Cà phê với CEO Doanh nghiệp hội nhập Quản trị doanh nghiệp Nhân sự

Pháp luật đấu thầu Việt Nam: Mới đủ điểm tiếp cận chuẩn quốc tế

Ngọc Khanh - 09:44 | 28/01/2016

Các cam kết về đấu thầu, mua sắm công trong Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) được dự báo là một trong những vấn đề có tác động trực tiếp và lớn tới hệ thống pháp luật Việt Nam.

Pháp luật đấu thầu Việt Nam: Mới đủ điểm tiếp cận chuẩn quốc tế

Ảnh minh họa

Để đáp ứng các yêu cầu của lĩnh vực đặc thù này trong bối cảnh hội nhập, thể chế pháp luật và kinh tế trong nước sẽ phải điều chỉnh như thế nào? Câu chuyện này đã được bàn luận tại hội thảo “Rà soát Pháp luật đấu thầu Việt Nam với các cam kết về mua sắm công trong EVFTA”, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức này 27/1.

Đã có nền tảng tuân thủ

Cho đến nay, Việt Nam chưa từng đưa ra cam kết quốc tế có hiệu lực nào về mua sắm công, vì vậy pháp luật nội địa của Việt Nam về đấu thầu chưa từng chịu bất kỳ sự ràng buộc hay giới hạn nào về vấn đề này.

Do đó, theo các chuyên gia của VCCI, cần nhanh chóng rà soát pháp luật đấu thầu Việt Nam với những cam kết mới trong EVFTA về mua sắm công để xác định các nội dung khác biệt và từ đó có sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO (VCCI) cho biết, kết quả rà soát cho thấy những phát hiện khá thú vị và đáng mừng. Đó là khá nhiều các nghĩa vụ cam kết về mua sắm công của Hiệp định đã được quy định trong pháp luật Việt Nam.

Bà Trang giải thích, đó là vì Việt Nam đã là quan sát viên của Hiệp định về Mua sắm công của WTO (GPA) từ tháng 12/2012, song chưa bị buộc phải tuân thủ bất kỳ nghĩa vụ nào trong Hiệp định này. Tuy nhiên, trong quá trình làm quan sát viên thì các cơ quan quản lý của Việt Nam cũng đã rất chủ động học hỏi và sửa đổi dần pháp luật để tiệm cận với thông lệ quốc tế.

Đặc biệt hơn, trong những năm trước đó, hoạt động đấu thầu của Việt Nam gặp khá nhiều vướng mắc, bất cập mà phần nhiều nguyên nhân nằm ở các quy định chưa hợp lý, thiếu minh bạch của pháp luật đấu thầu. Đây cũng là lý do chủ yếu thúc đẩy Việt Nam sửa đổi hệ thống pháp luật này một cách tổng thể và cơ bản nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu nội tại cũng như phù hợp với xu hướng chung của thế giới.

Đánh giá một cách tổng thể, các quy định mà Việt Nam đã tuân thủ chủ yếu là các nghĩa vụ mang tính nền tảng đã trở thành thông lệ quốc tế trong đấu thầu. Đơn cử như các khái niệm, nguyên tắc cơ bản liên quan tới hồ sơ mời thầu, hoặc các nghĩa vụ chung về minh bạch, cạnh tranh trong trình tự, thủ tục đấu thầu.

Tuy nhiên, rà soát của VCCI cũng chỉ ra nhiều cam kết trong Hiệp định này có quy định khác biệt so với pháp luật Việt Nam, và vì vậy cần được đưa vào hệ thống pháp luật theo cách thức thích hợp. Bà Trang cho biết, nhóm các quy định mà Việt Nam chưa tuân thủ chiếm khoảng 2/3 các nghĩa vụ cam kết. Tuy nhiên rất may là chỉ có một số ít quy định là hoàn toàn chưa tuân thủ, đa số đã được tuân thủ một phần.

