Chung tay phát triển trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây Việt Nam

Đó là nhận định của CEO Viettel IDC Hoàng Văn Ngọc tại Diễn đàn Trung tâm Dữ liệu và Cơ sở hạ tầng điện toán đám mây (Data Center & Cloud Infrastructure Summit 2023) với chủ đề tăng tốc cho hành trình số do Viettel IDC phối hợp cùng 35 đối tác, hãng công nghệ nổi tiếng trên toàn cầu tổ chức ngày 6/3/2023.

Phát biểu tại diễn đàn, CEO Viettel IDC Hoàng Văn Ngọc cho biết, hơn 5 tỷ người trên toàn thế giới mỗi phút tạo ra hàng Terabyte dữ liệu để kết nối, chia sẻ thông qua các nền tảng như TikTok, Instagram… Để dễ hình dung hơn, hiện Viettel IDC đang có 7 trung tâm dữ liệu (TTDL) trên toàn quốc, cũng được xem là nhà cung cấp có diện tích mặt bằng, quy mô lớn tại Việt Nam nhưng cũng chỉ đủ dung lượng để chứa thông tin dữ liệu trên toàn cầu trong vòng 1 năm, trong khi dữ liệu chưa bao giờ dừng lại.

Với thị trường Việt Nam, trong vòng 5 năm gần đây, số lượng người dùng sử dụng nền tảng 4G đã tăng lên gần 6 lần, đạt gần 90 triệu thuê bao; bên cạnh đó có gần 22 triệu thuê bao kết nối băng thông rộng hộ gia đình và các doanh nghiệp. Số liệu này chứng tỏ rằng, người dùng đã chuyển sang các cách kết nối giải trí và sự lên ngôi của nội dung số. Đồng nghĩa cũng tạo áp lực càng lớn cho hạ tầng lưu trữ, hạ tầng tính toán, hạ tầng kết nối.

Cách đây không lâu, các tuyến cáp ở Việt Nam đi quốc tế đã gặp sự cố. Việt Nam chỉ có 5 tuyến kết nối quốc tế qua cáp biển và 2 tuyến cáp trên đất liền. So với Singapore (có 35 tuyến), Đài Loan (35 tuyến), Thái Lan (18 tuyến), Malaysia (22 tuyến), trong khi quy mô dân số 100 triệu dân và nhu cầu kết nối như hiện nay, là con số quá nhỏ. Dự báo trong những năm tới, cứ 3 năm thì quy mô và dung lượng kết nối sẽ tăng gấp đôi. Một thách thức không nhỏ khác là nội dung tạo ra ở Việt Nam chỉ chiếm khoảng 20%, còn 80% nền tảng nội dung vẫn thuộc về các BigTech như Netflix, Google, Facebook… Nhiệm vụ của chúng ta là thuyết phục để các nền tảng này đặt máy chủ ở Việt Nam để giảm bớt áp lực kết nối quốc tế, ông Hoàng Văn Ngọc nhấn mạnh.

Song, để các nền tảng đặt máy chủ ở Việt Nam cũng sẽ tạo áp lực lên hạ tầng Data Center. Nếu so sánh về quy mô, diện tích mặt bằng, về lượng điện tiêu thụ, thì Việt Nam vẫn thuộc loại bé so với các nước trong khu vực. Đơn cử, so với Singapore chỉ bằng 1/15 lần, với Thái Lan bằng 1/5 lần, với Malaysia bằng ½ lần, là thấp. Thêm nữa, Data Center ở Việt Nam đang nằm phân tán tại các khách hàng, tổ chức, doanh nghiệp, thậm chí cả các đơn vị nhà nước. Thực tế này đang tạo ra thách thức lớn về an toàn thông tin, an toàn dữ liệu để tự bảo vệ cơ sở dữ liệu của mình.

Một thách thức khác là, khi dữ liệu số, chuyển đổi số đang bùng nổ như hiện nay với sự tham gia của cả chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân… cũng tạo thêm áp lực lớn về đảm bảo an toàn an ninh dữ liệu trước các cuộc tấn công mạng ngày càng phức tạp, CEO Hoàng Văn Ngọc cảnh báo.

Theo phân tích của giới chuyên gia, cùng với sự chuyển dịch của công nghệ, xu hướng sử dụng dịch vụ trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Chuyển đổi số lĩnh vực tài chính – ngân hàng, viễn thông, bán lẻ, tiêu dùng, nội dung số tăng cường sử dụng dịch vụ trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây, nhằm tối ưu hóa quy trình làm việc, gia tăng trải nghiệm khách hàng… tạo dư địa lớn cho các doanh nghiệp, nhà cung cấp ứng dụng dịch vụ này.

Nhấn mạnh về nội dung này, ông Trần Nguyên Chung, Trưởng phòng An toàn hệ thống thông tin, Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin - Truyền thông) chia sẻ, Việt Nam được đánh giá là một trong 10 thị trường mới nổi trên thị trường trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây với tốc độ tăng trưởng ấn tượng, đạt trung bình 20 - 30%/năm trong giai đoạn 2020 - 2026.

Tuy nhiên, hiện các doanh nghiệp Việt Nam mới làm chủ được khoảng 20% thị phần, 80% thị phần còn lại đang thuộc các BigTech. Do đó, trong định hướng phát triển nền kinh tế số, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ có 100% cơ quan sử dụng điện toán đám mây, trong đó 70% doanh nghiệp sử dụng điện toán đám mây do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp.

Cục An toàn thông tin nhìn nhận, các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây trong nước đã đáp ứng tốt hạ tầng lưu trữ, sao lưu dự phòng phục vụ nhu cầu các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam cũng đang gặp phải không ít thách thức, đặc biệt là cạnh tranh về thương hiệu và hệ sinh thái sản phẩm, để có thể thống lĩnh thị trường trong nước, ông Trần Nguyên Chung khuyến nghị.

Năm 2023, Bộ Thông tin - Truyền thông xác định là năm dữ liệu, là tạo lập và khai thác dữ liệu để tạo ra giá trị mới, bảo vệ dữ liệu cá nhân; là công bố và xây dựng các cơ sở dữ liệu cấp bộ ngành và địa phương; là mở dữ liệu để kết nối chia sẻ; là đảm bảo an toàn, bảo mật dữ liệu… Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam thay vì tự đầu tư, tự vận hành các phòng máy chủ… thì hãy chuyển sang sử dụng dịch vụ điện toán đám mây với chi phí thấp hơn, tối ưu hơn, an toàn hơn và quản lý chuyên nghiệp hơn.

Để Việt Nam trở thành quốc gia đi đầu chuyển đổi số, thì Việt Nam phải là một trung tâm số của thế giới, với hạ tầng điện toán đám mây đạt thứ hạng quốc tế, với nhiều tuyến cáp quang biển quốc tế do Việt Nam tự xây dựng, rất cần sự hợp tác chặt chẽ của các doanh nghiệp trong – ngoài nước.

Đặc biệt với tinh thần, người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, Cục An toàn thông tin kêu gọi các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khi có nhu cầu, hãy quan tâm, nghiên cứu, lựa chọn các đơn vị cung cấp dịch vụ điện toán đám mây Việt Nam để có được dịch vụ chất lượng, bảo vệ an toàn dữ liệu và chủ quyền số, góp phần thúc đẩy phát triển hạ tầng số Việt Nam, doanh nghiệp số Việt Nam.