Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Cán cân thương mại đã đảo chiều?

Đỗ Lê
Đỗ Lê  - 
Sang đến tháng 5 này, cán cân thương mại đã đảo chiều sang thâm hụt đặt ra những lo ngại nhất định với xuất khẩu – một trong những động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng hiện nay. Vậy phải làm gì để xuất khẩu năm 2021 không lỡ cơ hội lớn.
aa
can can thuong mai da dao chieu Phê duyệt Kế hoạch thực hiện Hiệp định UKVFTA
can can thuong mai da dao chieu Doanh nghiệp xuất khẩu: Chịu nhiều sức ép từ phòng vệ thương mại
can can thuong mai da dao chieu Ngành thương mại, dịch vụ lao đao trong “sóng” dịch

Trong bức tranh tích cực, lo ngại đã xuất hiện

Số liệu thống kê sơ bộ từ Tổng cục Hải quan, tính đến giữa tháng 5, thương mại hàng hóa đã thâm hụt tới 1,93 tỷ USD trong kỳ 1 tháng 5, kéo cán cân thương mại đảo chiều.

Tổng trị giá xuất nhập khẩu của cả nước đến hết ngày 15/5/2021 đạt 233,95 tỷ USD, tăng 32,4% (tăng 57,26 tỷ USD về số tuyệt đối) so với cùng kỳ năm 2020 cho thấy đà phục hồi rất khả quan của thương mại hàng hóa trong năm nay. Nhưng nhìn vào số liệu tháng của kỳ 1 tháng 5 đã thấy có biểu hiện đáng chú ý. Đó là tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa sụt giảm 6,8% (giảm 1,87 tỷ USD, chỉ đạt 25,7 tỷ USD) so với kết quả thực hiện trong nửa cuối tháng 4/2021.

Đáng chú ý, trong khi xuất khẩu chỉ đạt 11,89 tỷ USD, giảm 14,1% (giảm 1,94 tỷ USD) thì nhập khẩu vẫn tăng nhẹ 0,5%, đạt 13,82 tỷ USD trong kỳ 1 tháng 5 so với kỳ 2 tháng 4/2021, khiến cán cân thương mại hàng hóa thâm hụt tới 1,93 tỷ USD trong kỳ 1 tháng 5, đồng thời kéo cán cân thương mại của cả giai đoạn từ đầu năm đến 15/5 (hết 4 tháng đầu năm vẫn xuất siêu 1,29 tỷ USD) đảo chiều sang nhập siêu nhẹ (353 triệu USD). Điều này đặt ra những lo ngại nhất định với xuất khẩu - một trong những động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng hiện nay.

can can thuong mai da dao chieu
Nhìn tổng thể, xuất khẩu năm nay vẫn có nhiều yếu tố thuận lợi

Bóc tách kỹ hơn về xuất khẩu kỳ 1 tháng 5, có thể thấy tình hình vẫn tích cực khi nhiều nhóm hàng xuất khẩu chính vẫn có mức tăng trưởng tốt. Nhưng do phần nhập khẩu mạnh hơn, đặc biệt trong nửa đầu tháng 5 khiến tình trạng thâm hụt xảy ra.

Theo các chuyên gia, rất khó để đưa ra các nhận định sát nhất về chiều hướng của xuất khẩu khi chỉ nhìn vào biến động của các kỳ ngắn hạn trong nửa tháng như vậy. Bởi biến động lớn của số liệu mỗi kỳ nửa tháng là điều hết sức bình thường và không thể căn cứ vào đó để cho rằng xuất khẩu tiêu cực đi (nhất là khi tình trạng nhập siêu xuất hiện) hay đã tích cực lên. Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp lại kéo dài nhiều kỳ, nhiều tháng thì nguy cơ nhập siêu trong cả năm nay cũng lớn dần.

Theo TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, nhìn tổng thể, xuất khẩu năm nay vẫn có nhiều yếu tố thuận lợi. Đặc biệt về mặt thị trường, hầu hết các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam như Mỹ, EU… phục hồi khá tốt, giúp cầu tăng cao. Trong khi đó, các FTA gần đây, đặc biệt là EVFTA chúng ta đã bắt đầu tận dụng được.

Tuy nhiên chuyên gia này cũng thừa nhận, xuất khẩu của Việt Nam hiện đứng trước những thách thức lớn hơn. Một trong số đó là là rủi ro đứt gãy, gián đoạn về chuỗi cung ứng. “Logistics vẫn đang gặp khó khăn trong khi doanh nghiệp các nước đẩy mạnh cạnh tranh tích trữ nguyên liệu đầu vào khiến giá tăng mạnh, rõ nhất là trong các mặt hàng về linh kiện điện tử, nguồn cung chip hạn chế…”, TS. Thành chỉ ra. Trong khi đó, trong nước đang đối mặt với làn sóng dịch Covid thứ 4 khiến một số tỉnh thành phải áp dụng các giãn cách xã hội ở một nơi và đặc biệt là việc xuất hiện dịch tại khu công nghiệp (KCN) ở một số tỉnh thành khiến nguồn cung lao động bị chững lại, hoạt động sản xuất ở một vài doanh nghiệp phải tạm dừng hoặc bị ảnh hưởng nhất định.

