Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tăng chất cho tăng trưởng

Đỗ Lê
Đỗ Lê  - 
Dự báo kinh tế toàn cầu năm nay sẽ không thuận lợi như 2017 và điều này sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam.
aa
Tăng chất cho tăng trưởng Tăng trưởng kinh tế trở lại mức tiềm năng
Tăng chất cho tăng trưởng Đồng Việt Nam ổn định, dự trữ ngoại hối tăng đáng kể

Tăng trưởng có thể vượt mục tiêu

Với mức tăng trưởng cao đột biến 7,38% của quý I, nhóm nghiên cứu KTVM của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho rằng mục tiêu tăng trưởng 6,5-6,7% của năm 2018 do Quốc hội đề ra là hoàn toàn khả thi, với các điều kiện thuận lợi hiện nay tiếp tục được duy trì.

Tuy nhiên trong bối cảnh nguy cơ chiến tranh thương mại và chủ nghĩa bảo hộ đang diễn ra, cùng với những biến động địa chính trị lớn khiến tương lai của các nền kinh tế định hướng xuất khẩu trong đó có Việt Nam còn rất bất định trước các cú sốc từ thị trường thế giới.

Tăng chất cho tăng trưởng
Ảnh minh họa

Đây là nhận định được VEPR đưa ra trong Bản báo cáo KTVM quý I/2018 vừa công bố ngày 10/4/2018. Tuy nhiên, xu hướng kinh tế “quý sau cao hơn quý trước” thường thấy trong nhiều năm qua nhiều khả năng sẽ khó lặp lại trong năm nay. Cụ thể, VEPR dự đoán tăng trưởng kinh tế quý II, III, IV lần lượt đạt 6,51%; 6,84% và 6,75% (đều thấp hơn quý I). Tính chung cả năm 2018, tăng trưởng dự báo đạt 6,83%, cao hơn so với mục tiêu đặt ra.

Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng đột biến 11,6% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý I vừa qua, trong đó riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo - ngành được coi là động lực chính của tăng trưởng - tiếp tục tăng trưởng cao 13,9%. Tuy nhiên khi “soi” kỹ hơn về chỉ số sản xuất công nghiệp, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng việc chỉ số cả quý tăng nhưng trong tháng 3 giảm so với cùng kỳ là tín hiệu cần phải xem xét và dự báo.

Bởi nếu xu hướng giảm kéo dài qua các tháng sau đó thì có thể ảnh hưởng chung đến tăng trưởng kinh tế. Bà Lan cũng cho rằng, dự báo kinh tế toàn cầu năm nay sẽ không thuận lợi như 2017 và điều đó ít nhiều cũng sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam.

Bên cạnh đó, TS. Nguyễn Đức Thành – Viện trưởng VEPR cũng lưu ý, giá trị gia tăng tạo ra trong ngành chế biến chế tạo chủ yếu tới từ khu vực FDI. Điều này cho thấy sự phụ thuộc ngày càng nhiều của tăng trưởng kinh tế Việt Nam vào khu vực vốn đầu tư nước ngoài. Đơn cử, riêng giá trị hàng xuất khẩu (điện thoại và linh kiện) của Samsung Việt Nam đạt 12,3 tỷ USD, tăng tới 58,8% so với cùng kỳ năm 2017 và góp phần giải thích lý do GDP Việt Nam quý I tăng trưởng mạnh.

Báo cáo của VEPR cũng chỉ ra, quy mô việc làm tạo mới trong quý I không cao tương ứng với mức tăng trưởng cao của nền kinh tế so với năm trước. Cụ thể, tính chung cả quý I, có hơn 225.000 việc làm mới được tạo thêm, trong khi cùng thời điểm này năm 2017 nền kinh tế thậm chí tạo thêm hơn 291.000 việc làm. Xét theo thành phần, tăng trưởng lao động ở khu vực nhà nước tiếp tục giảm 1,2%; trong khi ở khu vực ngoài nhà nước và FDI đều ghi nhận mức tăng lần lượt là 3,9% và 4,5%.

