Hà Nội còn 64 cá thể gấu: Bài toán cuối của hành trình chấm dứt nuôi nhốt

Tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội”

Sáng 23/9, Báo Nhân Dân phối hợp với Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) tổ chức tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội”, trong bối cảnh Thủ đô là địa phương còn nhiều gấu nuôi nhốt nhất cả nước.

Theo bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV, năm 2026 là một trong những dấu mốc quan trọng trong hành trình chấm dứt nuôi nhốt gấu lấy mật tại Việt Nam. Nếu năm 2005 cả nước ghi nhận hơn 4.300 cá thể gấu bị nuôi nhốt tại các cơ sở tư nhân, đến năm 2026, con số này đã giảm 97%, còn 129 cá thể tại 50 cơ sở trên toàn quốc.

Hiện 23 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố đã không còn tình trạng nuôi nhốt gấu. Đà Nẵng và Thái Nguyên là hai địa phương mới nhất hoàn thành mục tiêu này trong năm 2026.

Tuy nhiên, Hà Nội đang là địa bàn tồn đọng lớn nhất, với 64 cá thể gấu tại 17 cơ sở, chiếm khoảng 50% tổng số gấu nuôi nhốt trên toàn quốc. Riêng xã Phúc Thọ có 62 trong số 64 cá thể, tương đương gần 49% tổng số gấu nuôi nhốt của cả nước chỉ tại một địa bàn.

Việc vận động bàn giao tại địa bàn còn nhiều gấu không đơn giản. Ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ cho biết, địa phương hiện còn 16 hộ nuôi 59 cá thể gấu.

Theo ông Công, xã sẽ lựa chọn cách tiếp cận phù hợp, đồng thời giao nhiệm vụ cho các cơ quan chức năng. Công an phối hợp với UBND xã tăng cường quản lý, tránh tình trạng chuyển nhượng và giảm thiểu thiệt hại đối với các cá thể gấu.

UBND xã Phúc Thọ xác định tuyên truyền, vận động là nhiệm vụ trước mắt. Địa phương cam kết phối hợp với các cơ quan chức năng vận động 16 hộ còn nuôi nhốt gấu đồng hành cùng chính quyền, đưa các cá thể gấu về rừng hoặc các trung tâm bảo tồn.

Cùng với vận động, kiểm tra, giám sát được xác định là giải pháp quan trọng. UBND xã cho biết sẽ kiểm tra thường xuyên để phát hiện vi phạm và xử lý theo đúng quy định pháp luật. Xã cũng phối hợp với Hạt Kiểm lâm số 7 trong công tác tuyên truyền.

Một đề xuất đáng chú ý là cần có thêm cơ sở pháp lý để việc tuyên truyền, quản lý và chăm sóc các cá thể gấu được triển khai hiệu quả. Theo ông Công, nếu có văn bản quy phạm pháp luật yêu cầu các hộ hiện còn nuôi nhốt phải bàn giao gấu cho Hạt Kiểm lâm hoặc các cơ quan bảo tồn, địa phương sẽ tích cực đồng hành thực hiện.

Từ góc độ lực lượng kiểm lâm, ông Bùi Huy Khôi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội cho biết, ngay sau tọa đàm, Chi cục sẽ cử lực lượng kiểm lâm địa bàn phối hợp với UBND xã Phúc Thọ rà soát, cập nhật hiện trạng từng cá thể gấu tại 17 hộ nuôi.

Các cơ quan chức năng sẽ chuẩn bị điều kiện tổ chức chuyến tham quan thực tế cho các chủ hộ nuôi gấu tới Trung tâm Cứu hộ Gấu Tam Đảo vào tháng 10/2026. Nếu vận động giao nộp gấu thành công, lực lượng chức năng sẽ thường xuyên mời các chủ hộ đến thăm lại những cá thể gấu mà họ từng nuôi.

Từ hơn 4.300 cá thể năm 2005 xuống còn 129 cá thể vào năm 2026, Việt Nam đã đạt bước tiến lớn trong hành trình chấm dứt nuôi nhốt gấu lấy mật. Tuy nhiên, 64 cá thể còn lại tại Hà Nội cho thấy chặng cuối cần cách tiếp cận đồng bộ, kết hợp giữa tuyên truyền, giám sát, bảo đảm điều kiện cứu hộ và cơ sở pháp lý.