Doanh nghiệp tăng tốc trên hành trình Net Zero

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chia sẻ tại diễn đàn năm nay - Ảnh: VCCI

Doanh nghiệp trở thành lực lượng tiên phong của chuyển đổi xanh

Những cam kết về phát triển bền vững không còn dừng ở các tuyên bố chiến lược hay báo cáo trách nhiệm xã hội. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng đặt ra các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), năng lực hiện thực hóa mục tiêu Net Zero đang trở thành phép thử quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Thông điệp này được nhấn mạnh tại Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026” với chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”, do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp cùng các đơn vị tổ chức. Diễn đàn không chỉ tập trung vào những mục tiêu dài hạn mà còn đặt ra câu hỏi cốt lõi: làm thế nào để các cam kết phát triển bền vững được chuyển hóa thành những hành động cụ thể, có thể đo lường và tạo ra giá trị thực sự cho nền kinh tế.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, cho rằng doanh nghiệp sẽ giữ vai trò trung tâm trong việc đồng hành cùng các ưu tiên phát triển của quốc gia, đặc biệt ở các lĩnh vực chuyển đổi xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Theo ông Vinh, nếu Chính phủ đóng vai trò kiến tạo thể chế thì doanh nghiệp chính là lực lượng trực tiếp biến các mục tiêu phát triển bền vững thành hành động. Tuy nhiên, quá trình này vẫn đối mặt nhiều rào cản khi không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế về nguồn vốn, công nghệ, nhân lực, dữ liệu phát thải cũng như năng lực quản trị ESG.

Ở góc độ hoạch định chính sách, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định Chính phủ đang tiếp tục hoàn thiện khung thể chế, coi bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng là nền tảng của tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0", Chính phủ tập trung vào bốn định hướng lớn gồm: chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp; không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế; phát triển tài chính xanh và thị trường carbon; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp, địa phương chủ động đầu tư công nghệ sạch, thực hành ESG và triển khai các dự án xanh.

Những định hướng này cho thấy Net Zero không còn là câu chuyện riêng của chính sách môi trường mà đang trở thành chiến lược phát triển kinh tế, nơi năng lực thích ứng sẽ quyết định vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trong tương lai.

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng và Phó chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh thăm gian hàng trưng bày của SABECO tại diễn đàn - Ảnh: VCCI

Từ cam kết đến hành động tạo giá trị bền vững

Áp lực từ thị trường quốc tế, nhà đầu tư và các chuỗi cung ứng toàn cầu đang làm thay đổi cách đánh giá doanh nghiệp. Nếu trước đây quy mô doanh thu hay thị phần được xem là thước đo quan trọng thì hiện nay, doanh nghiệp còn được nhìn nhận thông qua hiệu quả sử dụng tài nguyên, khả năng giảm phát thải, quản trị rủi ro và mức độ thích ứng trước các yêu cầu phát triển bền vững.

Điều này đặt vai trò đặc biệt lên các doanh nghiệp đầu ngành, bởi mỗi thay đổi trong hoạt động sản xuất, vận hành hay tiêu chuẩn lựa chọn đối tác đều có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tới toàn bộ chuỗi giá trị.

Đại diện Tổng công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO), ông Larry Lee, Phó Tổng giám đốc phụ trách Tài sản chiến lược và Phát triển bền vững, cho biết phát triển bền vững tại doanh nghiệp không được triển khai như những dự án đơn lẻ mà được tích hợp vào toàn bộ hoạt động vận hành.

Theo ông Larry Lee, từ việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tiết kiệm nước, tối ưu hóa bao bì, logistics, nâng tiêu chuẩn đối với nhà cung cấp đến phát triển nguồn nhân lực đều góp phần tạo ra tác động tích cực cho cả hệ sinh thái. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp hiện đại hóa quy trình, nâng cao hiệu quả hoạt động và đồng hành cùng quá trình phát triển của nền kinh tế.

Ông Larry Lee - Phó Tổng giám đốc SABECO trình bày tại diễn đàn - Ảnh: VCCI

Hiện SABECO sở hữu 26 nhà máy bia, 11 công ty thương mại, một doanh nghiệp chuỗi cung ứng, một công ty vận tải cùng mạng lưới phân phối hơn 200.000 điểm bán trên toàn quốc. Với quy mô hoạt động lớn, mỗi cải tiến trong quản lý năng lượng, nước, chất thải hay tiêu chuẩn ESG đều tạo ảnh hưởng không chỉ đến doanh nghiệp mà còn lan tỏa tới các nhà cung cấp, đối tác phân phối và người tiêu dùng.

Đáng chú ý, doanh nghiệp cho biết đã chủ động tích hợp các yếu tố ESG trọng yếu vào quản trị rủi ro và chiến lược phát triển dài hạn thay vì chỉ đáp ứng yêu cầu tuân thủ. Những nỗ lực này đã giúp SABECO được vinh danh là "Doanh nghiệp Xanh – Net Zero hành động 2026" tại diễn đàn.

Theo ban tổ chức, việc bình xét được thực hiện dựa trên các khung đánh giá và công cụ chuyên môn của Hội đồng Năng lượng Thế giới (WEC), kết hợp với kinh nghiệm triển khai của VCCI tại Việt Nam. Các doanh nghiệp được đánh giá trên nhiều tiêu chí như giảm phát thải, hiệu quả kinh tế - xã hội, đổi mới công nghệ và những đóng góp cho phát triển bền vững.

Với hơn 150 năm đồng hành cùng nền kinh tế Việt Nam, SABECO đang bước vào giai đoạn phát triển mới khi phải giải quyết đồng thời hai mục tiêu: duy trì tăng trưởng và thực hiện trách nhiệm đối với môi trường. Theo ông Larry Lee, trong 10-20 năm tới, doanh nghiệp sẽ tiếp tục hiện đại hóa hoạt động, phát triển con người, cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng danh mục sản phẩm và theo đuổi chiến lược tăng trưởng có trách nhiệm.

Thực tế cho thấy, hành trình hướng tới Net Zero không còn là lựa chọn mang tính hình thức mà đang trở thành tiêu chuẩn cạnh tranh mới của doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu dịch chuyển theo hướng xanh và bền vững, năng lực thực thi, khả năng đổi mới và quản trị hiệu quả sẽ là những yếu tố quyết định vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.

Khi chuyển đổi xanh được tích hợp vào chiến lược kinh doanh, ESG trở thành một phần của quản trị doanh nghiệp và Net Zero gắn với hiệu quả sản xuất, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng yêu cầu của thị trường mà còn tạo dựng nền tảng tăng trưởng dài hạn. Đó cũng là con đường để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và đồng hành cùng mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.