Lan tỏa niềm tin vào thanh toán số

Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 25 lần GDP

Bảo vệ đa lớp, chiếm trọng niềm tin khách hàng

Phát biểu tại họp báo công bố sự kiện Ngày thẻ Việt Nam năm 2025,ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – NHNN) cho biết, năm 2025 là năm cuối của giai đoạn triển khai Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025. Sau 4 năm thực hiện, đề án đã tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững và bao trùm của thanh toán số.

Đến nay, hầu hết dịch vụ ngân hàng cơ bản đã được số hóa trên các kênh điện tử; nhiều ngân hàng ghi nhận trên 95% giao dịch thực hiện qua kênh số. Hệ sinh thái ngân hàng số ngày càng đa dạng, thông minh đem lại tiện ích hấp dẫn cho khách hàng, từ chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, gửi tiết kiệm đến vay online… ngay trên điện thoại. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn 100%. Đến nay, có gần 87% người Việt Nam trưởng thành có tài khoản ngân hàng. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 25 lần GDP. Việt Nam cũng tiên phong kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua mã QR với Thái Lan, Campuchia và Lào, hướng tới mở rộng trong khu vực châu Á.

Không chỉ vậy, tính đến tháng 7/2024, trong tổng số 120 triệu thuê bao di động cả nước, đã có hơn 100,7 triệu thuê bao sử dụng điện thoại thông minh. Trong bối cảnh đó, ông Nguyễn Quang Minh, Tổng giám đốc Công ty CP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) cho biết, NAPAS đã chính thức triển khai Tap and Pay - giải pháp cho phép người dùng số hóa thẻ nội địa NAPAS trên các thiết bị thông minh. Không dừng lại ở đó, NAPAS mở rộng thêm trên hệ điều hành Android, hợp tác cùng VietinBank, Agribank, Nam A Bank và công ty tài chính VietCredit. Khách hàng chỉ cần thêm (tokenize) thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng nội địa hoặc thẻ trả trước NAPAS vào ứng dụng mobile banking để thực hiện thanh toán một cách nhanh chóng, tiện lợi và an toàn tại các điểm chấp nhận POS hỗ trợ NFC. Giải pháp này giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí phát hành thẻ vật lý, đồng thời gia tăng tần suất sử dụng thẻ nội địa.

Tại TP. Hồ Chí Minh - địa phương đi đầu trong việc tích hợp các phương thức thanh toán hiện đại vào mạng lưới giao thông công cộng, NAPAS đã triển khai thành công phương thức thanh toán qua thẻ NAPAS không tiếp xúc trên metro, xe buýt. Việc mở rộng dịch vụ NAPAS Tap and Pay sẽ mang đến trải nghiệm thanh toán thuận lợi, nhanh chóng, từ đó khuyến khích người dân thành phố tham gia các phương tiện giao thông công cộng nhiều hơn.

“Các giải pháp nói trên sẽ thúc đẩy phát triển hệ sinh thái thanh toán số tiện lợi trong các lĩnh vực của đời sống xã hội như giao thông công cộng, dịch vụ công, y tế...nhằm gia tăng lợi ích và trải nghiệm thanh toán liền mạch cho người dân, góp phần vào quá trình hội nhập quốc tế và phát triển nền kinh tế số tại Việt Nam”, ông Nguyễn Quang Minh khẳng định.

Trước những giải pháp trên ông Phạm Anh Tuấn khẳng định, đây là minh chứng rõ rệt cho sự đồng hành của ngành Ngân hàng trong việc phát triển hệ sinh thái số, hướng đến mục tiêu xây dựng một nền kinh tế số và xã hội số.

Tuy nhiên cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, lừa đảo trên không gian số ngày càng tinh vi. Để đối mặt với thách thức này, Vụ trưởng Vụ Thanh toán cho biết, NHNN đã ban hành hàng loạt thông tư, trong đó, riêng năm 2024 có 7 thông tư về lĩnh vực thanh toán, tài khoản, thẻ, ví điện tử. NHNN cũng rất trăn trở vấn đề hành gi gian lận, lừa đảo vì thế, trong các quy định, yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ phải có quy trình phòng ngừa, ngăn ngừa, cảnh báo các hành vi lừa đảo, gian lận.

