Mua ngân hàng giá 0 đồng: Cách làm nhanh, thông minh của NHNN

TS. Lê Xuân Nghĩa

Sau 3 năm thực hiện tái cơ cấu hệ thống các TCTD, chúng ta đã củng cố được thanh khoản của toàn hệ thống ngân hàng. Ngoài ra, NHNN cũng thực hiện biện pháp mạnh tay như mua lại 0 đồng các NHTM yếu kém. Đồng thời, NHNN tiến hành chương trình lớn là lành mạnh hóa hệ thống tài chính, trong đó đặc biệt quan tâm xử lý nợ xấu.

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, vấn đề xử lý nợ xấu còn thiếu sự đồng thuận trong cách xử lý, nhìn nhận, không được sử dụng ngân sách, không được thay đổi về một số luật liên quan đến trách nhiệm chủ nợ, quyền của chủ nợ, tố tụng, thi hành án… mà vẫn đưa được tỷ lệ nợ xấu từ hơn 17% vào tháng 9/2012 xuống 3% đến cuối tháng 9 vừa rồi, có thể xem là sự nỗ lực lớn của ngành Ngân hàng.

Đối với vấn đề mua ngân hàng với giá 0 đồng, tôi đánh giá đây là cách làm nhanh và thông minh của NHNN trong việc tái cấu trúc những ngân hàng có nguy cơ đổ vỡ. Sở dĩ NHNN mua ngân hàng với giá 0 đồng vì những ngân hàng yếu kém này có nợ bị mất vốn vượt quá vốn tự có của họ, về nguyên tắc phải tuyên bố phá sản. NHTW có nhất thiết phải làm như vậy không?

Thực tiễn, nếu để một ngân hàng quốc doanh thôn tính thì rất mất thời gian, niềm tin người gửi tiền bị ảnh hưởng… Chưa kể, những ngân hàng bị sáp nhập mua lại đó cũng không dễ dàng bán lại với giá thấp. Như vậy, cách nhanh nhất mà NHTW bất đắc dĩ phải làm là mua lại 0 đồng với những ngân hàng yếu kém như vậy. Sau đó kiểm tra lại tài chính, tổ chức, tài sản thế chấp…

Trên cơ sở đó có thông tin, đánh giá thì những ngân hàng quan tâm có thể mua lại. Hoặc NHTW giao lại cho ngân hàng quốc doanh tham gia tái cấu trúc ngân hàng yếu kém đó, nhờ đó có thể nhận ra thực chất của vấn đề.