì dẫn chứng đầy hình ảnh rằng trong thời gian tới, rượu champagne của châu Âu sẽ xuất hiện nhiều hơn trên bàn ăn của người Việt; ô tô, xe máy của châu Âu sẽ xuất hiện nhiều hơn trên các nẻo đường ở Việt Nam. Ngược lại, các sản phẩm điện tử, điện thoại, dệt may, da giày, nông sản… của Việt Nam sẽ ngày càng trở thành lựa chọn ưa thích của nhiều người dân châu Âu.

Nhưng trước mặt là thách thức, chông gai

Sách Trắng 2016 nhận định, sự phát triển và sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà đầu tư nước ngoài là không thể phủ nhận. Bởi lẽ, Việt Nam đang không ngừng cải thiện môi trường kinh doanh trong nước. Tuy nhiên theo bà Nicola Connolly, Chủ tịch EuroCham, vẫn còn nhiều vấn đề cần được quan tâm giải quyết nhằm duy trì những thành quả đã đạt được.

Đơn cử, Sách Trắng 2016 đã dẫn ra một số ví dụ như các quy định hướng dẫn cho nhiều văn bản luật mới vẫn chưa được ban hành; quá trình xử lý hồ sơ cho các nhà đầu tư nhiều khi bị trì hoãn…

Sách Trắng cũng đề cập chi tiết đến các trở ngại, vướng mắc liên quan đến những vấn đề liên ngành và từng ngành cụ thể. Trong khi đó, ông Bruno Angelet bổ sung những thách thức và vấn đề khác: năng suất lao động đang có xu hướng giảm; trên 70% hàng xuất khẩu của Việt Nam đến từ các DN FDI… Và đó là những điều đáng phải suy nghĩ.

“EVFTA sẽ kích hoạt một làn sóng đầu tư chất lượng cao mới, lớn hơn trước, của EU vào Việt Nam; đồng thời thúc đẩy hội nhập sâu, cũng như tăng giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Nhưng điều này phải được hỗ trợ bằng chính khu vực tư nhân của Việt Nam. Phải làm sao để khu vực này tăng cường cung cấp cho các DN châu Âu tại Việt Nam để họ có thể tìm nguồn tại chỗ thay vì nhập khẩu linh kiện từ nước ngoài. Nói cách khác, xuất khẩu của Việt Nam phải ngày càng do các DN của Việt Nam tạo ra, qua đó tạo thêm giá trị gia tăng cho nền kinh tế nội địa”, ông Bruno Angelet đề xuất.

Từ góc độ DN, ông Vũ Tiến Lộc cho rằng, thách thức đối với các DN Việt là lộ trình giảm thuế suất vào EU kéo khá dài (theo EVFTA) và các hàng rào tiêu chuẩn kỹ thuật rất cao. Trong khi đó, phần lớn DN Việt là DNNVV nên để đáp ứng được sẽ rất khó khăn. Bên cạnh đó, các DNNVV của Việt Nam nếu tự họ sẽ không có đủ sức để kết nối thẳng với các tập đoàn đa quốc gia lớn, các trung tâm của chuỗi giá trị.

Do đó, theo ông Lộc, cách thức để các DNNVV của Việt Nam có thể tiếp cận được chuỗi giá trị từ EU chính là hợp tác với các DNNVV của EU. Để làm được điều này thì Chính phủ Việt Nam và EU cần thiết lập nhanh một chương trình hỗ trợ kỹ thuật cho các DNNVV của cả hai bên để họ có thể liên kết, tận dụng được cơ hội mà EVFTA mang lại.

Như vậy, có thể hiểu rằng, những cơ hội và lợi ích là có thực, thảm đỏ cũng đã trải ra. Nhưng để tận dụng được thì còn nhiều thách thức, chông gai cần vượt qua.