Cà phê với CEO Doanh nghiệp hội nhập Quản trị doanh nghiệp Nhân sự

Sau cổ phần hóa có còn là doanh nghiệp nhà nước?

Nhất Thanh - 09:31 | 20/05/2015

Như vậy sau gần 25 năm, cuộc cách mạng cổ phần hóa dường như chỉ mới bắt đầu. Việt Nam vẫn còn rất nhiều DNNN, vẫn còn hàng ngàn DNNN và cần phải tiếp tục một tiến trình bán hết cổ phần của Nhà nước.

Theo văn bản pháp luật hiện hành, quy định về DNNN là DN mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ. Như vậy, câu hỏi DNNN sau cổ phần hóa (CPH) có còn là DNNN có vẻ “ngớ ngẩn”. Nhưng thực tế cho thấy, trên 50% DNNN sau CPH vẫn là DNNN (theo khái niệm của thế giới). Tổng thư ký Hiệp hội Các NĐT tài chính Việt Nam (VAFI) Nguyễn Hoàng Hải nêu vấn đề và giải thích, quan niệm về DNNN trên thế giới có sự khác biệt căn bản so với Việt Nam.

Sau cổ phần hóa có còn là doanh nghiệp nhà nước?

Ở các nước trên thế giới, Nhà nước không cần nắm giữ 100% vốn điều lệ của DN, mà chỉ từ 20% trở lên đến dưới 51% nhằm mục đích chi phối các quyết định quan trọng. Và sự “khôn ngoan” là ở chỗ đã nhờ NĐT và người lao động với tư cách là cổ đông tham gia quản trị DN. Với Việt Nam, nói rằng CPH để không còn DNNN nhưng thực chất mới chỉ là tiến trình đổi mới quản lý DNNN, chứ chưa thực sự là tiến trình CPH triệt để.

Sau gần 25 năm, chúng ta đã CPH trên 4.000 DNNN, nhưng 7 năm gần đây tiến trình này diễn ra chậm chạp. Tại nhiều DN, việc CPH diễn ra êm ái, trôi chảy vì không làm mất quyền lợi của ban quản trị. Người lao động thì hầu như không một ai bị mất việc hay mất chức và việc bán cổ phần (CP) chủ yếu là cho người lao động và NĐT nhỏ lẻ chứ không bán cho cổ đông chi phối, cho tổ chức.

Nhiều DNNN thực hiện CPH đến nay đều duy trì tỷ lệ CP Nhà nước ở mức lớn hoặc chi phối, mặc dù rất nhiều DN thực hiện CPH không thuộc diện khống chế bán CP. Với những DN CPH mà Nhà nước nắm giữ CP chi phối, DN chịu nhiều bất lợi. Những quyết định quan trọng tại DN như cử người đại diện phần vốn Nhà nước, giữ chức tổng giám đốc, chủ tịch HĐQT; hay ra quyết định đầu tư, kế hoạch kinh doanh… vẫn phải qua nhiều cấp quản lý để xin ý kiến. Thêm nữa, thực trạng nhiều nhân sự kém hoặc không xứng đáng được đề cử làm đại diện phần vốn Nhà nước tại DN đã làm nản lòng nhiều nhân sự giỏi trong DN và dẫn đến “chảy máu chất xám”.

Một thực tế đang diễn ra tại rất nhiều DN CPH là những DN kinh doanh hiệu quả (không tính yếu tố độc quyền) thường có ban quản trị giỏi. Nhưng họ vẫn bị cản trở trong quản trị DN và đều có nguyện vọng là Nhà nước thoái vốn để có thể “dễ thở” hơn; đồng thời, cũng tránh được việc phải nhận những nhân sự quản lý cao cấp nhưng yếu kém về năng lực. Còn những DN kinh doanh không hiệu quả thường có ban quản trị năng lực bình thường hay yếu kém thì vẫn còn thích duy trì tỷ lệ CP Nhà nước chi phối, không thích đổi mới. Tình trạng này nếu kéo dài thì nguy cơ vốn và tài sản của Nhà nước cũng như của cổ đông sẽ bị thất thoát và biến mất.

Như vậy sau gần 25 năm, cuộc cách mạng CPH dường như chỉ mới bắt đầu. Việt Nam vẫn còn rất nhiều DNNN, vẫn còn hàng ngàn DNNN và cần phải tiếp tục một tiến trình bán hết CP của Nhà nước. “Với tiến độ hiện nay và nếu không có giải pháp mạnh thì có lẽ sau 50 năm nữa tiến trình CPH theo thông lệ thế giới mới kết thúc”, VAFI nhìn nhận.

Nhất Thanh

Tags: cổ phần hóa dnnn

Tin khác

VEFTA: Doanh nghiệp tính bài toán chi phí trước cơ hội xuất khẩu

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA) mở thêm cơ hội cho hàng Việt tại những thị trường có sức mua cao. Song trước khi hưởng ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp phải tính chi phí đáp ứng xuất xứ, chất lượng, vận chuyển và tìm kiếm khách hàng. Lợi thế về thuế chỉ có ý nghĩa khi được đặt trong phương án kinh doanh cụ thể.

