Cân nhắc khung pháp lý cho kinh tế chia sẻ

08:04 | 12/01/2021

Hoàn thiện khung pháp lý đối với lĩnh vực kinh tế chia sẻ, năm 2021 được kỳ vọng là năm mà các mô hình kinh tế này sẽ “đi đúng đường ray”, tạo điều kiện thu hút đầu tư lớn cho đổi mới sáng tạo, đồng thời loại bỏ những mô hình biến tướng, gây hệ lụy cho xã hội.

can nhac khung phap ly cho kinh te chia se Tạo thế cân bằng trong nền kinh tế chia sẻ
can nhac khung phap ly cho kinh te chia se Hướng đến phát triển kinh tế chia sẻ
can nhac khung phap ly cho kinh te chia se Kinh tế chia sẻ và cuộc cách mạng tư duy

Rủi ro từ khoảng trống pháp luật

Theo thống kê của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), mặc dù các mô hình kinh tế chia sẻ mới chỉ bắt đầu hoạt động tại Việt Nam trong khoảng 5 - 6 năm trở lại đây, nhưng đến thời điểm quy mô thị trường của các mô hình kinh tế này đã hết sức lớn mạnh.

Chỉ tính riêng ứng dụng gọi xe công nghệ Grab đã có hơn 866 đơn vị vận tải với gần 37.000 phương tiện và hàng chục ngàn lao động tham gia. Trong lĩnh vực lưu trú du lịch, ước tính đã có 18.230 cơ sở lưu trú tham gia mô hình Airbnb ở Việt Nam. Trong khi đó ở thị trường cho vay tiêu dùng đến nay đã có khoảng 100 công ty công bố hoạt động trong lĩnh vực cho vay ngang hàng (P2P lending), một số đơn vị đã được một số bộ ngành hữu cấp phép thử nghiệm và hoạt động kinh doanh khá hiệu quả.

can nhac khung phap ly cho kinh te chia se
Hiện tại việc phát triển các mô hình kinh tế chia sẻ tại Việt Nam là có tiềm năng rất lớn

Ông Nguyễn Hoa Cương - Phó Viện trưởng CIEM cho rằng, kinh tế chia sẻ giúp thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, nâng cao sức cạnh tranh và đẩy mạnh sáng tạo trong kinh doanh. Chẳng hạn, ở lĩnh vực vận tải, đến nay không chỉ có Grab mà đã có khoảng 10 hãng taxi khác tham gia cung cấp ứng dụng đặt xe qua mạng. Vì phải cạnh tranh với ứng dụng gọi xe công nghệ, các hiệp hội taxi thời gian qua cũng đã đề xuất xây dựng trung tâm điều hành đặt xe qua mạng. Đây là những nền tảng rất tốt để phát triển kinh tế số.

Tuy nhiên theo ông Cương, kinh tế chia sẻ tại Việt Nam hiện nay đang bộc lộ những hạn chế rất lớn trong quản lý nhà nước, hầu hết văn bản pháp luật hiện hành như Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Giao dịch điện tử… đều chưa có quy định cụ thể đối với các mô hình kinh tế này. Điều đó khiến các cơ quan quản lý nhà nước và các bộ ngành lúng túng trong việc xác định bản chất, quản lý và xử lý những vụ việc phát sinh liên quan đến kinh tế chia sẻ.

Đồng quan điểm, TS. Trần Thị Quang Hồng - Viện Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp) cũng xác nhận rằng, cơ chế pháp luật tương ứng với mô hình kinh tế chia sẻ hiện nay vẫn chưa được xây dựng xong, trong khi đó quy định quản lý kinh doanh truyền thống cũng chưa được hoàn thiện. Sự chậm trễ và xung đột này khiến cả DN cũng như nhà phát triển công nghệ gặp rất nhiều khó khăn và thiệt hại khi muốn triển khai mô hình kinh doanh mới, còn người tiêu dùng thì không được bảo vệ.

Ngoài lỗ hổng về pháp lý, theo các chuyên gia kinh tế chia sẻ tại Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ bị các tập đoàn đa quốc gia thâu tóm. Chẳng hạn, trong lĩnh vực đặt phòng lưu trú trực tuyến, các trang web như Agoda.com, Booking.com, Trivago.com, Airbnb.com… hiện đang là những tên tuổi thống lĩnh thị trường. Trong khi đó lĩnh vực vận tải, Grab vẫn là hãng gọi xe dẫn đầu với 74,6% thị phần.

Việc phụ thuộc hầu hết vào các DN nước ngoài sẽ tạo ra rủi ro nhiều hơn cho các chủ thể tham gia thị trường khi pháp lý về kinh tế chia sẻ chưa được hoàn thiện. Chưa kể khi các tập đoàn đa quốc gia thâu tóm các mô hình kinh tế chia sẻ thì việc khai thuế, thu thuế, phòng chống xử lý gian lận về thuế và quản lý ngoại hối sẽ gặp nhiều thách thức hơn do người tham gia giao dịch là người không cư trú.

