Fed có đối mặt với thử thách tương tự như BoE hồi đầu tháng?

BoE vừa phá thế bế tắc, Fed có đối mặt với thử thách tương tự?

Điều này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai thực hiện bước đi chưa có tiền lệ khi sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook, người hiện đã đệ đơn kiện để ngăn chặn động thái này.

Trong khi đó, thành phần của Fed đang thay đổi theo hướng ôn hòa hơn. Ông Trump đã bổ nhiệm Stephen Miran thay thế Adriana Kugler, người từ chức trước khi nhiệm kỳ kết thúc vào tháng 1/2026.

Ông Miran sẽ gia nhập cùng hai thống đốc do ông Trump bổ nhiệm là Christopher Waller và Michelle Bowman, những người đã bỏ phiếu bất đồng tại cuộc họp gần nhất khi họ muốn cắt giảm lãi suất. Nhiệm kỳ Chủ tịch của Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng 5 năm tới, dù chưa rõ ông có ở lại Hội đồng Thống đốc đến hết nhiệm kỳ năm 2028 hay không.

Nếu ông Trump thành công trong việc thay thế bà Cook, cán cân sẽ nghiêng mạnh hơn về phía nới lỏng, thậm chí mở đường cho việc tái cấu trúc các chủ tịch ngân hàng khu vực - những người thay phiên nhau tham gia FOMC. Tuy nhiên, ngay cả khi Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 9 như ông Trump mong muốn, điều đó khó có thể khiến ông hài lòng, bởi ông Trump từng nói lãi suất cần thấp hơn hiện tại hơn 300 điểm cơ bản.

Điều này có thể mở ra một kỷ nguyên mới với các cuộc họp Fed đầy tranh cãi, trong khi trước đây hiếm khi có một phiếu bất đồng. Và bởi FOMC có số thành viên chẵn là 12 người, câu hỏi đặt ra là: Điều gì sẽ xảy ra nếu có một kết quả hòa?

Khả năng này không phải là viễn tưởng. Theo Christopher Hodge, chuyên gia kinh tế trưởng Mỹ tại Natixis CIB Americas, đã có ba lần quyết định của FOMC chỉ được thông qua với cách biệt một phiếu, lần gần nhất vào năm 1973.

Quy chế của FOMC không đề cập đến kịch bản hòa và Fed cũng từ chối bình luận.

Cựu Giám đốc nghiên cứu tại Fed Atlanta, Robert Eisenbeis cho biết nếu xảy ra kịch bản hòa, lãi suất liên bang sẽ giữ nguyên.

“Không có cơ chế phủ quyết, nghĩa là Chủ tịch Fed không có quyền đơn phương thay đổi kết quả”, ông nói. Cũng chưa rõ liệu các nhà hoạch định chính sách có bỏ phiếu lại ngay tại cuộc họp đó hay chờ tới kỳ họp kế tiếp.

“Không có tiền lệ nào ở đây”, Eisenbeis nhấn mạnh và thêm rằng: “Tôi cho rằng có thể sẽ có lựa chọn bỏ phiếu lại, nhưng nếu không, thì lãi suất sẽ giữ nguyên. Việc xem xét lại sẽ diễn ra ở kỳ họp tiếp theo”.

Trong khi đó, cựu Kinh tế trưởng tại Fed New York, Hodge thì cho rằng dù không có quy định chính thức, thông lệ là Chủ tịch có quyền định hướng cuộc họp và có thể đóng vai trò quyết định.

“Trong trường hợp không có quy tắc rõ ràng, Chủ tịch thường được ngầm hiểu là có thể bỏ phiếu quyết định hoặc dẫn dắt ủy ban tìm giải pháp, tương tự như các cơ quan nghị sự khác có chủ tọa. Tuy nhiên, đây là thông lệ chứ không phải quy định”, Hodge nói.

Eisenbeis tin rằng khi còn tại nhiệm, Alan Greenspan - Chủ tịch Fed thứ 13 - luôn bỏ phiếu cuối cùng để tránh kịch bản hòa.

Khi Fed đối mặt với nhiều thay đổi nhân sự, khả năng xảy ra những cuộc bỏ phiếu chia rẽ ngày càng lớn. Lạm phát đã vượt mục tiêu 2% do ảnh hưởng từ thuế quan của ông Trump, nhưng chưa rõ đó là hiện tượng tạm thời hay kéo dài. Thị trường việc làm thì đang hạ nhiệt, song Phố Wall vẫn tranh cãi liệu đây là vấn đề cầu suy yếu hay do nguồn cung lao động giảm vì chính sách nhập cư cứng rắn của ông Trump.

Những yếu tố đan xen tương tự đã khiến Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) rơi vào thế bế tắc 4-4-1 trong tháng này, với bốn người muốn giữ nguyên lãi suất, bốn người muốn giảm 0,25 điểm, và một người muốn giảm 0,5 điểm.

Kết quả là Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) buộc phải tổ chức bỏ phiếu lại lần đầu tiên kể từ khi được thành lập năm 1997. Kết quả sau đó, với tỷ lệ 5-4, BoE quyết định cắt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm, từ 4,25% xuống 4%.

Cuộc họp FOMC tiếp theo diễn ra vào ngày 16-17/9, nhưng chưa rõ thành phần tham dự. Ngay cả khi bà Cook thắng kiện, cũng chưa chắc bà sẽ được trở lại ngay khi chính phủ còn kháng cáo. Và cũng không rõ ông Miran có kịp được Thượng viện phê chuẩn trước cuộc họp hay không.

Dù Chủ tịch Powell đã để ngỏ khả năng cắt giảm lãi suất, nhiều thành viên khác vẫn giữ quan điểm “diều hâu”, trong khi những dấu hiệu yếu đi của thị trường lao động có thể khiến phe “bồ câu” càng mềm mỏng hơn.

Trong bài phát biểu hôm thứ Năm, ông Waller nói ông sẽ không ủng hộ mức cắt giảm quá 0,25 điểm trong tháng tới, nhưng điều này có thể thay đổi nếu dữ liệu việc làm mới xấu hơn dự kiến.

“Dù đã có dấu hiệu suy yếu trên thị trường lao động, tôi lo ngại rằng tình hình có thể xấu đi nhanh chóng. Điều quan trọng là FOMC không được chờ đến khi sự suy yếu thực sự diễn ra mới hành động, vì khi đó sẽ tụt hậu trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ”, ông nói.