Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

FINTECH và những thách thức đối với các cơ quan quản lý châu Á

Cho đến nay, hầu hết các nghiên cứu đều kết luận rằng về quy mô, fintech vẫn chưa đạt đến quy mô có thể đe dọa đáng kể đến sự ổn định của hệ thống tài chính. Tuy nhiên, các ngân hàng trung ương đang tích cực nghiên cứu các rủi ro tiềm ẩn và các phản ứng chiến lược.
aa
fintech va nhung thach thuc doi voi cac co quan quan ly chau a Fintech Việt nhộn nhịp đón vốn
fintech va nhung thach thuc doi voi cac co quan quan ly chau a Thấu hiểu người dùng để bứt phá trong cuộc đua ngân hàng số
fintech va nhung thach thuc doi voi cac co quan quan ly chau a Gấp rút mở đường cho Fintech

Năm 2009, ngay sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2008, Paul Volcker, cựu Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ đã có câu nói nổi tiếng “Sự đổi mới tài chính quan trọng nhất mà tôi thấy trong 20 năm qua là máy rút tiền tự động” (New York Post 2009). Trong khi tác động lâu dài của nó vẫn chưa được xác định, thì sự phát triển của công nghệ tài chính, hay còn gọi là “fintech” trong hơn một thập kỷ qua, đến nay được coi là đã thay đổi hoàn toàn hệ thống tài chính và hứa hẹn sẽ có tác động lớn hơn trong nhiều năm tới. Những gì đang diễn ra ở châu Á là một trường hợp đặc biệt. Hai khía cạnh nổi bật trong bối cảnh của châu Á bao gồm: (a) tác động của fintech đối với tài chính toàn diện; và (b) phản ứng của các ngân hàng trung ương và các cơ quan quản lý.

Fintech được định nghĩa rộng rãi là công nghệ tiên tiến nhằm cải thiện và tự động hóa việc cung cấp và sử dụng các dịch vụ tài chính cho người tiêu dùng và doanh nghiệp. Nó bao gồm một phạm vi rộng lớn từ tiền tệ kỹ thuật số và hệ thống thanh toán (ví dụ: ví điện thoại di động, tài sản mã hóa, dịch vụ chuyển tiền) đến quản lý tài sản (ví dụ: ngân hàng trực tuyến, nhà môi giới trực tuyến, cố vấn robot, giao dịch tài sản điện tử, quản lý tài chính cá nhân, giao dịch di động) đến tài chính thay thế (ví dụ: huy động vốn cộng đồng, cho vay ngang hàng [P2P], cho vay bảng cân đối kế toán trực tuyến, lập hóa đơn và tài trợ chuỗi cung ứng).

fintech va nhung thach thuc doi voi cac co quan quan ly chau a

Fintech đã được công nhận là một công cụ đầy hứa hẹn để thúc đẩy tài chính toàn diện, tức là đưa các sản phẩm và dịch vụ tài chính tiếp cận đến các hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ bị loại trừ trước đây, đặc biệt là ở các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi. Ở châu Á, fintech đã mang lại những lợi ích đáng kể cho các hộ gia đình và doanh nghiệp bằng cách vượt qua hệ thống ngân hàng “vật lý” truyền thống và cung cấp nhiều dịch vụ tài chính khác nhau với chi phí thấp hơn hoặc đặc biệt cho những người trước đây không tiếp cận được vì thu nhập thấp, thiếu thông tin tín dụng hoặc ở vùng xa xôi hẻo lánh.

Có lẽ đáng chú ý nhất là sự phát triển của các nền tảng dựa trên internet cho dịch vụ tài chính thay thế, bao gồm cho vay P2P và huy động vốn cộng đồng, đã tạo ra một cuộc cách mạng trong việc tiếp cận tài chính của các cá nhân, công ty khởi nghiệp và các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để đánh giá rủi ro tín dụng của những người không có đủ dữ liệu truyền thống cũng đã góp phần phát triển tài chính toàn diện. Một số ứng dụng nhất định, chẳng hạn như việc sử dụng blockchain để giảm chi phí chuyển tiền, đang có tác động đáng kể.