Vì sao Viettel chọn Đà Nẵng làm điểm đặt trung tâm logistics?

Được đưa vào vận hành từ ngày 10/11/2026, Trung tâm Logistics Viettel Đà Nẵng được kỳ vọng bổ sung năng lực phục vụ chuỗi cung ứng, góp phần tăng cường kết nối giao thương và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh tại khu vực.

Từ lợi thế nhân công đến cuộc đua trí tuệ trong ngành điện tử

Lợi thế nhân công giá rẻ từng là một trong những yếu tố giúp Việt Nam thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực điện tử. Tuy nhiên, khi thu nhập của kỹ sư, cử nhân điện tử trong nước đã vượt Indonesia và Philippines, lợi thế này đang dần thu hẹp. Trong khi đó, cuộc cạnh tranh nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt, đặt doanh nghiệp trước sức ép vừa phải giữ chân người lao động, vừa phải nâng cấp năng lực công nghệ để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thúc đẩy hợp tác kinh tế, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản

Ngày 10/11/2026 vừa qua, tại Tokyo (Nhật Bản), đoàn lãnh đạo TP. Hà Nội đã có buổi làm việc với đại diện Liên đoàn Kinh tế Nhật Bản (Keidanren) và Tập đoàn Công nghệ CMC nhằm trao đổi, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, công nghệ, hạ tầng chiến lược và đổi mới sáng tạo.

Chuẩn hóa dữ liệu để truy xuất nguồn gốc hiệu quả

Theo ông Đào Ngọc Tuất, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đến ngày 31/8/2026, có khoảng 800.000 sản phẩm đăng ký trên hệ thống của Bộ. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc cung cấp đủ dữ liệu truy xuất khi chỉ khoảng 158.000 sản phẩm có đủ thông tin truy xuất, tương đương 20%.

CPTPP và UKVFTA mở đường cho hàng Việt chinh phục thị trường Anh

Hai hiệp định thương mại tự do CPTPP và UKVFTA đang mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu sang Anh. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng, quy tắc xuất xứ, yêu cầu môi trường và nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng.

Linh hoạt hoán đổi ngoại tệ để chủ động điều tiết thanh khoản

Hôm qua (9/11) là ngày giá trị của giao dịch hoán đổi ngoại tệ USD/VND kỳ hạn 6 tháng do NHNN triển khai, với quy mô tối đa 2 tỷ USD, tương đương gần 48.800 tỷ đồng. Xung quanh động thái mới trong điều hành chính sách tiền tệ này, phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS.TS. Hoàng Hải Yến – Trưởng Khoa Ngân hàng, Trường Kinh doanh, Đại học Kinh tế TP.HCM nhằm làm rõ tác động của chính sách đối với hệ thống ngân hàng và những vấn đề đặt ra trong thời gian tới.

Chính sách mở đường, con người quyết định sức bật đổi mới sáng tạo

Chính sách đang mở thêm dư địa cho đổi mới sáng tạo. Nhưng để tạo chuyển biến thực chất, doanh nghiệp cần trao quyền, đầu tư nguồn lực và nuôi dưỡng tinh thần học hỏi.

Khi tiêu chuẩn xanh trở thành thước đo sức cạnh tranh công nghiệp

Chuyển đổi các khu, cụm công nghiệp sang mô hình sinh thái đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Hà Nội trong bối cảnh tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ngày càng chi phối hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, đây không đơn thuần là câu chuyện bổ sung cây xanh, đầu tư hệ thống xử lý môi trường hay sử dụng điện mặt trời mà đòi hỏi một cuộc tái cấu trúc toàn diện, từ quy hoạch không gian, tổ chức sản xuất đến phương thức sử dụng tài nguyên và liên kết giữa các doanh nghiệp.

Kokuyo thâu tóm Thiên Long: Bước ngoặt sau 45 năm của thương hiệu văn phòng phẩm Việt

Thương vụ Kokuyo thâu tóm Thiên Long không chỉ là cuộc chuyển giao quyền sở hữu mà còn đặt ra bài toán kế nhiệm, bảo tồn thương hiệu và nâng sức cạnh tranh.

Cà phê với CEO

Ổn định giá nhà, thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững

Tiêu dùng là thành phần trọng yếu trong GDP để kinh tế quốc gia phát triển bền vững, tạo ra thu nhập, việc làm, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh

Cuộc chuyển giao tài sản nghìn tỷ USD: Thế hệ trẻ đang thay đổi cuộc chơi như thế nào?

Cuộc chuyển giao tài sản trị giá hàng chục nghìn tỷ USD trên toàn cầu không chỉ làm thay đổi chủ sở hữu những khối gia sản lớn mà còn định hình lại tư duy đầu tư của thế hệ kế cận.