Fed khó xử trong một thị trường tài chính biến động

	Bất ổn toàn cầu có thể khiến Fed thay đổi lộ trình tăng lãi suất
	Fed giữ nguyên lãi suất dù quan ngại về thị trường toàn cầu
	Fed tỏ ra quan ngại hơn về những rủi ro của thị trường tài chính toàn cầu

Lãi suất âm cũng là một lựa chọn có thể

Tháng 12/2015, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã lần đầu tiên quyết định tăng lãi suất 0,25% sau gần một thập kỷ. Thông điệp của Fed đưa ra thời điểm đó cũng khá rõ ràng là có thể sẽ có thêm 4 lần tăng lãi suất ở mức như vậy nữa trong năm 2016.

Thế nhưng những biến động bất thường, đặc biệt của thị trường tài chính toàn cầu đang khiến cho các toan tính của Fed có thể phải thay đổi. Điều này được thể hiện khá rõ trong biên bản cuộc họp chính sách của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) ngày 26-27/1 và vừa được công bố ngày 17/2, với nhiều mối quan ngại được nêu ra.

Fed dường như đang gặp khó khăn hơn trong chèo lái chính sách thời điểm hiện nay

Trước hết là yếu tố lạm phát - một chỉ số quan trọng để Fed có quyết định tăng lãi suất hay không - đã phải đối mặt với nhiều “cơn gió ngược”. Đặc biệt là việc giá dầu liên tục sụt giảm thời gian qua đã kìm hãm đà tăng của lạm phát tại Mỹ. Dù đã có những tín hiệu tích cực như chỉ số về thị trường lao động nhưng dữ liệu về sản xuất, tiêu dùng và lạm phát lại chưa mấy lạc quan.

Tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ đã giảm xuống chỉ còn 4,9% trong tháng 1 vừa qua. Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế Mỹ chậm lại ở mức 0,7%/năm trong quý IV/2015 do tiêu dùng giảm và các doanh nghiệp giảm đầu tư.

Thậm chí câu chuyện được nói nhiều ở Washington lúc này là khả năng Fed có thể đưa lãi suất về mức âm. Hiện NHTW Nhật Bản (BoJ) và một số NHTW tại châu Âu đã đưa lãi suất xuống mức âm, có nghĩa là người gửi tiền sẽ phải trả chi phí để gửi tiền ở NH. Đây được xem là một biện pháp nhằm thúc đẩy chi tiêu, qua đó giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tuần trước, các thành viên Hạ viện Mỹ đã chất vấn bà Chủ tịch Fed Janet Yellen về việc có phải áp dụng các mức lãi suất âm nếu nền kinh tế bắt đầu xấu đi. Bà Yellen cho biết, Fed nhìn nhận lãi suất âm cũng là một lựa chọn có thể.

Nhưng Chủ tịch Yellen vẫn khẳng định lãi suất có thể sẽ tăng dần trong năm nay dù thừa nhận nền kinh tế toàn cầu suy yếu và sự trượt dốc trên thị trường chứng khoán đang diễn ra nhanh hơn so với nhận định của Fed. Chủ tịch Fed New York William Dudley cũng nhấn mạnh vào tuần trước tại một cuộc họp báo rằng, bất kỳ bàn luận nào về lãi suất âm lúc này đều là quá sớm.

Thừa nhận tác động của thị trường toàn cầu

Theo biên bản cuộc họp, dù hầu hết các nhà làm chính sách vẫn giữ quan điểm sẽ có những lần tăng lãi suất trong năm nay nhưng dường như đang có sự chia rẽ trong nhìn nhận và lý giải đối với những biến động của thị trường tài chính gần đây. Các nhà hoạch định chính sách đã thảo luận về khả năng phải “thay đổi quan điểm” trước đó của họ về đường đi của lãi suất trong năm nay, nhưng đồng thời cũng nhận định hiện còn quá sớm để đưa ra bất kỳ thay đổi lớn nào về chính sách.

Các quan chức Fed cũng cho biết họ sẽ theo dõi chặt chẽ các diễn biến kinh tế toàn cầu, giá dầu và thị trường chứng khoán. "Một số thành viên cũng bày tỏ lo ngại về khả năng suy giảm lớn hơn ở Trung Quốc và các nền kinh tế thị trường mới nổi khác có thể tác động tiêu cực đến kinh tế Mỹ" - biên bản cuộc họp cho biết.

Theo Sharon Stark, chiến lược gia về thu nhập cố định của D.A Davidson & Co, tuyên bố của Fed hoàn toàn phù hợp với những gì thị trường kỳ vọng cho dù Fed chưa thể có hành động khác đi khi chưa có thêm nhiều các dữ liệu chắc chắn.

Một số nhà hoạch định chính sách của Fed cho rằng, các biến động gần đây trên thị trường tài chính chưa thể nói đã phản ánh sức mạnh và sự phục hồi của kinh tế Mỹ và cũng chưa thể biết được các rủi ro sẽ ảnh hưởng thế nào đến viễn cảnh kinh tế Mỹ.

Tuy nhiên, đa số đều thừa nhận đang có sự gia tăng các rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế và những biến động không thuận trên thị trường tài chính có thể làm giảm triển vọng tăng thêm lãi suất trong thời gian tới. Nhất là nếu tình hình tài chính toàn cầu không có cải thiện và tiếp tục diễn biến tiêu cực như thời gian vừa qua thì đây có thể là một yếu tố khuếch đại những rủi ro suy giảm đối với kinh tế Mỹ. Điều đó cho thấy Fed rất có thể sẽ phải “quay lưng lại” với thông điệp vào tháng 12/2015 về việc có thể đưa ra bốn lần tăng lãi suất nhỏ trong năm 2016.

Theo Jack Flaherty - Đồng quản lý danh mục đầu tư của Gam Unconstrained Bond Strategy tại New York, tuyên bố của Fed không phải là một bất ngờ lớn. “Dù có một chút khác đi trong ngôn từ mà họ sử dụng so với trước đây, trong đó thừa nhận rằng biến động của kinh tế toàn cầu có thể gây áp lực lên hoạt động kinh tế Mỹ. Nhưng thực ra, điều này cũng không khác gì việc các nền kinh tế khác đang làm khi họ cũng phải dõi theo những diễn biến của kinh tế toàn cầu để có những chính sách phù hợp”, chuyên gia này nhận định.

Thực tế thị trường tài chính toàn cầu vẫn ghi nhận nhiều bất ổn kể từ cuộc họp tháng 1 của Fed. Mexico vào ngày 17/2 vừa qua đã tăng lãi suất nhằm chống lại sự suy yếu của đồng Peso so với đồng USD. Trong khi đó theo biên bản cuộc họp vừa qua của Fed, các nhà hoạch định chính sách cho rằng vấn đề của Trung Quốc có thể gây áp lực lên cả Mexico và Canada - những đối tác thương mại hàng đầu của nước này.

Trong khi đó, giá dầu vẫn trong xu hướng “rơi tự do” khi FOMC có cuộc họp chính sách vào cuối tháng 1, nhưng có tín hiệu tăng trở lại mới đây sau khi Iran lên tiếng ủng hộ cho động thái của Nga và Saudi Arabia nhằm hạn chế sản lượng cung dầu thô. Dữ liệu từ Fed ngày 17/2 cũng cho thấy, một bước chuyển mạnh mẽ trong sản lượng công nghiệp của Mỹ trong tháng 1 cũng giúp củng cố triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế này.