Cà phê với CEO Doanh nghiệp hội nhập Quản trị doanh nghiệp Nhân sự

Pháp luật đấu thầu Việt Nam: Mới đủ điểm tiếp cận chuẩn quốc tế

Ngọc Khanh - 09:44 | 28/01/2016

Các cam kết về đấu thầu, mua sắm công trong Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) được dự báo là một trong những vấn đề có tác động trực tiếp và lớn tới hệ thống pháp luật Việt Nam.

Pháp luật đấu thầu Việt Nam: Mới đủ điểm tiếp cận chuẩn quốc tế

Ảnh minh họa

Để đáp ứng các yêu cầu của lĩnh vực đặc thù này trong bối cảnh hội nhập, thể chế pháp luật và kinh tế trong nước sẽ phải điều chỉnh như thế nào? Câu chuyện này đã được bàn luận tại hội thảo “Rà soát Pháp luật đấu thầu Việt Nam với các cam kết về mua sắm công trong EVFTA”, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức này 27/1.

Đã có nền tảng tuân thủ

Cho đến nay, Việt Nam chưa từng đưa ra cam kết quốc tế có hiệu lực nào về mua sắm công, vì vậy pháp luật nội địa của Việt Nam về đấu thầu chưa từng chịu bất kỳ sự ràng buộc hay giới hạn nào về vấn đề này.

Do đó, theo các chuyên gia của VCCI, cần nhanh chóng rà soát pháp luật đấu thầu Việt Nam với những cam kết mới trong EVFTA về mua sắm công để xác định các nội dung khác biệt và từ đó có sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO (VCCI) cho biết, kết quả rà soát cho thấy những phát hiện khá thú vị và đáng mừng. Đó là khá nhiều các nghĩa vụ cam kết về mua sắm công của Hiệp định đã được quy định trong pháp luật Việt Nam.

Bà Trang giải thích, đó là vì Việt Nam đã là quan sát viên của Hiệp định về Mua sắm công của WTO (GPA) từ tháng 12/2012, song chưa bị buộc phải tuân thủ bất kỳ nghĩa vụ nào trong Hiệp định này. Tuy nhiên, trong quá trình làm quan sát viên thì các cơ quan quản lý của Việt Nam cũng đã rất chủ động học hỏi và sửa đổi dần pháp luật để tiệm cận với thông lệ quốc tế.

Đặc biệt hơn, trong những năm trước đó, hoạt động đấu thầu của Việt Nam gặp khá nhiều vướng mắc, bất cập mà phần nhiều nguyên nhân nằm ở các quy định chưa hợp lý, thiếu minh bạch của pháp luật đấu thầu. Đây cũng là lý do chủ yếu thúc đẩy Việt Nam sửa đổi hệ thống pháp luật này một cách tổng thể và cơ bản nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu nội tại cũng như phù hợp với xu hướng chung của thế giới.

Đánh giá một cách tổng thể, các quy định mà Việt Nam đã tuân thủ chủ yếu là các nghĩa vụ mang tính nền tảng đã trở thành thông lệ quốc tế trong đấu thầu. Đơn cử như các khái niệm, nguyên tắc cơ bản liên quan tới hồ sơ mời thầu, hoặc các nghĩa vụ chung về minh bạch, cạnh tranh trong trình tự, thủ tục đấu thầu.

Tuy nhiên, rà soát của VCCI cũng chỉ ra nhiều cam kết trong Hiệp định này có quy định khác biệt so với pháp luật Việt Nam, và vì vậy cần được đưa vào hệ thống pháp luật theo cách thức thích hợp. Bà Trang cho biết, nhóm các quy định mà Việt Nam chưa tuân thủ chiếm khoảng 2/3 các nghĩa vụ cam kết. Tuy nhiên rất may là chỉ có một số ít quy định là hoàn toàn chưa tuân thủ, đa số đã được tuân thủ một phần.

Song mới đủ điểm “vượt rào”

“Chúng ta nên mừng hay lo?”, bà Trang tự đặt câu hỏi về kết quả khảo sát này. Theo bà, chúng ta nên mừng vì hoá ra vấn đề được xem là khó khăn nhất, dự báo là phức tạp nhất liên quan đến sửa đổi pháp luật cho phù hợp với EVFTA thì đã đượcViệt Nam tuân thủ.

Việc pháp luật đấu thầu mới sửa đổi năm 2013 đã có các quy định phù hợp về những nội dung này cho thấy, pháp luật nội địa đã có những bước tiế́n phù hợp với thông lệ quốc tế, trong đó nhấn mạnh các nguyên tắc về minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả. Đồng thời, tạo điều kiện cho các DN tiếp cận các gói thầu mua sắm công.

“Nhưng cũng còn nhiều điều đáng lo”, bà tiếp lời. Vì đánh giá sâu hơn vào các nghĩa vụ mà Việt Nam đã đáp ứng thì đó mới là các nghĩa vụ dễ thực thi. Bên cạnh đó, có nhiều quy định dù được xét là đã tuân thủ rồi, nhưng thực chất mới là không trái với thông lệ quốc tế chứ chưa hoàn toàn đáp ứng một cách đầy đủ. Nói tóm lại, nếu chấm theo thang điểm 10 thì các quy định pháp luật về đấu thầu mới đạt điểm 5, đủ để “vượt rào”.

Ông Nguyễn Thanh Tuấn, Trưởng phòng Hợp tác quốc tế, Cục Quản lý đấu thầu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đồng tình rằng, về cơ bản phần cam kết trong nội dung mua sắm Chính phủ của EVFTA và pháp luật đấu thầu Việt Nam nói chung là khá đồng nhất. Song cũng có các điểm khác biệt như nhóm nghiên cứu đã nêu ra. Ông Tuấn lý giải, EU đã đi trước chúng ta nhiều chục năm trong lĩnh vực đấu thầu, do đó khu vực này sẵn sàng mở cửa mạnh trong chính sách mua sắm công của mình.

