“Bắt cóc online” - mối nguy mới nhắm vào học sinh, sinh viên

Mới đây, Công an phường Ô Chợ Dừa (TP. Hà Nội) đã kịp thời giải cứu một sinh viên bị đối tượng lừa đảo giả danh công an ép buộc tự tạo vết thương giả để tống tiền gia đình. Theo trình báo của ông L.H.T về việc cháu họ ông là cháu M (sinh năm 2006; sinh viên đại học) bị bắt cóc, tống tiền. Cụ thể, cháu M đã gọi điện về nhà qua Zalo, thông báo mình bị bắt cóc và cho xem video có nhiều vết thương trên người. Các đối tượng yêu cầu gia đình chuyển ngay 370 triệu đồng, nếu không sẽ "chặt ngón tay" của nạn nhân.

Ngay sau khi nhận tin báo, chỉ trong vòng 1 giờ, lực lượng Công an phường đã nhanh chóng xác định vị trí và tìm thấy cháu M tại một khách sạn trên đường La Thành. Tại cơ quan Công an, cháu M khai nhận đã bị một nhóm người tự xưng là công an gọi điện, vu cáo liên quan đến rửa tiền và buôn bán chất cấm. Kẻ xấu yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản để "phục vụ điều tra". Do không có tiền, cháu M được các đối tượng hướng dẫn tự vẽ vết thương lên người, quay video giả bị bắt cóc để gia đình gửi tiền chuộc. May mắn, công an đã kịp thời can thiệp, giải thích rõ thủ đoạn lừa đảo, giúp nạn nhân bình tĩnh trở lại.

(Ảnh: Nguồn Internet)

Tương tự trường hợp trên, Đội đặc nhiệm - Đội 2, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP. Hồ Chí Minh vừa giải cứu kịp thời một nữ sinh cũng bị lừa theo hình thức bắt cóc online. Mẹ nạn nhân đến trình báo con gái mất liên lạc sau cuộc gọi từ người lạ và xin phép ra ngoài. Ít giờ sau, gia đình nhận được tin nhắn qua Zalo nói nữ sinh bị “giang hồ” bắt cóc, sắp bị đưa sang Campuchia và yêu cầu chuyển 150 triệu đồng tiền chuộc. Quá hoảng sợ, người mẹ đã chuyển trước 17 triệu đồng nhưng vẫn không được gặp con. Sau đó đến trình báo công an.

Qua xác minh, cơ quan Công an đã tìm thấy nữ sinh trong tình trạng tinh thần hoảng loạn tại một khách sạn, đưa về an toàn. Theo điều tra, nữ sinh bị một đối tượng giả danh công an gọi điện, dọa liên quan đến đường dây rửa tiền và buộc phải hợp tác điều tra. Nạn nhân bị yêu cầu giữ bí mật, chuyển tiền và liên tục thay đổi nơi ở để dễ kiểm soát.

Các vụ việc nêu trên chỉ là một phần nhỏ trong chuỗi các vụ lừa đảo theo kiểu "bắt cóc online" đang diễn biến phức tạp với những kịch bản ngày càng tinh vi. Đáng lo ngại, đối tượng chính bị nhắm đến là học sinh, sinh viên, nhóm độ tuổi còn thiếu hiểu biết trong kỹ năng phòng vệ trên môi trường không gian mạng, dễ bị kẻ xấu lợi dụng tâm lý hoảng loạn, sợ hãi để thực hiện các hành vi tống tiền.

Trẻ em, thanh thiếu niên ngày càng tiếp xúc sớm với Internet, trong khi thiếu kỹ năng tự bảo vệ và kinh nghiệm sống. Nhiều gia đình buông lỏng giám sát, phó mặc con cho điện thoại thông minh mà không biết con đang trò chuyện với ai. Sức hút từ thế giới ảo khiến các em thu mình với cha mẹ, nhưng dễ mở lòng với người lạ. Đây chính là kẽ hở để tội phạm công nghệ lợi dụng, tiếp cận và lừa đảo.

Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu (chuyên gia tội phạm học) phân tích, các vụ bắt cóc online không còn đơn thuần là những lời dụ dỗ ngây ngô qua tin nhắn, mà đã được “nâng cấp” thành các kịch bản tinh vi, kết hợp giữa công nghệ cao và thao túng tâm lý. Để phòng ngừa hiệu quả loại tội phạm "bắt cóc online" đang nhắm vào giới trẻ phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Trước hết, phụ huynh xây dựng mối quan hệ gắn bó, tin cậy với con em, tránh để các em rơi vào trạng thái cô lập trong thế giới số. Trẻ cần được trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro trên mạng, cách từ chối yêu cầu đáng ngờ và biết tìm kiếm sự giúp đỡ từ người lớn khi cần thiết.

Về phía nhà trường, cần đẩy mạnh giáo dục kỹ năng số thông qua các buổi sinh hoạt lớp, chuyên đề phối hợp với lực lượng Công an hoặc chuyên gia an ninh mạng. Đặc biệt, cần chú trọng phát hiện sớm những học sinh có biểu hiện lệ thuộc mạng xã hội, sống khép kín để kịp thời hỗ trợ, ngăn ngừa nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao.

Đồng thời, cơ quan Công an khuyến cáo người dân nêu cao tinh thần cảnh giác, đồng thời chủ động tuyên truyền cho người thân, bạn bè về phương thức, thủ đoạn của loại tội phạm này. Để làm việc với người dân, cơ quan Công an sẽ trực tiếp gửi giấy mời, giấy triệu tập hoặc gửi qua Công an địa phương; tuyệt đối không gọi điện yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng hoặc cài đặt phần mềm để phục vụ điều tra. Khi phát hiện các trường hợp có dấu hiệu lừa đảo như trên, người dân cần báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất.

“Bắt cóc online” không còn là khái niệm mơ hồ, mà là một hiểm họa thật sự, ngày càng tinh vi và khó lường. Từ một cú click chuột, một dòng tin nhắn, nguy cơ có thể bắt đầu. Chính vì vậy, sự an toàn cho các bạn trẻ không chỉ dựa vào lá chắn vững chắc từ gia đình, nhà trường và toàn xã hội, mà còn phải được xây dựng hiểu biết và kỹ năng ứng xử thông minh của mỗi người trẻ trong kỷ nguyên số.