Song mới đủ điểm “vượt rào”

“Chúng ta nên mừng hay lo?”, bà Trang tự đặt câu hỏi về kết quả khảo sát này. Theo bà, chúng ta nên mừng vì hoá ra vấn đề được xem là khó khăn nhất, dự báo là phức tạp nhất liên quan đến sửa đổi pháp luật cho phù hợp với EVFTA thì đã đượcViệt Nam tuân thủ.

Việc pháp luật đấu thầu mới sửa đổi năm 2013 đã có các quy định phù hợp về những nội dung này cho thấy, pháp luật nội địa đã có những bước tiế́n phù hợp với thông lệ quốc tế, trong đó nhấn mạnh các nguyên tắc về minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả. Đồng thời, tạo điều kiện cho các DN tiếp cận các gói thầu mua sắm công.

“Nhưng cũng còn nhiều điều đáng lo”, bà tiếp lời. Vì đánh giá sâu hơn vào các nghĩa vụ mà Việt Nam đã đáp ứng thì đó mới là các nghĩa vụ dễ thực thi. Bên cạnh đó, có nhiều quy định dù được xét là đã tuân thủ rồi, nhưng thực chất mới là không trái với thông lệ quốc tế chứ chưa hoàn toàn đáp ứng một cách đầy đủ. Nói tóm lại, nếu chấm theo thang điểm 10 thì các quy định pháp luật về đấu thầu mới đạt điểm 5, đủ để “vượt rào”.

Ông Nguyễn Thanh Tuấn, Trưởng phòng Hợp tác quốc tế, Cục Quản lý đấu thầu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đồng tình rằng, về cơ bản phần cam kết trong nội dung mua sắm Chính phủ của EVFTA và pháp luật đấu thầu Việt Nam nói chung là khá đồng nhất. Song cũng có các điểm khác biệt như nhóm nghiên cứu đã nêu ra. Ông Tuấn lý giải, EU đã đi trước chúng ta nhiều chục năm trong lĩnh vực đấu thầu, do đó khu vực này sẵn sàng mở cửa mạnh trong chính sách mua sắm công của mình.

Ông Ninh Viết Định, chuyên gia trong lĩnh vực đấu thầu cũng khuyến nghị, để đáp ứng yêu cầu về mua sắm công của EVFTA, trước mắt chỉ cần có một văn bản hướng dẫn nội dung đặc thù riêng, không cần sửa đổi ngay các luật pháp Việt Nam về đấu thầu.

Ông giải thích, song song với đáp ứng yêu cầu quốc tế, thì cũng cần chú ý tới việc bảo hộ đối với DN trong nước bằng các bước chuyển tiếp dần dần, do đó không nên áp dụng đại trà bằng một quy định pháp luật chung theo đúng chuẩn quốc tế. Như vậy DN trong nước mới có thời gian học hỏi và đáp ứng dần.

Ngọc Khanh

Tags: doanh nghiệp luật đấu thầu

Tin khác

CPTPP và UKVFTA mở đường cho hàng Việt chinh phục thị trường Anh

Hai hiệp định thương mại tự do CPTPP và UKVFTA đang mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu sang Anh. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng, quy tắc xuất xứ, yêu cầu môi trường và nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng.

Linh hoạt hoán đổi ngoại tệ để chủ động điều tiết thanh khoản

Hôm qua (9/11) là ngày giá trị của giao dịch hoán đổi ngoại tệ USD/VND kỳ hạn 6 tháng do NHNN triển khai, với quy mô tối đa 2 tỷ USD, tương đương gần 48.800 tỷ đồng. Xung quanh động thái mới trong điều hành chính sách tiền tệ này, phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS.TS. Hoàng Hải Yến – Trưởng Khoa Ngân hàng, Trường Kinh doanh, Đại học Kinh tế TP.HCM nhằm làm rõ tác động của chính sách đối với hệ thống ngân hàng và những vấn đề đặt ra trong thời gian tới.

