Hoàn thiện quy định xuất xứ hàng hóa trong EVFTA để hỗ trợ doanh nghiệp

Hội thảo lấy ý kiến Dự thảo 2 Thông tư quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu

Tại Hội thảo lấy ý kiến dự thảo 2 Thông tư quy định xuất xứ hàng hóa diễn ra ngày 7/8, đại diện Cục Xuất nhập khẩu cho biết, thực hiện Hiệp định EVFTA ký ngày 30/6/2019, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký ban hành Thông tư số 11/2020/TT-BCT quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và EU.

Thông tư số 11/2020/TT-BCT ra đời nhằm tạo điều kiện cho thương nhân vận dụng quy tắc xuất xứ hàng hóa để góp phần thúc đẩy xuất khẩu, hàng hóa Việt Nam được hưởng thuế quan ưu đãi sang khu vực thị trường châu Âu, qua đó mở rộng thị trường, thâm nhập sâu rộng vào một trong những khu vực thị trường khó tính.

Theo số liệu thống kê của Cơ quan Hải quan, trong nửa đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt khoảng 27,3 tỷ USD, tăng 10% so với nửa đầu năm 2024. Trong đó, một số thị trường có kim ngạch xuất khẩu lớn trong khối EU phải kể đến: Hà Lan (6,25 tỷ USD, tăng 1,1%); Đức (4,75 tỷ USD, tăng 24%); Ý (2,67 tỷ USD, tăng 4,7%); Pháp (1,9 tỷ USD, tăng 21%); Bỉ (1,8 tỷ USD, giảm 0,5%); Ba Lan (1,6 tỷ USD, tăng 16.,4%); Tây Ban Nha (1,26 tỷ USD, tăng 6,9%); …

Một số các mặt hàng có thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam phải kể đến như: máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện; máy móc, thiết bị, phụ tùng; hàng dệt may; giày dép các loại; thủy sản; cà phê.

Ngay khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực và đi vào thực thi, hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường EU được cấp C/O mẫu EUR.1 theo quy định tại Thông tư số 11/2020/TT-BCT và hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định EVFTA.

Việc cấp C/O mẫu EUR.1 cho hàng hóa xuất khẩu đi EU theo EVFTA được thực hiện bởi các cơ quan, tổ chức cấp C/O ưu đãi. Tính đến nay, một số mặt hàng đã được cơ quan, tổ chức cấp C/O mẫu EUR.1 với tỷ lệ gần 100% góp phần tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh tình hình thương mại quốc tế diễn biến phức tạp, nhanh, khó lường, cạnh tranh chiến lược ngày càng mạnh mẽ, nhạy cảm, đặc biệt khi Hoa Kỳ áp dụng chính sách thuế quan đối ứng đối với nhiều nước trên thế giới bao gồm cả Việt Nam, căng thẳng thương mại leo thang dẫn đến các hành vi gian lận thương mại, trong đó gian lận xuất xứ hàng hóa có xu hướng ngày càng gia tăng và phức tạp nhằm tránh các biện pháp trừng phạt mà các nước sẽ áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu.

Nhằm đảm bảo hoàn thiện khung pháp lý của Hiệp định, công tác thực thi được minh bạch, doanh nghiệp hai bên vận dụng hiệu quả quy tắc xuất xứ, Việt Nam và Liên minh châu Âu đã thống nhất một số nội dung sửa đổi, bổ sung Nghị định thư số 1 về Quy định hàng hóa có xuất xứ và phương thức hợp tác quản lý hành chính trong Hiệp định EVFTA.

Theo đó, để hoàn thiện khung pháp lý tạo điều kiện thuận lợi cho thương nhân xuất khẩu sang EU, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã rà soát, phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan nghiên cứu xây dựng dự thảo Thông tư quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định EVFTA thay thế Thông tư số 11/2020/TT-BCT.

Với một Hiệp định FTA thế hệ mới tại khu vực thị trường đối tác chiến lược, Cục Xuất nhập khẩu nhận thấy cần thiết lấy ý kiến các chuyên gia, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và cơ quan quản lý địa phương để hoàn thiện dự thảo trước khi trình Bộ trưởng Bộ Công Thương ký ban hành.

Bà Trịnh Thị Thu Hiền - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu đã thông tin về nội dung tổng kết đánh giá kết quả triển khai Thông tư 11/2020/TT-BCT. Cùng với đó, đại diện của Cục Xuất nhập khẩu cũng trình bày những nội dung liên quan đến: vướng mắc, hạn chế khi thực thi Thông tư số 11/2020/TT-BCT; điểm mới tại dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 11/2020/TT-BCT.

Theo bà Hiền, dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm mục tiêu hoàn thiện hệ thống pháp lý về xuất xứ hàng hóa minh bạch, đầy đủ hơn, phù hợp hơn với Luật Thương mại, Luật Quản lý ngoại thương và cam kết tại Hiệp định EVFTA; cập nhật những nội dung mới, tạo điều kiện thuận lợi cho thương nhân đề nghị cấp C/O. Đồng thời, tạo cơ sở để doanh nghiệp, cơ quan quản lý xác định xuất xứ Việt Nam của hàng hóa xuất nhập khẩu, từ đó giúp hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế quan, thúc đẩy phát triển xuất khẩu bền vững.

Cục Xuất nhập khẩu mong muốn lấy ý kiến của các đại biểu và doanh nghiệp, Hiệp hội và các chuyên gia góp ý về các mục tiêu này cũng như các nội dung chính của Dự thảo thông tư để đáp ứng được các mục tiêu đặt ra.

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) với tư cách là đơn vị chủ trì tiếp thu ý kiến của các cơ quan quản lý địa phương, Hiệp hội ngành hàng cùng toàn thể doanh nghiệp hoàn thiện dự thảo Thông tư trình Bộ trưởng Công thương ký ban hành góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp và thúc đẩy thương mại bền vững.