Giảm thuế xăng dầu hỗ trợ phát triển kinh tế

Giảm các loại thuế với xăng, dầu giúp giảm thiểu nguy cơ lạm phát chi phí đẩy, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng tăng trưởng kinh tế

Giảm áp lực chi phí, giữ ổn định giá

Ngày 12/4, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 19/2026/QH16 về một số quy định liên quan đến thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Việc giảm thuế được nhận định giúp hạ nhiệt giá xăng dầu, từ đó kéo giảm chi phí sản xuất, vận chuyển, giúp ổn định mặt bằng giá cả, kích cầu tiêu dùng, trợ lực sản xuất kinh doanh từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Là một doanh nghiệp vận tải, ông Vũ Mạnh Thắng, Quản lý Công ty CPTM và Dịch vụ Vận tải Cường Thắng cho biết, việc Quốc hội quyết định giảm đồng loạt các loại thuế đối với xăng, dầu xuống 0% đến hết 30/6 có tác động rất tích cực, kịp thời và đúng “điểm nghẽn” của ngành vận tải. Điều này là một tin rất vui vì doanh nghiệp chủ yếu sử dụng dầu diesel nên biến động giá nhiên liệu ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đầu vào. Thời điểm giá dầu tăng lên tới hơn 40.000 đồng/lít do ảnh hưởng từ tình hình thế giới, khiến chi phí cho mỗi chuyến xe gần như tăng gấp đôi. Trong khi đó, do phải chia sẻ khó khăn với khách hàng và giữ thị phần, doanh nghiệp chỉ điều chỉnh giá cước tăng khoảng 20-30%. Chi phí nhiên liệu chiếm tỷ lệ lớn tổng chi phí vận hành của doanh nghiệp vận tải, đặc biệt với các đơn vị khai thác đường bộ và logistics đường dài. Việc đưa thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt về 0% giúp giá xăng dầu giảm đáng kể, qua đó trực tiếp kéo giảm chi phí đầu vào. Với quy mô đội xe lớn, chỉ cần giá nhiên liệu giảm vài nghìn đồng/lít cũng có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm rất nhiều.

Động thái này sẽ giúp người dân gián tiếp được hưởng lợi trong thời gian tới. TS. Trần Văn Thế, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL nhận định, giá xăng dầu giảm sẽ kéo theo chi phí sinh hoạt giảm, đặc biệt là chi phí đi lại và giá cả hàng hóa, dịch vụ thiết yếu. Trong bối cảnh thu nhập của một bộ phận người dân còn chịu ảnh hưởng sau các biến động kinh tế toàn cầu, việc giảm áp lực chi tiêu sẽ góp phần cải thiện đời sống, đồng thời kích thích tiêu dùng nội địa. Ở góc độ điều hành thị trường xăng dầu, chính sách giảm thuế cũng góp phần tạo điều kiện để cơ chế giá vận hành linh hoạt hơn, hạn chế tình trạng “sốc giá” khi thị trường thế giới biến động mạnh. Dư địa để cơ quan quản lý điều hành giá sẽ rộng hơn, từ đó giúp giảm biên độ biến động và ổn định tâm lý thị trường.

Cùng chung nhận định này, PGS.TS. Lê Xuân Trường, Trưởng Khoa Thuế và Hải quan (Học viện Tài chính) chia sẻ, xăng dầu là yếu tố đầu vào rất quan trọng của nhiều lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là vận tải hàng hóa, vận tải hành khách, logistics… Chi phí đầu vào của những lĩnh vực này tác động đến chi phí của các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh khác. Do vậy, Nghị quyết này là một quyết sách rất đúng, rất trúng trong điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay, qua đó, giảm thiểu nguy cơ lạm phát chi phí đẩy, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng tăng trưởng kinh tế theo mục đích đã đề ra. Nghị quyết này cũng hỗ trợ đáng kể về tài chính cho các doanh nghiệp, chia sẻ và hỗ trợ người dân, giảm bớt tác động của giá xăng dầu đến chi phí đi lại cho người dân.

Hài hòa lợi ích trong dài hạn

Đánh giá cao bước đi bám sát diễn biến của thị trường, một số ý kiến đề xuất kéo dài thời gian áp dụng chính sách này. Song PGS.TS. Lê Xuân Trường cho rằng, Nghị quyết này ra đời trong bối cảnh áp lực tăng giá xăng dầu do xung đột địa chính trị khu vực Trung Đông. Diễn biến cuộc xung đột này thời gian tới rất phức tạp, khó lường. Nghị quyết này hỗ trợ cho doanh nghiệp và người dân nhưng cũng có tác động lớn đến thu ngân sách nhà nước, nếu quyết định giảm thuế quá dài có thể không phù hợp trong trường hợp yếu tố cốt yếu tác động đến giá xăng dầu xảy ra với kịch bản tốt. Do đó, việc xác định thời gian áp dụng đến hết tháng 6/2026 là phù hợp. Tùy theo diễn biến và dự báo phù hợp nhất ở thời điểm cuối tháng 6/2026, Quốc hội có thể cân nhắc tiếp tục kéo dài chính sách miễn, giảm thuế của Nghị quyết này sau tháng 6/2026.

Bên cạnh đó, chúng ta đã sử dụng hết dư địa chính sách thuế gián thu đối với xăng dầu, chúng ta còn một công cụ có thể sử dụng phù hợp với trong các kịch bản khác nhau, đó là Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Theo đó, tùy theo diễn biến giá xăng dầu thế giới và dự báo các yếu tố cốt yếu tác động đến giá xăng dầu, chúng ta sẽ điều chỉnh mức trích quỹ, sử dụng quỹ và tạm ứng ngân sách nhà nước để đủ nguồn chi bình ổn giá. Tuy nhiên, trong ngắn hạn tác động của chính sách dẫn đến giảm thu ngân sách nhà nước là không thể tránh khỏi. Vì thế, để đảm bảo cân đối ngân sách, cần thực hiện đồng thời hai định hướng lớn. Đó là thực hiện quyết liệt các biện pháp quản lý thu, đảm bảo quản lý thuế đúng luật, tăng cường và nâng cao hiệu quả kiểm tra thuế, hạn chế thất thu thuế. Đồng thời, tăng cường kỷ luật quản lý chi ngân sách, đảm bảo chi ngân sách trọng tâm, trọng điểm, chống lãng phí trong đầu tư công; tiết kiệm chi thường xuyên đối với các khoản chi không thực sự cần thiết…, PGS.TS. Lê Xuân Trường nhấn mạnh.

Nhìn trong dài hạn, một chuyên gia cho rằng, thuế chỉ là một phần nổi của tảng băng chìm. Muốn giá xăng dầu ổn định trước bất ổn địa chính trị từ bên ngoài thì cần tối ưu hóa năng lực sản xuất xăng dầu trong nước. Hiện nay, Việt Nam có hai nhà máy lọc dầu là Nghi Sơn và Bình Sơn. Nếu hai nhà máy này vận hành tối đa công suất thì có thể đáp ứng khoảng 70-80% nhu cầu xăng dầu trong nước. Vì vậy, cần có giải pháp phát huy tối đa năng lực sản xuất của các nhà máy hiện có, đồng thời đẩy nhanh dự án nâng cấp, mở rộng nhà máy lọc dầu Bình Sơn để xử lý được nhiều loại dầu thô hơn và giảm phụ thuộc vào các nguồn liên doanh. Mặt khác, cần xây dựng chiến lược dự trữ xăng dầu quốc gia với quy mô phù hợp, trong đó chú trọng đầu tư hệ thống kho dự trữ quốc gia quy mô lớn, bao gồm cả các kho ngầm; phân biệt rõ giữa dự trữ phục vụ sản xuất của doanh nghiệp và dự trữ quốc gia độc lập. Mục tiêu là nâng mức dự trữ lên khoảng 90 ngày, tiệm cận với tiêu chuẩn dự trữ quốc tế, qua đó tăng khả năng ứng phó trước những biến động của thị trường năng lượng.