Vitamin D - vệ sĩ bảo vệ các nhiễm sắc thể khỏi tổn thương

Nếu bạn thiếu hụt vitamin D hoặc có nguy cơ loãng xương, việc bổ sung loại vitamin này là lựa chọn hợp lý

Trong nghiên cứu mới của Đại học Augusta (Mỹ), các nhà khoa học đã theo dõi 1.031 người, với độ tuổi trung bình 65 trong suốt 5 năm. Họ đo độ dài telomere (đoạn ADN có trình tự lặp lại nhiều lần ở đầu mỗi nhiễm sắc thể) của người tham gia vào thời điểm ban đầu, sau 2 năm và sau 4 năm. Một nửa nhóm được bổ sung 2.000 IU vitamin D mỗi ngày, trong khi nửa còn lại dùng giả dược.

Mối liên hệ khoa học với telomere

Kết quả nghiên cứu cho thấy telomere được bảo tồn với 140 cặp base (đơn vị cơ sở của ADN) ở nhóm bổ sung vitamin D, so với nhóm dùng giả dược. Để dễ hình dung, các nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng telomere tự nhiên ngắn đi khoảng 460 cặp base trong 10 năm. Vì thế, kết quả trên cho thấy tác dụng bảo vệ của vitamin D khá đáng kể.

Đây không phải là phát hiện đầy hứa hẹn đầu tiên. Các nghiên cứu trước đây từng cho thấy những lợi ích tương tự, trong khi chế độ ăn Địa Trung Hải giàu chất dinh dưỡng chống viêm cũng có liên quan đến việc kéo dài telomere.

Telomere nằm ở hai đầu của 46 nhiễm sắc thể trong cơ thể và sẽ ngắn dần mỗi khi tế bào tự nhân đôi. Khi telomere trở nên quá ngắn, tế bào không còn khả năng phân chia và cuối cùng sẽ chết. Các nhà khoa học từng nhận thấy mối liên hệ giữa việc telomere ngắn lại với nhiều căn bệnh gắn liền với quá trình lão hóa, bao gồm ung thư, bệnh tim và viêm xương khớp. Hút thuốc, căng thẳng kéo dài và trầm cảm đều đẩy nhanh quá trình rút ngắn telomere, trong khi các phản ứng viêm trong cơ thể cũng góp phần làm tổn hại chúng.

Vitamin D vốn được biết đến là dưỡng chất thiết yếu cho sức khỏe xương, giúp cơ thể hấp thụ canxi. Trẻ em, thanh thiếu niên, người có làn da sẫm màu hoặc ít tiếp xúc với ánh nắng đặc biệt cần bổ sung đủ vitamin D để hình thành và duy trì hệ xương chắc khỏe.

Không chỉ vậy, vitamin D còn đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ miễn dịch. Nhiều bằng chứng cho thấy việc bổ sung vitamin D có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp, đặc biệt ở những người bị thiếu hụt.

Cơ chế vitamin D bảo vệ nhiễm sắc thể khỏi tổn thương

Một số nghiên cứu ban đầu còn gợi ý vitamin D có thể giúp ngăn ngừa các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp, lupus hay đa xơ cứng, dù cần thêm nhiều thử nghiệm để khẳng định điều này.

Do tình trạng viêm làm tổn hại đến telomere, tác dụng chống viêm của vitamin D có thể là lời giải thích cho khả năng bảo vệ của nó.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý vẫn còn nhiều điều cần thận trọng. Một số nhà nghiên cứu cảnh báo, telomere quá dài có thể thực tế làm tăng nguy cơ mắc bệnh, cho thấy vẫn tồn tại một "ngưỡng lý tưởng" mà khoa học chưa thể xác định rõ.

Hiện cũng chưa có sự đồng thuận về liều lượng vitamin D phù hợp. Nhóm nghiên cứu tại Đại học Augusta sử dụng liều 2.000 IU mỗi ngày - cao hơn nhiều so với khuyến nghị hiện nay là 600 IU cho người dưới 70 tuổi và 800 IU cho người cao tuổi. Trong khi đó, một số nghiên cứu khác lại cho rằng chỉ cần 400 IU mỗi ngày cũng có thể phòng cảm lạnh.

Các chuyên gia cho rằng liều lượng vitamin D tối ưu có thể khác nhau ở mỗi người, tùy thuộc vào mức vitamin D sẵn có trong cơ thể, chế độ dinh dưỡng tổng thể và cách vitamin này tương tác với các dưỡng chất khác.

Mặc dù những phát hiện này rất đáng khích lệ, vẫn còn quá sớm để bắt đầu bổ sung vitamin D liều cao với hy vọng làm chậm quá trình lão hóa. Bằng chứng mạnh mẽ nhất cho một quá trình lão hóa khỏe mạnh vẫn chỉ ra những điều cơ bản: chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục thường xuyên, ngủ ngon, không hút thuốc và kiểm soát căng thẳng tất cả đều hỗ trợ sức khỏe telomere một cách tự nhiên. Tuy nhiên, nếu bạn thiếu hụt vitamin D hoặc có nguy cơ loãng xương, việc bổ sung loại vitamin này vẫn là lựa chọn hợp lý, đã được chứng minh hiệu quả qua hàng thập kỷ nghiên cứu.