Sử dụng hết quyền năng để xử lý nợ xấu

	Không nên xem xử lý nợ xấu là việc của riêng NHNN
	Các bộ, ngành liên quan chủ động phối hợp chặt chẽ với ngành NH trong xử lý nợ xấu
	Xử lý nợ xấu: Những tín hiệu lạc quan

Như tin đã đưa, hôm 27/4, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã có buổi làm việc về vấn đề xử lý nợ xấu. Có thể thấy, đây tiếp tục là vấn đề được Chính phủ quan tâm và là nhiệm vụ lớn của ngành NH trong thời gian tới. Vậy VAMC – đơn vị đóng vai trò chủ chốt trong việc hỗ trợ các TCTD xử lý nợ xấu có kế hoạch gì để hoàn thành nhiệm vụ?

Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc phỏng vấn Chủ tịch HĐTV VAMC Nguyễn Quốc Hùng về vấn đề này.

Ông có thể cho biết, kế hoạch mua, bán xử lý nợ xấu của VAMC trong năm 2016 như thế nào?

Ông Nguyễn Quốc Hùng

Theo kế hoạch Thống đốc NHNN phê duyệt, năm 2016, VAMC mua nợ bằng trái phiếu đặc biệt 44 nghìn tỷ đồng dư nợ gốc với giá mua nợ là 40 nghìn tỷ đồng. Riêng mua nợ theo giá trị thị trường, VAMC mua 5 nghìn tỷ đồng dư nợ gốc với giá mua là 2 nghìn tỷ đồng. Trong năm 2016, VAMC đặt mục tiêu xử lý, thu hồi 30 nghìn tỷ đồng nợ xấu, gần gấp đôi năm 2015 trong đó ưu tiên xử lý các khoản nợ xấu cũ mà các TCTD đã bán cho VAMC.

Trước mắt, trong điều kiện chưa thực hiện phát hành trái phiếu mua nợ xấu theo giá thị trường, chưa có luật về xử lý nợ xấu, VAMC sẽ vận dụng hết cơ chế hiện có, bằng năng lực, quyền hạn đặc thù của mình để triển khai mua bán, xử lý nợ xấu.

Cụ thể, VAMC tập trung phối hợp với các TCTD triển khai các biện pháp xử lý nợ đã thống nhất, phân công trách nhiệm cụ thể giữa các đơn vị, cá nhân để tránh công việc chồng chéo. Đồng thời, VAMC thường xuyên rà soát, đánh giá lại công việc đã thực hiện để xử lý những tồn tại vướng mắc nhằm có giải pháp, xử lý thu hồi nợ hiệu quả hơn.

Trong thời gian tới, VAMC sẽ tổ chức tiếp xúc và tạo điều kiện thuận lợi cho các NĐT trong nước cũng như nước ngoài được tiếp cận danh mục các khoản nợ xấu, TSBĐ. Nhằm nâng cao hiệu quả xử lý nợ, chúng tôi còn xây dựng hệ thống thông tin về các khoản nợ xấu, TSĐB để dễ dàng giới thiệu tới các NĐT quan tâm đến các khoản nợ xấu, tạo tiền đề xây dựng môi trường trao đổi thông tin công khai minh bạch.

Bên cạnh đó, VAMC sẽ tổ chức ký kết hợp tác và triển khai các công việc cụ thể với DATC. Đồng thời, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp), Cục thi hành án dân sự các địa phương, TCTD trong việc tháo gỡ khó khăn, rút ngắn thời gian thực hiện thi hành án. Cụ thể, VAMC tập trung chính vào các vụ việc đã được lựa chọn thực hiện thí điểm tại địa bàn Hà Nội (30 vụ việc) và TP. Hồ Chí Minh (50 vụ việc).

Việc xử lý nợ xấu chỉ nhanh, hiệu quả khi có sự tham gia vào cuộc của cả hệ thống chính trị

Còn kế hoạch mua nợ theo giá thị trường VAMC “định” triển khai thế nào?

Sau khi được phê duyệt phương án, VAMC chủ động xây dựng, thực hiện các bước cụ thể triển khai mua nợ theo giá trị thị trường. Đối với các khoản nợ mua theo giá trị thị trường, VAMC áp dụng các biện pháp xử lý nợ như bán nợ, bán TSBĐ, cơ cấu nợ gồm miễn, giảm, điều chỉnh lãi suất… theo quy định.