Ông Ninh Viết Định, chuyên gia trong lĩnh vực đấu thầu cũng khuyến nghị, để đáp ứng yêu cầu về mua sắm công của EVFTA, trước mắt chỉ cần có một văn bản hướng dẫn nội dung đặc thù riêng, không cần sửa đổi ngay các luật pháp Việt Nam về đấu thầu.

Ông giải thích, song song với đáp ứng yêu cầu quốc tế, thì cũng cần chú ý tới việc bảo hộ đối với DN trong nước bằng các bước chuyển tiếp dần dần, do đó không nên áp dụng đại trà bằng một quy định pháp luật chung theo đúng chuẩn quốc tế. Như vậy DN trong nước mới có thời gian học hỏi và đáp ứng dần.

Ngọc Khanh

Tags: doanh nghiệp luật đấu thầu

Tin khác

Generali Việt Nam ghi dấu ấn với giải thưởng về Sáng kiến đa dạng, công bằng và hòa nhập

Generali Việt Nam vừa được vinh danh tại hạng mục “Sáng kiến Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập Xuất sắc nhất” (Best DEI Initiative) thuộc Giải thưởng Bảo hiểm dành cho Người tiêu dùng châu Á 2026 (Asia Consumer Insurance Awards 2026).

50 năm Vinamilk: Khi ‘đạt chuẩn’ chưa phải là điểm dừng

Nhìn lại 50 năm qua bộ phim tài liệu “50 năm Vinamilk - Không ngừng nâng chuẩn, làm đến tận cùng”, hành trình Vinamilk hiện lên không chỉ qua những cột mốc tăng trưởng, mà qua những lần doanh nghiệp tự đặt cho mình một chuẩn mực cao hơn: từ làm chủ công nghệ, kiểm soát chất lượng trên toàn chuỗi đến trách nhiệm với cộng đồng và thế hệ tương lai. “Không ngừng nâng chuẩn”, theo cách đó, không chỉ là câu chuyện về chất lượng sản phẩm, mà còn là cách một doanh nghiệp lựa chọn để trưởng thành.

Doanh nghiệp Việt tìm chỗ đứng trong chuỗi xuất khẩu

Theo Cục Thống kê, 8 tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước tăng 7,4%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 26,9% và chiếm 80,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tốc độ tăng cho thấy khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn có khoảng cách đáng kể so với khu vực FDI trong hoạt động xuất khẩu.

Được cả giới đầu tư và định chế tài chính ghi nhận, Vinamilk tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường vốn

Vượt qua quá trình khảo sát gần 700 doanh nghiệp đang niêm yết, Vinamilk được vinh danh ở hai hạng mục quan trọng của IR Awards 2026, gồm “Website IR được Nhà đầu tư yêu thích nhất” và “Hoạt động IR được Định chế tài chính đánh giá cao nhất” trong nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn phi tài chính. Diễn ra đúng cột mốc 50 năm thành lập, kết quả tiếp tục ghi nhận những nỗ lực của doanh nghiệp trong minh bạch thông tin, nâng cao khả năng tiếp cận và xây dựng niềm tin với thị trường vốn.

Chuyển đổi số hộ kinh doanh cần đi vào thực chất

Chuyển đổi số đang đi sâu hơn vào khu vực hộ kinh doanh từ quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử đến thương mại điện tử và quản trị dữ liệu. Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiếp cận công nghệ và thực sự đưa vào hoạt động hằng ngày vẫn còn khá lớn, đặt ra yêu cầu hỗ trợ sát hơn với nhu cầu, khả năng của từng hộ kinh doanh.

Tối ưu dòng tiền: Khách quét được, doanh nghiệp quản lý được

Từ tối ưu quy trình, rút ngắn thời gian đối soát đến chủ động dòng tiền và phục vụ khách quốc tế, workshop online “Vận hành doanh nghiệp thông minh 2026 - Tối ưu dòng tiền, tăng trưởng bền vững” do 9Pay tổ chức đã đưa ra những giải pháp thực tiễn giúp doanh nghiệp du lịch nâng cao hiệu quả vận hành trong bối cảnh thị trường ngày càng số hóa.

Citi và HDBank ký hợp tác trong khuôn khổ chuyến thăm Hoa Kỳ của Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam

Ngày 23/9, tại New York, Ngân hàng Citi và Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực ngân hàng và dịch vụ tài chính.

Kỷ nguyên mới của Việt Nam, cùng kiến tạo tương lai của tăng trưởng, đổi mới và kết nối toàn cầu

Các thỏa thuận mới kết nối công nghệ, nguồn vốn và thị trường quốc tế với năng lực phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.

Quản trị thuế: Từ yêu cầu tuân thủ đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Tuân thủ thuế đang chuyển từ một nghĩa vụ báo cáo định kỳ thành vấn đề quản trị chiến lược, có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư, chuỗi cung ứng, dòng tiền và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi cơ quan thuế tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu, doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng thông tin, hệ thống quản lý và trách nhiệm giải trình trong toàn tổ chức.

Dệt may nỗ lực giữ đơn hàng, giảm chi phí để tăng trưởng xuất khẩu cuối năm

Ngành dệt may đang đứng trước một nghịch lý là đơn hàng vẫn có, thị trường xuất khẩu vẫn mở rộng nhưng dư địa lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng thu hẹp. Trong bối cảnh đơn giá bị "ép thấp", quy mô đơn hàng nhỏ, thời gian giao hàng gấp và chi phí đầu vào liên tục gia tăng thì logistics trở thành một trong những biến số quyết định khả năng giữ đơn hàng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.