VEPR nhận thấy, số doanh nghiệp mới và việc làm tạo mới không cao tương ứng với tăng trưởng kinh tế trong quý I. Cụ thể trong khi số doanh nghiệp mới chỉ ở mức tương đương quý I/2017 thì có hơn 225.000 việc làm mới được tạo thêm trong quý I (trong khi cùng kỳ năm 2017 là hơn 291.000 việc làm).

“Hiện tượng số việc làm mới tạo ra ít hơn, trong khi tăng trưởng cao hơn, một lần nữa đặt ra câu hỏi về chất lượng tăng trưởng và sức mạnh thực chất của khu vực nội địa”, TS. Nguyễn Đức Thành lưu ý.

Tăng cường kiểm soát chi tiêu

Vấn đề thu chi ngân sách cũng được báo cáo của VEPR và các chuyên gia tập trung thảo luận. Việc hội nhập sâu rộng với thế giới đi (kéo theo đó là việc cắt giảm hàng rào thuế quan thương mại) bên cạnh yếu tố tích cực là góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nhưng cũng tạo ra các khó khăn cho nguồn thu NSNN khi thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng giảm. Để bù đắp cho sự sụt giảm tổng thu ngân sách, Chính phủ buộc phải tăng các khoản thu nội địa khác.

Theo PGS, TS.Vũ Sỹ Cường (Học viện Tài chính), chúng ta không nên kỳ thị với vấn đề thuế và phí, bởi không thể đòi hỏi Nhà nước làm quá nhiều thứ khi duy trì được nguồn thu. Hiệu quả thu – chi và trách nhiệm giải trình thế nào mới là quan trọng.

Chuyên gia Phạm Chi Lan cũng chia sẻ quan điểm này khi cho rằng, vấn đề chính nằm ở chỗ minh bạch và giải trình. Cần giải trình rõ khi thu thuế của dân như vậy thì sử dụng để làm gì. Ví dụ tăng thuế đánh trên xăng dầu để bảo vệ môi trường thì cần chứng minh rõ bảo vệ như thế nào, môi trường sẽ được cải thiện ra sao…

Trong khi đó VEPR đưa ra quan điểm cho rằng, để đảm bảo cân đối thu chi cần cải thiện nguồn thu thông qua tăng hiệu quả hành thu, tăng hiệu quả thu trên các loại thuế đã có và thuế suất hiện thời, thay vì vội vã áp thêm các loại thuế mới hoặc tăng thuế suất. Và việc này cần có sự cải cách ngay trong nội bộ ngành thuế.

Một giải pháp đi liền với đó là duy trì nỗ lực kiểm soát chi ngân sách, đặc biệt là chi thường xuyên. Chi thường xuyên luôn ở mức cao trên 70% tổng chi trong các năm qua, mà một phần nguyên nhân tới từ bộ máy nhà nước cồng kềnh, lãng phí, kém hiệu quả khiến cho nguồn lực cho phát triển kinh tế dài hạn là chi đầu tư phát triển chưa có nhiều cải thiện.

“Do đó, Chính phủ cần tiếp tục thực hiện các biện pháp quyết liệt để thắt chặt chi thường xuyên như các chính sách tinh giảm biên chế, sắp xếp lại và tinh giản bộ máy, hạn chế chi tiêu cho các tổ chức đoàn thể, thoái vốn khỏi các DNNN như đã và đang thực hiện trong thời gian qua”, báo cáo khuyến nghị.

Đỗ Lê

Tin liên quan

Tin khác

Cụm công nghiệp An Phụ: Đón làn sóng đầu tư, mở rộng không gian sản xuất tại Hải Phòng

Cụm công nghiệp An Phụ: Đón làn sóng đầu tư, mở rộng không gian sản xuất tại Hải Phòng

Với hạ tầng đồng bộ, diện tích linh hoạt, Cụm công nghiệp An Phụ hướng tới thu hút doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng.
Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.