Vì vậy, điều mà chúng ta lo lắng là lỡ mất cơ hội về thời điểm để tận dụng được sức cầu của thị trường bên ngoài đang lớn hơn hiện nay. Thực tế, dịch bệnh đang diễn biến phức tạp ở một số địa phương có quy mô kim ngạch xuất nhập khẩu lớn (từ 10 tỷ USD trở lên, tính trong 4 tháng đầu năm) như Bắc Ninh, Hà Nội và đặc biệt là Bắc Giang… là những diễn biến đáng quan ngại, gây áp lực không nhỏ cho xuất khẩu trong thời gian trước mắt.

Dập dịch để giữ vững được động lực

Theo TS. Thành, việc tiếp tục thực hiện mục tiêu kép, khống chế dịch nhanh nhưng phải “khéo” để tiếp tục duy trì được các hoạt động kinh doanh trong lúc này là rất quan trọng. Đồng thời, cần triển khai các giải pháp để hạn chế, kiềm chế và giảm thiểu tác động tiêu cực của tốc độ tăng giá nguyên, vật liệu, linh kiện đầu vào. “Tại một số nước, bên cạnh các giải pháp khơi thông, tìm hiểu thị trường đối tác thì cũng đã giảm thuế nhập khẩu với các nguyên liệu đầu vào. Trong khi để hạn chế xuất khẩu, họ tìm cách tăng thuế lên”, TS. Thành nêu gợi ý. Cùng với đó, các giải pháp thường trực khác vẫn phải thực hiện để chống các hành vi đầu cơ, trục lợi.

Từ góc độ các cơ quan quản lý, mới đây, Bộ Công thương đã ban hành Chỉ thị số 07 về việc thực hiện các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường; chống các hành vi đầu cơ, găm hàng và vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại trong tình hình dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp. Trong đó, yêu cầu các vụ, cục liên quan, các thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cập nhật kịp thời tình hình, diễn biến dịch bệnh Covid-19 có thể gây ảnh hưởng đến các hoạt động hợp tác kinh tế - thương mại, xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và các nước. Từ đó đề xuất các biện pháp để duy trì, phát triển thị trường xuất khẩu; hỗ trợ các doanh nghiệp tìm nguồn nhập khẩu hàng hóa, nguyên liệu, vật tư, linh kiện là đầu vào để đảm bảo ổn định sản xuất trong nước. Trong khi đó, Bộ Y tế và các bộ, ngành, địa phương cũng đang phối hợp, khẩn trương triển khai các giải pháp phòng chống, ngăn chặn, dập dịch trong các KCN, đặc biệt tại các điểm nóng như Bắc Giang, Bắc Ninh.

Xuất khẩu và đầu tư công được xem là hai trong số những động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế năm nay. Vậy nên việc xuất khẩu tạm thời gặp thách thức lớn hơn cũng cho thấy áp lực lớn hơn. Tuy nhiên, TS.Thành kỳ vọng đợt dịch này sẽ được kiểm soát cơ bản trong tháng 6 tới, và các yếu tố hỗ trợ cho xuất khẩu tốt lên như đề ở trên sẽ được tận dụng, trong khi hoạt động đầu tư công cũng được triển khai mạnh mẽ và rõ nét hơn, qua đó đóng góp cho tăng trưởng chung.

Như vậy, trong bối cảnh nhu cầu các thị trường nhập khẩu lớn của Việt Nam hồi phục mạnh tạo ra cơ hội lớn cho xuất khẩu bứt phá, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng GDP năm nay thì giá linh kiện, nguyên liệu đầu vào sản xuất tăng nhanh, cùng với đó là xuất hiện các ca lây nhiễm Covid trong các KCN đe dọa đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu của các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng lại đang là những thách thức lớn để hiện thực hóa cơ hội này. Điều này một lần nữa cho thấy việc thực hiện mục tiêu kép, trong đó ngắn hạn là ưu tiên dập dịch thứ 4 này, đặc biệt trong các KCN là vô cùng cần thiết và cấp bách để giữ cho được động lực xuất khẩu năm nay.

Đỗ Lê

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.
Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Từ ngày 23 - 27/11/2026, Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi cuộc họp và đối thoại cấp cao trong khuôn khổ năm Chủ tịch CPTPP của Việt Nam. Không chỉ tập trung vào việc thực thi một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các hoạt động còn mở ra cơ hội trao đổi về đầu tư, chuỗi cung ứng và kết nối doanh nghiệp giữa CPTPP với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).