Doanh nghiệp nhà nước gặp nhiều thách thức trong chuyển đổi số

Quang cảnh Hội thảo "Chuyển đổi số trong doanh nghiệp nhà nước: Cơ hội và thách thức".

Ngày 26/7, Báo Điện tử-Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp cùng các cơ quan liên quan tổ chức Hội thảo "Chuyển đổi số trong doanh nghiệp nhà nước: Cơ hội và thách thức".

Doanh nghiệp công nghệ số là đầu tàu, dẫn dắt

Phát biểu tại hội thảo, ông Vũ Hải Quang - Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam cho biết, chuyển đổi số đang là xu hướng tất yếu, là vấn đề được quan tâm hàng đầu của tất cả các Quốc gia trên toàn thế giới và Việt nam cũng không là ngoại lệ.

Việt Nam xác định xây dựng Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số, xã hội số và nền kinh tế số là một trong những ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn 2016-2020 để tạo ra nền móng vững chắc cho việc chuyển đổi số toàn diện trong giai đoạn 2021-2030.

Covid-19 lan rộng, dẫn tới những hạn chế tiếp xúc, giãn cách xã hội đã buộc doanh nghiệp phải ứng dụng nhiều hơn các công nghệ số trong hoạt động của mình, nhất là trong quản trị nội bộ, thanh toán điện tử, marketing trực tuyến. Doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhân sự từ xa, hội nghị trực tuyến, học trực tuyến, quản trị nội bộ.

Để xây dựng chính phủ số, xã hội số và nền kinh tế số thì không thể không có các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành và sản xuất kinh doanh, mà trong đó doanh nghiệp nhà nước phải là đầu tầu, dẫn dắt các doanh nghiệp tư nhân và dẫn dắt cả nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Thanh Tuyên - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông), các doanh nghiệp công nghệ số thường có tiềm năng tăng trưởng vượt trội do tính chất đột phá và sự đổi mới liên tục trong lĩnh vực công nghệ. Khả năng mở rộng và sức mạnh của công nghệ số làm cho các doanh nghiệp này trở thành những nhân tố chính thúc đẩy sự thay đổi và phát triển trong nền kinh tế.

Doanh nghiệp công nghệ số có khả năng thu thập, lưu trữ và phân tích lượng lớn dữ liệu từ các nguồn khác nhau. Khi kết hợp với trí tuệ nhân tạo và học máy, họ có thể rút ra những thông tin quan trọng từ dữ liệu này, giúp tối ưu hóa hoạt động kinh doanh và đưa ra các quyết định thông minh hơn.

Đồng thời, các doanh nghiệp công nghệ số thường cung cấp những sản phẩm và dịch vụ tiên tiến, hiệu quả hơn, giúp nâng cao trải nghiệm của khách hàng. Chính việc tạo ra giá trị cho khách hàng là yếu tố quan trọng khiến cho chuyển đổi số trở nên hấp dẫn và cần thiết.

"Các doanh nghiệp công nghệ số thường đem đến những mô hình kinh doanh mới, linh hoạt và hiệu quả hơn so với các mô hình truyền thống. Họ giúp đẩy mạnh quy trình tự động hóa, tiết kiệm thời gian và chi phí, từ đó giúp doanh nghiệp dễ dàng thích ứng với thị trường thay đổi liên tục", ông Tuyên chia sẻ.

Chuyển đổi số chịu nhiều ràng buộc

Theo ông Đoàn Hữu Hậu - Giám đốc tư vấn chuyển đổi số của FPT Digital, các doanh nghiệp Nhà nước có lợi thế về bề dày lịch sử, mức độ hiện diện trên thị trường cao, cũng như có định vị ngành nghề ổn định và sự tích luỹ lâu dài để phục vụ cho tiến trình chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhà nước vẫn còn gặp nhiều thách thức trong tiến trình chuyển đổi số của mình. Cụ thể, các doanh nghiệp nhà nước có quy mô lớn, được đầu tư khá lâu, các nghiệp vụ và quy trình đã ổn định lâu dài nên khó khăn trong chuyển đổi mô hình, vận hành ứng dụng công nghệ mới. Ngoài ra, quy trình đầu tư, đặc biệt là công nghệ gặp nhiều khó khăn về mặt thủ tục, hiệu quả đầu tư.

Cùng quan điểm trên, ông Lê Nguyễn Trường Giang, Viện trưởng Viện Chiến lược chuyển đổi số (DTSI) cho biết, hành lang pháp lý là một trong những trở ngại lớn mà doanh nghiệp Nhà nước gặp phải. Đây là yếu tố tạo nên những rào cản trong việc chuyển đổi cách thức tổ chức để chuyển đổi số, bởi không thể muốn chuyển đổi như thế nào cũng được, và muốn chuyển đổi là chuyển đổi được ngay, và sự chuyển đổi cũng chịu rất nhiều ràng buộc, không dễ để chuyển đổi thành công.

Việc chuyển đổi cách vận hành cũng làm phát sinh những khoản đầu tư lớn và với đặc điểm về sự chặt chẽ trong việc kiểm soát quá trình đầu tư dẫn tới hệ quả là thời gian ra quyết định chậm, thủ tục nhiều nên việc xây dựng các sáng kiến số theo mô hình phát triển nhanh “Agile” hoặc xây dựng những hệ sinh thái đầu tư mới để thử nghiệm trở nên khó khăn do chưa có hành lang pháp lý cho quá trình này.

Ông Lê Nguyễn Trường Giang cho rằng, do sự chuyển đổi mô hình tổ chức khó khăn trong việc xây dựng lộ trình chuyển đổi số, đặc biệt trong việc xây dựng các mô hình kinh doanh mới hoặc triển khai những hệ sinh thái về mô hình kinh doanh. Điều đó đặt ra những thách thức lớn cho việc chuyển đổi cách nghĩ, cách làm, cách hành động để thích ứng hiệu quả với kỷ nguyên số với một đặc trưng quan trọng là sự chuyển đổi không ngừng và linh hoạt.

Hiện nay, chuyển đổi số đa phần mới chỉ dừng ở việc hoạch định, vấn đề tổ chức triển khai, đặc biệt xuống các cấp thấp đang là một điểm nghẽn lớn. Do vậy, chưa thực sự tạo ra được lợi thế cạnh tranh động cho doanh nghiệp nhà nước thông qua tiến trình chuyển đổi số.

Ngoài ra, tiến trình chuyển đổi số cũng gặp những trở ngại trong hành lang pháp lý về quy trình, quy định cũng như cơ chế về việc thay đổi và áp dụng những mô hình tổ chức, mô hình nghiệp vụ, mô hình dữ liệu, mô hình vận hành,...

"Chính việc thiếu kiến trúc này dẫn đến việc chuyển đổi số không phát huy tối đa những lợi thế trong quá trình ứng dụng vào vận hành thực tế để chuyển đổi một cách căn bản và toàn diện doanh nghiệp sang bản chất kinh doanh mới – trở thành một doanh nghiệp số", ông Giang chia sẻ.

Ông Nguyễn Chí Thanh - Phó Tổng giám đốc Giải pháp doanh nghiệp Viettel cho rằng, tuỳ thuộc vào mỗi đặc thù doanh nghiệp, chuyển đổi số có các xuất phát điểm khác nhau. Doanh nghiệp và doanh nghiệp Nhà nước nói riêng cần đánh giá hiện trạng cụ thể để xây dựng chiến lược và lộ trình phù hợp với doanh nghiệp của mình.