Mỗi thửa đất một mã định danh: Thị trường bất động sản sắp đổi cuộc chơi?

Khi mỗi thửa đất có mã định danh điện tử, giao dịch bất động sản sẽ minh bạch hơn - Ảnh minh họa

Tăng tốc số hóa dữ liệu đất đai, hướng tới một mã định danh cho mỗi bất động sản

Cơ sở dữ liệu đất đai đang trở thành một trong những hạ tầng số quan trọng nhất của nền kinh tế. Khi mỗi bất động sản được gắn một mã định danh điện tử duy nhất, thị trường sẽ tiến gần hơn tới mục tiêu minh bạch hóa thông tin, đồng thời tạo nền tảng cho quản lý nhà nước hiện đại, cải cách thủ tục hành chính và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và UBND TP. Hà Nội về đợt cao điểm 45 ngày hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, các địa phương trên địa bàn Thủ đô đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp nhằm chuẩn hóa dữ liệu theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống". Mục tiêu đặt ra là hoàn thành việc chuẩn hóa dữ liệu trước ngày 30/8/2026, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai.

Theo kế hoạch do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội ban hành từ ngày 1/7, thành phố tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu của gần 4,2 triệu thửa đất trên toàn địa bàn. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền các cấp cùng sự phối hợp của người dân.

Tại xã Liên Minh, ngay từ những ngày đầu triển khai chiến dịch, các tổ công tác đã đồng loạt xuống địa bàn, làm việc tại các nhà văn hóa thôn để tiếp nhận, kiểm tra và cập nhật thông tin đất đai. UBND xã phân công cán bộ phụ trách từng khu vực, phối hợp với trưởng thôn và lực lượng cơ sở trực tiếp hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ.

Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự đồng thuận của người dân, đến ngày 20/7, các tổ công tác của xã Liên Minh đã tiếp nhận, xử lý và cập nhật 1.325 hồ sơ đất đai lên hệ thống.

Tại xã Suối Hai, công tác triển khai cũng được đẩy nhanh với tinh thần khẩn trương. Đồng chí Nguyễn Ngọc Mạnh, Chủ tịch UBND xã cho biết, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và cải cách thủ tục hành chính.

Để hoàn thành khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn, UBND xã đã thành lập bốn nhóm công tác phụ trách toàn bộ chín thôn, triển khai theo phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người" nhằm bảo đảm thông tin được cập nhật đầy đủ, chính xác.

Theo ông Phạm Văn Tình, Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Nông nghiệp và Môi trường), việc xây dựng cơ sở dữ liệu được thực hiện bằng cách kết hợp giữa rà soát trực tiếp và ứng dụng công nghệ số để thu thập, xác minh, cập nhật thông tin.

"Cách làm này vừa bảo đảm tiến độ, nâng cao hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực, vừa bảo đảm an toàn và bảo mật thông tin cá nhân của từng hộ dân, từng tổ chức", ông Tình cho biết.

Trong đợt cao điểm, mỗi xã, phường đều thành lập các tổ công tác chuyên trách để rà soát, số hóa, xác minh và cập nhật dữ liệu. Khi hoàn thành, toàn bộ dữ liệu sẽ được quản lý tập trung, thống nhất và có thể cập nhật theo thời gian thực, tạo nền tảng cho hệ thống quản lý đất đai hiện đại.

Dữ liệu minh bạch tạo nền tảng cho thị trường bất động sản phát triển bền vững

Theo các chuyên gia, lợi ích lớn nhất của cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ nằm ở việc số hóa hồ sơ mà còn ở khả năng tạo lập một thị trường bất động sản minh bạch hơn.

Khi mỗi bất động sản được gắn mã định danh điện tử, người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin pháp lý, quy hoạch, hiện trạng sử dụng đất cũng như lịch sử biến động của tài sản. Điều này giúp hạn chế đáng kể các rủi ro trong giao dịch như mua phải đất đang tranh chấp, đất nằm trong quy hoạch, thông tin quảng cáo sai sự thật hoặc các hiện tượng đầu cơ, thổi giá.

Ở góc độ thị trường, ông Nguyễn Hoàng Nam, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần G-Home cho rằng, một trong những bất cập hiện nay là tình trạng các bên tham gia giao dịch khai giá chuyển nhượng thấp hơn giá trị thực nhằm giảm nghĩa vụ thuế.

Theo ông Nam, không ít trường hợp người mua cũng đồng thuận với người bán trong việc ghi giá thấp trên hợp đồng, khiến cơ quan quản lý gặp khó khăn trong việc xác định giá trị giao dịch thực và chống thất thu ngân sách.

"Khi cơ sở dữ liệu đất đai và dữ liệu giao dịch được xây dựng đầy đủ, mọi giao dịch sẽ được ghi nhận theo đúng giá trị thực. Điều này không chỉ giúp Nhà nước thu thuế hiệu quả hơn mà còn tạo cơ sở quan trọng để hoạch định chính sách điều tiết thị trường", ông Nam nhận định.

Ông Nam cũng cho rằng hệ thống dữ liệu minh bạch sẽ giúp nhận diện rõ hơn các trường hợp đầu cơ, găm giữ hoặc sử dụng đất, nhà ở kém hiệu quả. Trên cơ sở đó, Nhà nước có thể nghiên cứu áp dụng các chính sách thuế phù hợp nhằm hạn chế lãng phí tài nguyên đất đai, đồng thời khuyến khích khai thác bất động sản hiệu quả hơn.

Ở góc độ nghiên cứu thị trường, TS. Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam cho rằng, dữ liệu đất đai số sẽ trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát việc sử dụng đất.

Không chỉ giúp phát hiện kịp thời các vi phạm về sử dụng đất, quản lý quy hoạch hay các trường hợp lấn chiếm, sử dụng sai mục đích, cơ sở dữ liệu minh bạch còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư.

Theo TS. Trần Xuân Lượng, khi nhà đầu tư có thể tiếp cận thông tin về quỹ đất, quy hoạch và pháp lý một cách công khai, đầy đủ và chi phí thấp, họ sẽ có cơ sở vững chắc hơn để đánh giá cơ hội đầu tư, giảm thiểu rủi ro và đưa ra quyết định nhanh chóng hơn.

"Dữ liệu đất đai càng sạch, càng minh bạch thì sức hấp dẫn của môi trường đầu tư càng lớn. Khi nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thông tin chính xác và đầy đủ, việc ra quyết định sẽ thuận lợi hơn, qua đó góp phần thu hút thêm dòng vốn và tạo động lực phát triển kinh tế, đặc biệt đối với Hà Nội trong thời gian tới", ông Lượng nhận định.

Khi việc chuẩn hóa dữ liệu hoàn tất, mỗi thửa đất sẽ được quản lý bằng một hệ thống dữ liệu số thống nhất, liên tục cập nhật theo thời gian thực. Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian tra cứu, xác minh thông tin mà còn nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, đây cũng sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số và đô thị thông minh. Việc tích hợp dữ liệu đất đai với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác sẽ hỗ trợ nâng cao chất lượng quy hoạch, quản lý đầu tư, dự báo nhu cầu phát triển đô thị, bố trí quỹ đất cho hạ tầng, nhà ở xã hội và giám sát hiệu quả việc sử dụng đất.

Việc Hà Nội đồng loạt triển khai chiến dịch cao điểm 45 ngày cho thấy quyết tâm hoàn thành mục tiêu chuẩn hóa cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đúng tiến độ. Khi hệ thống dữ liệu được hoàn thiện, đồng bộ và thường xuyên cập nhật, đây sẽ là nền móng quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, xây dựng thị trường bất động sản minh bạch và khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội.