Cà phê với CEO Doanh nghiệp hội nhập Quản trị doanh nghiệp Nhân sự

Sau cổ phần hóa có còn là doanh nghiệp nhà nước?

Nhất Thanh - 09:31 | 20/05/2015

Như vậy sau gần 25 năm, cuộc cách mạng cổ phần hóa dường như chỉ mới bắt đầu. Việt Nam vẫn còn rất nhiều DNNN, vẫn còn hàng ngàn DNNN và cần phải tiếp tục một tiến trình bán hết cổ phần của Nhà nước.

Theo văn bản pháp luật hiện hành, quy định về DNNN là DN mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ. Như vậy, câu hỏi DNNN sau cổ phần hóa (CPH) có còn là DNNN có vẻ “ngớ ngẩn”. Nhưng thực tế cho thấy, trên 50% DNNN sau CPH vẫn là DNNN (theo khái niệm của thế giới). Tổng thư ký Hiệp hội Các NĐT tài chính Việt Nam (VAFI) Nguyễn Hoàng Hải nêu vấn đề và giải thích, quan niệm về DNNN trên thế giới có sự khác biệt căn bản so với Việt Nam.

Sau cổ phần hóa có còn là doanh nghiệp nhà nước?

Ở các nước trên thế giới, Nhà nước không cần nắm giữ 100% vốn điều lệ của DN, mà chỉ từ 20% trở lên đến dưới 51% nhằm mục đích chi phối các quyết định quan trọng. Và sự “khôn ngoan” là ở chỗ đã nhờ NĐT và người lao động với tư cách là cổ đông tham gia quản trị DN. Với Việt Nam, nói rằng CPH để không còn DNNN nhưng thực chất mới chỉ là tiến trình đổi mới quản lý DNNN, chứ chưa thực sự là tiến trình CPH triệt để.

Sau gần 25 năm, chúng ta đã CPH trên 4.000 DNNN, nhưng 7 năm gần đây tiến trình này diễn ra chậm chạp. Tại nhiều DN, việc CPH diễn ra êm ái, trôi chảy vì không làm mất quyền lợi của ban quản trị. Người lao động thì hầu như không một ai bị mất việc hay mất chức và việc bán cổ phần (CP) chủ yếu là cho người lao động và NĐT nhỏ lẻ chứ không bán cho cổ đông chi phối, cho tổ chức.

Nhiều DNNN thực hiện CPH đến nay đều duy trì tỷ lệ CP Nhà nước ở mức lớn hoặc chi phối, mặc dù rất nhiều DN thực hiện CPH không thuộc diện khống chế bán CP. Với những DN CPH mà Nhà nước nắm giữ CP chi phối, DN chịu nhiều bất lợi. Những quyết định quan trọng tại DN như cử người đại diện phần vốn Nhà nước, giữ chức tổng giám đốc, chủ tịch HĐQT; hay ra quyết định đầu tư, kế hoạch kinh doanh… vẫn phải qua nhiều cấp quản lý để xin ý kiến. Thêm nữa, thực trạng nhiều nhân sự kém hoặc không xứng đáng được đề cử làm đại diện phần vốn Nhà nước tại DN đã làm nản lòng nhiều nhân sự giỏi trong DN và dẫn đến “chảy máu chất xám”.

Một thực tế đang diễn ra tại rất nhiều DN CPH là những DN kinh doanh hiệu quả (không tính yếu tố độc quyền) thường có ban quản trị giỏi. Nhưng họ vẫn bị cản trở trong quản trị DN và đều có nguyện vọng là Nhà nước thoái vốn để có thể “dễ thở” hơn; đồng thời, cũng tránh được việc phải nhận những nhân sự quản lý cao cấp nhưng yếu kém về năng lực. Còn những DN kinh doanh không hiệu quả thường có ban quản trị năng lực bình thường hay yếu kém thì vẫn còn thích duy trì tỷ lệ CP Nhà nước chi phối, không thích đổi mới. Tình trạng này nếu kéo dài thì nguy cơ vốn và tài sản của Nhà nước cũng như của cổ đông sẽ bị thất thoát và biến mất.

Như vậy sau gần 25 năm, cuộc cách mạng CPH dường như chỉ mới bắt đầu. Việt Nam vẫn còn rất nhiều DNNN, vẫn còn hàng ngàn DNNN và cần phải tiếp tục một tiến trình bán hết CP của Nhà nước. “Với tiến độ hiện nay và nếu không có giải pháp mạnh thì có lẽ sau 50 năm nữa tiến trình CPH theo thông lệ thế giới mới kết thúc”, VAFI nhìn nhận.

Nhất Thanh

Tags: cổ phần hóa dnnn

Tin khác

Hai "vũ khí" đưa thương hiệu Việt thoát bóng gia công, chinh phục thị trường quốc tế

Muốn thoát khỏi vị thế gia công, doanh nghiệp Việt phải bảo vệ thương hiệu, khai thác bản sắc văn hóa và đáp ứng tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế.

Từ khát vọng tự lập, nữ giám đốc khuyết tật mở cơ hội việc làm cho cộng đồng

Nhiều năm phải sử dụng xe lăn vì bệnh viêm tủy ngang, chị Lâm Thị Nga hiểu rõ những khó khăn của người khuyết tật khi tiếp cận việc làm và tự chủ cuộc sống. Từ nhu cầu của bản thân, chị cùng cộng sự xây dựng xưởng cơ khí, tạo ra phương tiện phù hợp và môi trường làm việc cho những người cùng hoàn cảnh.

Generali Việt Nam ghi dấu ấn với giải thưởng về Sáng kiến đa dạng, công bằng và hòa nhập

Generali Việt Nam vừa được vinh danh tại hạng mục “Sáng kiến Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập Xuất sắc nhất” (Best DEI Initiative) thuộc Giải thưởng Bảo hiểm dành cho Người tiêu dùng châu Á 2026 (Asia Consumer Insurance Awards 2026).

50 năm Vinamilk: Khi ‘đạt chuẩn’ chưa phải là điểm dừng

Nhìn lại 50 năm qua bộ phim tài liệu “50 năm Vinamilk - Không ngừng nâng chuẩn, làm đến tận cùng”, hành trình Vinamilk hiện lên không chỉ qua những cột mốc tăng trưởng, mà qua những lần doanh nghiệp tự đặt cho mình một chuẩn mực cao hơn: từ làm chủ công nghệ, kiểm soát chất lượng trên toàn chuỗi đến trách nhiệm với cộng đồng và thế hệ tương lai. “Không ngừng nâng chuẩn”, theo cách đó, không chỉ là câu chuyện về chất lượng sản phẩm, mà còn là cách một doanh nghiệp lựa chọn để trưởng thành.

Doanh nghiệp Việt tìm chỗ đứng trong chuỗi xuất khẩu

Theo Cục Thống kê, 8 tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước tăng 7,4%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 26,9% và chiếm 80,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tốc độ tăng cho thấy khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn có khoảng cách đáng kể so với khu vực FDI trong hoạt động xuất khẩu.

Doanh nghiệp Việt đổi cách vào thị trường Hoa Kỳ

Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn đối với hàng Việt, nhưng dư địa không còn chỉ được đo bằng khả năng bán thêm hàng. Những yêu cầu cao về xuất xứ, pháp lý, chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn đang buộc doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận, từ cạnh tranh bằng giá sang nâng giá trị, quản trị rủi ro và từng bước tạo vị thế tại thị trường.

Được cả giới đầu tư và định chế tài chính ghi nhận, Vinamilk tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường vốn

Vượt qua quá trình khảo sát gần 700 doanh nghiệp đang niêm yết, Vinamilk được vinh danh ở hai hạng mục quan trọng của IR Awards 2026, gồm “Website IR được Nhà đầu tư yêu thích nhất” và “Hoạt động IR được Định chế tài chính đánh giá cao nhất” trong nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn phi tài chính. Diễn ra đúng cột mốc 50 năm thành lập, kết quả tiếp tục ghi nhận những nỗ lực của doanh nghiệp trong minh bạch thông tin, nâng cao khả năng tiếp cận và xây dựng niềm tin với thị trường vốn.

Chuyển đổi số hộ kinh doanh cần đi vào thực chất

Chuyển đổi số đang đi sâu hơn vào khu vực hộ kinh doanh từ quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử đến thương mại điện tử và quản trị dữ liệu. Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiếp cận công nghệ và thực sự đưa vào hoạt động hằng ngày vẫn còn khá lớn, đặt ra yêu cầu hỗ trợ sát hơn với nhu cầu, khả năng của từng hộ kinh doanh.

Tối ưu dòng tiền: Khách quét được, doanh nghiệp quản lý được

Từ tối ưu quy trình, rút ngắn thời gian đối soát đến chủ động dòng tiền và phục vụ khách quốc tế, workshop online “Vận hành doanh nghiệp thông minh 2026 - Tối ưu dòng tiền, tăng trưởng bền vững” do 9Pay tổ chức đã đưa ra những giải pháp thực tiễn giúp doanh nghiệp du lịch nâng cao hiệu quả vận hành trong bối cảnh thị trường ngày càng số hóa.

Citi và HDBank ký hợp tác trong khuôn khổ chuyến thăm Hoa Kỳ của Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam

Ngày 23/9, tại New York, Ngân hàng Citi và Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực ngân hàng và dịch vụ tài chính.