Qua theo dõi, NHNN thấy rằng, hầu hết các tổ chức cung cấp dịch vụ đã chấp hành nghiêm các quy định. Bên cạnh đó, NHNN cũng có quy định về việc các tổ chức rà soát, gửi danh sách thẻ, tài khoản có thể nghi ngờ liên quan đến các hành vi gian lận. Ví dụ, một người mở nhiều tài khoản khác nhau, có hành vi giao dịch đáng ngờ; một tài khoản phát sinh quá nhiều giao dịch trong ngày, không phù hợp năng lực tài khoản…

Đến nay, NHNN đã thu thập được khoảng 600.000 tài khoản liên quan đến các vấn đề nêu trên. Từ danh sách này, qua công tác triển khai thí điểm cho các ngân hàng, tính đến đầu tháng 9/2025, đã giúp cảnh báo cho gần 300.000 khách hàng ngừng giao dịch với tổng số tiền khoảng 1.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau khi các tài khoản liên quan cá nhân có hành vi lừa đảo bị cấm, nhiều đối tượng đã chuyển sang tài khoản của tổ chức. Về vấn đề này, NHNN cũng đang sửa đổi các quy định có liên quan để đảm bảo bảo mật, an toàn, đề phòng các hành vi lừa đảo.

Hệ sinh thái thanh toán toàn diện, an toàn

Là một trong số những ngân hàng tiên phong trong chuyển đổi số, bà Đoàn Hồng Nhung, thành viên Ban Điều hành, Giám đốc Khối Bán lẻ Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết, qua thống kê, có tới hơn 90% giao dịch được thực hiện trên kênh số, cho thấy mức độ gắn bó và sự tin tưởng của khách hàng trong đời sống hằng ngày. Để bảo đảm an toàn, Vietcombank kiên trì triển khai hệ thống công nghệ đa lớp, với nhiều biện pháp xác thực và bảo mật tiên tiến. Trong suốt quá trình hoạt động, ngân hàng chưa ghi nhận sự cố nào phát sinh từ phía ngân hàng gây ảnh hưởng đến khách hàng. Vietcombank cũng tuyệt đối tuân thủ các yêu cầu từ cơ quan quản lý Nhà nước, hiệp hội ngành, thậm chí chủ động áp dụng trước một số biện pháp phòng ngừa rủi ro.

Ví dụ, Vietcombank thường xuyên phối hợp với Bộ Công an rà soát dữ liệu, phát hiện dấu hiệu gian lận để kịp thời cảnh báo và hỗ trợ khách hàng xử lý sự cố. Ngoài ra, ngân hàng định kỳ gửi thông tin đến khách hàng để cập nhật các hình thức gian lận, lừa đảo mới. Trong trường hợp khách hàng bị mất điện thoại, mất thẻ hay thông tin cá nhân, Vietcombank đều có quy trình và giải pháp ứng phó nhanh chóng, hạn chế tối đa thiệt hại", bà Đoàn Hồng Nhung khẳng định.

Dẫu vậy, nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập báo Tiền Phong cho rằng, công nghệ chỉ là phương tiện, nhưng phải luôn hướng tới cảm xúc và trải nghiệm tích cực cho người sử dụng. Cảm xúc tích cực cơ bản nhất chính là niềm tin. Khi người tiêu dùng có niềm tin vào sự minh bạch, an toàn và bảo mật thông tin tài chính, họ sẽ chủ động, tự nguyện chào đón và sử dụng dịch vụ. Ngược lại, nếu điều này không được đáp ứng, mọi khẩu hiệu hay lời kêu gọi chỉ mang lại hiệu quả rất hạn chế. Do đó, niềm tin trong nội tâm mỗi cá nhân, niềm tin giữa người sử dụng với ngân hàng và nhà cung cấp dịch vụ, cũng như niềm tin trong toàn xã hội và giữa các quốc gia.

Giai đoạn sắp tới, Vụ trưởng Vụ Thanh toán cho biết, ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục lấy thanh toán số là một trong những trụ cột quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. NHNN sẽ tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy phát triển các dịch vụ thanh toán hiện đại như thẻ nội địa và ví điện tử, đồng thời tăng cường hợp tác công - tư để đảm bảo một hệ sinh thái thanh toán toàn diện, an toàn, hiệu quả.