Phản ánh vai trò này của fintech, Kế hoạch hành động tài chính toàn diện của Nhóm G20 đã được cập nhật tại Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo G20 năm 2014 ở Brisbane, Australia bao gồm cam kết thực hiện Nguyên tắc G20 về tài chính toàn diện đổi mới dưới dạng tầm nhìn chung về tiếp cận toàn cầu (BIS và WBG 2016). Vào năm 2018, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới đã phát triển Chương trình nghị sự về công nghệ tài chính Bali (IMF 2018), trong đó đưa ra các vấn đề chính để các nhà hoạch định chính sách và cộng đồng quốc tế cân nhắc khi các quốc gia xây dựng phương pháp tiếp cận chính sách của họ.

Cùng với những lợi ích, cuộc cách mạng fintech kéo theo hàng loạt rủi ro tiềm ẩn mới đối với sự ổn định của hệ thống tài chính và những thách thức đối với việc bảo vệ người tiêu dùng. Phạm vi rộng của chúng ảnh hưởng đến các ngân hàng trung ương cũng như các cơ quan quản lý và giám sát. Các ngân hàng sẽ mất một lượng tiền đáng kể vào tay các nền tảng cạnh tranh? Liệu chúng có thu hẹp bảng cân đối kế toán của mình theo đó có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh tế không? Nếu các ngân hàng mất nguồn vốn từ hoạt động cho vay và gửi tiền, liệu ngân hàng có bị cắt giảm lợi nhuận và trở nên kém ổn định hơn không? Nếu các cá nhân và công ty chuyển từ tiền pháp định của ngân hàng trung ương sang sử dụng tài sản mã hóa để giao dịch, liệu điều này có đe dọa đến hiệu quả của chính sách tiền tệ và làm giảm khả năng của ngân hàng trung ương trong việc giám sát các luồng giao dịch không? Nếu các nền tảng cho vay P2P bị phá sản, sự ổn định tài chính có thể bị suy yếu không?

Tài sản mã hóa (cryptoassets) có thể được sử dụng như một cách để cố gắng lách luật chống rửa tiền và tài trợ khủng bố. Nếu các dịch vụ fintech không được quản lý đầy đủ và người tiêu dùng không được giáo dục đầy đủ, họ có thể phải chịu những tổn thất không mong muốn, chi phí dịch vụ quá cao và mất quyền riêng tư đối với dữ liệu cá nhân của họ. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để đưa ra quyết định tín dụng có thể dẫn đến nguy cơ phân biệt đối xử với người tiêu dùng.

Cho đến nay, hầu hết các nghiên cứu đều kết luận rằng về quy mô, fintech vẫn chưa đạt đến quy mô có thể đe dọa đáng kể đến sự ổn định của hệ thống tài chính. Tuy nhiên, các ngân hàng trung ương đang tích cực nghiên cứu các rủi ro tiềm ẩn và các phản ứng chiến lược. Ở một số nền kinh tế châu Á, các khoản thanh toán phần lớn đã chuyển sang phương thức không dùng tiền mặt, làm tăng nhu cầu về phản ứng chính sách của các cơ quan có liên quan. Một câu hỏi quan trọng là liệu các ngân hàng trung ương có nên phát triển các loại tiền kỹ thuật số của riêng họ (tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – CBDC (central bank digital currencies)) hay không, và nếu có, các loại tiền đó có nên được cung cấp cho người gửi tiền (bán lẻ) hay chỉ trên thị trường liên ngân hàng (bán buôn). Mặt khác, các CBDC có thể cung cấp cho người gửi tiền một tài sản an toàn mới và cung cấp cho các ngân hàng trung ương khả năng giám sát giao dịch cao hơn nữa. Ngoài ra, còn có quan điểm tranh luận về việc các ngân hàng trung ương có cạnh tranh trực tiếp với các ngân hàng tư nhân về tiền gửi (bán lẻ) hay không, vì điều này có thể làm suy yếu cơ sở bán lẻ của các ngân hàng tư nhân. Các ngân hàng trung ương vẫn đang tiếp tục nghiên cứu về chủ đề này.

Những đổi mới về tài chính cũng buộc các cơ quan quản lý phải theo kịp tốc độ để hoàn thành nhiệm vụ giám sát của họ. Chìa khóa cho vấn đề này là phải cân bằng không khoan nhượng giữa hành vi bất hợp pháp với sự quan tâm về ổn định tài chính theo hướng cho phép sự đổi mới diễn ra. Nhiều cơ quan quản lý đã áp dụng phương pháp tiếp cận “Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát – regulatory sandbox” để giám sát sự phát triển của các sản phẩm và dịch vụ tài chính mới trước khi quyết định phê duyệt và đưa ra các quy định thích hợp.