Chính sách mở đường, con người quyết định sức bật đổi mới sáng tạo

Chính sách đang mở thêm dư địa cho đổi mới sáng tạo. Nhưng để tạo chuyển biến thực chất, doanh nghiệp cần trao quyền, đầu tư nguồn lực và nuôi dưỡng tinh thần học hỏi.

Kokuyo thâu tóm Thiên Long: Bước ngoặt sau 45 năm của thương hiệu văn phòng phẩm Việt

Thương vụ Kokuyo thâu tóm Thiên Long không chỉ là cuộc chuyển giao quyền sở hữu mà còn đặt ra bài toán kế nhiệm, bảo tồn thương hiệu và nâng sức cạnh tranh.

SeABank xếp thứ 16 trong Top 50 Doanh nghiệp lợi nhuận xuất sắc Việt Nam

Vừa qua Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) tiếp tục được vinh danh thứ 16 trong Top 50 Doanh nghiệp lợi nhuận xuất sắc Việt Nam năm 2026, tăng 8 bậc so với năm trước. Đây là năm thứ 7 liên tiếp Ngân hàng góp mặt trong Top 50 và lần thứ 9 được ghi danh trong bảng xếp hạng Top 500 Doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất Việt Nam (Profit500).

Chuyển đổi xanh, nâng chất lượng các khu công nghiệp

Từ đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng đến tái sử dụng chất thải, Quảng Ngãi đang từng bước thúc đẩy chuyển đổi xanh tại Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp. Đây là hướng đi cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Đánh thức sức mạnh logistics, tạo đòn bẩy cho tăng trưởng hai con số

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu liên tục mở rộng, logistics đang đứng trước yêu cầu phải chuyển mình từ một ngành dịch vụ hỗ trợ thành hạ tầng chiến lược của nền kinh tế. Không chỉ quyết định tốc độ lưu thông hàng hóa, chi phí vận tải hay khả năng giao hàng, logistics còn tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh quốc gia, khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và dư địa tăng trưởng của doanh nghiệp Việt Nam.

Chiến lược mới mở cơ hội đầu tư nào cho doanh nghiệp giấy?

Chiến lược phát triển ngành giấy đến năm 2030 khuyến khích đầu tư vào sản xuất bột giấy, giấy bao bì công nghiệp và thu gom giấy đã qua sử dụng. Với dự án bột giấy, doanh nghiệp phải tính nguồn gỗ ngay từ khi chọn công suất. Với giấy bao bì, nguồn giấy thu hồi ổn định là một trong những điều kiện để mở rộng sản xuất.

SME cần chiến lược rõ ràng trước khi cần nguồn lực lớn

Có những doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) càng lớn càng khó quản trị: Khi chưa có tiền thì nói thiếu nguồn lực, khi có tiền lại không biết nên đầu tư vào đâu. Nhiều chủ doanh nghiệp tin rằng chỉ cần thêm vốn, thêm người, thêm công nghệ hoặc mở thêm thị trường thì doanh nghiệp sẽ tăng trưởng. Nhưng thực tế, nguồn lực lớn không tự tạo ra một chiến lược tốt. Ngược lại, nếu chiến lược chưa rõ, càng có nhiều nguồn lực, doanh nghiệp càng dễ đi nhanh vào sai hướng.

Không cần tường lửa tại chỗ, Fortinet vẫn bảo vệ toàn diện mạng lưới chi nhánh

Fortinet vừa ra mắt FortiLink SASE, giải pháp bảo mật đám mây giúp doanh nghiệp bảo vệ mạng lưới chi nhánh phân tán mà không cần triển khai tường lửa chuyên dụng tại chỗ.

Cà phê với CEO

Cuộc chuyển giao tài sản nghìn tỷ USD: Thế hệ trẻ đang thay đổi cuộc chơi như thế nào?

Cuộc chuyển giao tài sản trị giá hàng chục nghìn tỷ USD trên toàn cầu không chỉ làm thay đổi chủ sở hữu những khối gia sản lớn mà còn định hình lại tư duy đầu tư của thế hệ kế cận.