Trong thời gian trước mắt, căn cứ nguồn lực hiện có, VAMC tập trung mua nợ xấu theo giá thị trường, ưu tiên các khoản nợ có tính khả thi cao như TSBĐ có khả năng phát mại, đảm bảo ít nhất khi bán hòa vốn… chứ chưa thể mua đại trà được. Khi mua được nợ chúng tôi sẽ tổ chức bán ngay các khoản nợ xấu đã mua. Trường hợp chưa bán được thì thực hiện xem xét bán TSBĐ của khoản nợ đó, hoặc cơ cấu nợ…

Trong quá trình mua bán nợ xấu theo giá trị thị trường thì định giá là khâu rất quan trọng đảm bảo khả năng thành công cao. Định giá khoản nợ phần lớn dựa vào TSBĐ, mà muốn định giá phải có tiêu thức cụ thể, chi tiết để đưa ra mức giá phù hợp với thực tế.

Trước mắt, sau khi rà soát sơ bộ thì VAMC đã chọn được 4 tổ chức định giá trong cả nước. Sau này khi hoạt động mua, bán nợ xấu theo giá trị thị trường triển khai thuận lợi, VAMC sẽ chọn thêm các công ty định giá nữa. Song song, VAMC đề xuất thành lập Trung tâm đấu giá trực thuộc VAMC.

Với những cơ chế hoạt động mới vừa được sửa đổi, bổ sung, VAMC đã có đủ “quyền năng“ để đẩy nhanh tốc độ xử lý nợ xấu?

Chắc chắn là chưa đủ. Dù thời gian qua Chính phủ đã hỗ trợ rất tích cực bằng việc ban hành các nghị định như Nghị định 53, Nghị định 34 bổ sung sửa đổi Nghị định 53 và mới đây nhất là Nghị định 18/2016 đã bổ sung nhiều quy định tăng thêm quyền năng, tạo sự chủ động cho VAMC trong mua bán và xử lý nợ xấu.

Tuy nhiên, có một số khó khăn nằm ở tầng văn bản luật. Ví dụ, dù mua nợ xấu có TSBĐ nhưng do con nợ chây ì cố tình không trả nợ, VAMC không thu giữ được tài sản thì làm sao dám mua. Do đó, VAMC kiến nghị Quốc hội ban hành Nghị quyết về xử lý nợ xấu hoặc một bộ luật về xử lý nợ xấu để tạo hành lang pháp lý thông suốt thì việc thực hiện mua, bán nợ xấu theo giá trị thị trường của VAMC mới hiệu quả được.

Cụ thể, cần quy định về trường hợp miễn truy cứu trách nhiệm cá nhân với các tiêu chí rõ ràng để các TCTD, VAMC và cả người đi vay tích cực hơn nữa trong việc mua bán nợ xấu theo giá trị thị trường.

VAMC đề nghị có cơ chế được cưỡng chế kê biên TSBĐ tương tự như cơ chế cưỡng chế kê biên tài sản của thi hành án có sự tham gia, phối hợp của cơ quan công an các cấp. Qua đó, VAMC có thể xử lý đối với trường hợp bên bảo đảm không hợp tác, cản trở, không tự nguyện bàn giao tài sản cho VAMC hay TCTD được ủy quyền.

Cơ chế này sẽ vừa nâng cao vai trò của VAMC, vừa tạo điều kiện cho việc xử lý nhanh và triệt để nợ xấu. Một số vướng mắc liên quan đến luật như Luật Đất đai, Luật Hình sự… cũng cần được tháo gỡ, thậm chí có quy định riêng cho hoạt động của VAMC để chúng tôi xử lý nhanh, có hiệu quả nợ xấu đã mua.

Kinh nghiệm từ các nước xử lý nợ xấu thành công cho thấy, việc xử lý nợ xấu chỉ nhanh, hiệu quả khi có sự tham gia vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Trong đó vai trò của tòa án rất quan trọng.

Nhưng có một thực tế thời gian qua, tòa án từ chối, không thụ lý giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản mà tài sản đó đang là TSBĐ hợp pháp cho nghĩa vụ vay nợ tại VAMC, TCTD… những trường hợp này xảy ra khá nhiều ảnh hưởng đến tốc độ thu hồi nợ cho VAMC.

Vì vậy, VAMC đề nghị Tòa án Nhân dân tối cao hướng dẫn, chỉ đạo Tòa án nhân dân các cấp thực hiện thống nhất trong việc xem xét thụ lý và giải quyết các đơn yêu cầu khởi kiện của TCTD được VAMC ủy quyền.

Bên cạnh đó, VAMC kiến nghị Chính phủ ban hành nghị định về ngành nghề kinh doanh mua bán nợ để sớm có một thị trường mua bán nợ với nhiều đối tượng tham gia; đặc biệt là cơ chế thu hút NĐT nước ngoài có năng lực tài chính. Trong thời gian tới, các bộ, ngành khác như Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính cũng cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ để cùng tháo gỡ những vướng mắc cản trở đến việc thu hồi, xử lý nợ xấu. Ví như, Bộ Xây dựng hướng dẫn thủ tục chuyển đổi chủ đầu tư khi VAMC xử lý TSBĐ là dự án BĐS để thu hồi nợ…

Xin cảm ơn ông!