Dương Quốc Anh - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội

Tin liên quan

Tin khác

Sáng 16/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.639 đồng

Sáng 16/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.639 đồng

Ngày 16/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.639 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 30-70 đồng so với phiên trước.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Linh hoạt công cụ điều hành giải bài toán đa mục tiêu

Linh hoạt công cụ điều hành giải bài toán đa mục tiêu

Nhu cầu vốn của nền kinh tế thường gia tăng vào những tháng cuối năm, tạo thêm áp lực lên thanh khoản hệ thống ngân hàng. Trong khi đó, yêu cầu duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vẫn được đặt ra. Bài toán đối với NHNN là điều hành làm sao vừa đáp ứng nhu cầu vốn của hệ thống, vừa bảo đảm sự cân bằng giữa lãi suất, tỷ giá và ổn định kinh tế vĩ mô.
WB gợi mở hướng huy động vốn tư nhân cho thị trường mới nổi

WB gợi mở hướng huy động vốn tư nhân cho thị trường mới nổi

Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định, các thị trường mới nổi có tiềm năng hình thành một lớp tài sản đầu tư mới, thu hút dòng vốn dài hạn từ các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu. Cơ hội này cũng mở ra hướng đi cho Việt Nam trong phát triển thị trường vốn nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng lớn của nền kinh tế.
Mở rộng kênh dẫn vốn, chia sẻ áp lực với hệ thống ngân hàng

Mở rộng kênh dẫn vốn, chia sẻ áp lực với hệ thống ngân hàng

Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng, NHNN cho biết, tín dụng ngân hàng hiện vẫn là kênh cung ứng vốn quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Đến ngày 26/10/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,8 triệu tỷ đồng, tăng 11,94% so với cuối năm 2025.
Chung sức kiến tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá

Chung sức kiến tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá

98% doanh nghiệp Việt Nam là DNNVV. Con số ấy không mới, nhưng cứ mỗi lần được nhắc lại, nó lại đặt ra cùng một câu hỏi: vì sao một khu vực kinh tế đông đảo đến vậy vẫn loay hoay với bài toán tiếp cận vốn suốt nhiều năm qua? Câu trả lời, như phát biểu của Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho DNNVV” giữa tháng 9 vừa qua đã chỉ ra, vấn đề chỉ có thể được giải quyết khi có sự chung sức đồng lòng từ cả ba phía: nhà quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp.
Sáng 13/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.637 đồng

Sáng 13/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.637 đồng

Ngày 13/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.637 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 2-20 đồng so với phiên trước.
Hướng tín dụng vào khu vực tạo giá trị, nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế

Hướng tín dụng vào khu vực tạo giá trị, nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế

Nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao đang đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với hệ thống ngân hàng. Trả lời phỏng vấn Thời báo Ngân hàng, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh, vấn đề không chỉ là cung ứng thêm vốn mà phải hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh và những khu vực có khả năng tạo giá trị gia tăng, nâng năng suất, sức cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời bảo đảm chất lượng tín dụng và an toàn hệ thống.
Giải pháp để doanh nghiệp nhỏ và vừa rộng cửa tiếp cận vốn

Giải pháp để doanh nghiệp nhỏ và vừa rộng cửa tiếp cận vốn

Tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) không còn chỉ là câu chuyện lãi suất hay tài sản bảo đảm. Từ hoàn thiện cơ chế, khai thác dữ liệu, số hóa quy trình đến cho vay dựa trên dòng tiền và chuỗi cung ứng, nhiều giải pháp đang được thúc đẩy nhằm mở rộng cánh cửa tín dụng cho DNNVV. Để những giải pháp này phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính và chất lượng thông tin. Thời báo Ngân hàng trích lược ý kiến của các chuyên gia, ngân hàng và doanh nghiệp xung quanh vấn đề này.
Củng cố niềm tin, xây nền tảng dài hạn cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Củng cố niềm tin, xây nền tảng dài hạn cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế hai con số đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp đủ sức chia sẻ gánh nặng với hệ thống ngân hàng. Để kênh dẫn vốn này phát huy vai trò trong dài hạn, cùng với mở rộng quy mô phát hành, cần củng cố niềm tin bằng sự minh bạch của doanh nghiệp, nâng cao chất lượng trái phiếu và cải thiện khả năng giao dịch trên thị trường thứ cấp.