Hợp lực tạo “đường ray”

Theo ông Nguyễn Hoa Cương, hiện CIEM đã xây dựng xong “Báo cáo đánh giá tác động của một số loại hình kinh tế chia sẻ chính tới nền kinh tế”. Trong quá trình xây dựng dự thảo, đơn vị này đã có công văn gửi đi lấy ý kiến các bộ, ngành, nhưng mức độ phản hồi còn khá chậm.

Để tiếp tục hoàn thiện báo cáo, ông Cương cho rằng tất cả các bộ, ngành và địa phương cần gấp rút hợp sức để đóng góp ý kiến toàn diện nhất về loại hình kinh tế này. Bởi những năm vừa qua tốc độ phát triển của các mô hình kinh tế chia sẻ đã rất nhanh chóng. Nếu không kịp thời ban hành những chính sách phù hợp để xây dựng một vài DN Việt làm đối trọng trong một số lĩnh vực thì khi thị trường bước vào giai đoạn bão hòa, các DN lớn đã định vị được vị trí, chiếm lĩnh thị trường, thì các DNNVV không thể có cơ hội chen chân vào. Khi đó, các ông lớn nước ngoài sẽ liên kết, tăng giá để tối ưu hóa lợi nhuận, cuối cùng người tiêu dùng chịu thiệt.

TS. Võ Đình Trí - Đại học Kinh tế TP.HCM cho rằng, những thách thức cơ bản của nền kinh tế chia sẻ có thể quy vào 3 nhóm là: đầu tư trùng lắp và cạnh tranh thô bạo, tính bền vững của thị trường, các ảnh hưởng tiêu cực ngoại lai. Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các bộ, ngành cũng nên xem xét đánh giá kỹ lưỡng 3 nhóm vấn đề này để đưa vào báo cáo trình Chính phủ về tác động của kinh tế chia sẻ đến nền kinh tế.

Chẳng hạn, đối với thách thức về tính bền vững của thị trường, việc đảm bảo quyền lợi của khách hàng và độ minh bạch của hệ thống đánh giá uy tín cần được xem xét để có những quy định cụ thể. Các ảnh hưởng ngoại lai tiêu cực như cạnh tranh không bình đẳng, độc quyền, bảo vệ thông tin người dùng… cũng cần được đánh giá và có quy định chặt chẽ bởi xu hướng cạnh tranh của các nền tảng kinh tế chia sẻ là “được ăn cả ngã về không”, khi thị trường chỉ thuộc về 1 hoặc 2 DN thì rủi ro độc quyền là rất lớn.

Theo ông Trí, hiện tại việc phát triển các mô hình kinh tế chia sẻ tại Việt Nam là có tiềm năng rất lớn. Tuy nhiên, các nhóm thách thức kể trên cần được nhận diện và có quy định cụ thể trong các văn bản pháp lý. Mặc dù khuyến khích phát triển nhưng ông Trí cho rằng không nên nới lỏng điều kiện cho các mô hình kinh tế chia sẻ so với các mô hình kinh doanh truyền thống để tạo sự cạnh tranh công bằng.

Thạch Bình

Nguồn:

Thông tin chứng khoán

Cập nhật ảnh...
Nguồn : stockbiz.vn
Ngân hàng
KKH
1 tuần
2 tuần
3 tuần
1 tháng
2 tháng
3 tháng
6 tháng
9 tháng
12 tháng
24 tháng
Vietcombank
0,10
0,20
0,20
-
2,90
2,90
3,20
3,80
3,80
5,50
5,30
BIDV
0,10
-
-
-
3,10
3,10
3,40
4,00
4,00
5,60
5,60
VietinBank
0,10
0,20
0,20
0,20
3,10
3,10
3,40
4,00
4,00
5,60
5,60
Eximbank
0,10
0,20
0,20
0,20
3,50
3,50
3,50
5,60
5,80
6,20
6,30
ACB
-
0,20
0,20
0,20
3,00
3,10
3,20
4,40
4,80
5,50
6,20
Sacombank
-
-
-
-
3,20
3,50
3,60
5,00
5,20
5,70
6,30
Techcombank
0,03
-
-
-
2,45
2,45
2,65
3,90
3,90
4,50
4,50
LienVietPostBank
0,10
0,10
0,10
0,10
3,10
3,10
3,40
4,30
4,50
5,70
5,80
DongA Bank
-
0,20
0,20
0,20
3,40
3,40
3,40
5,30
5,50
5,80
6,10
Agribank
0,10
-
-
-
3,10
3,10
3,40
4,00
4,00
5,60
5,60
Ngân Hàng USD EUR GBP JPY
Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra
Vietcombank 22.820 23.050 27.591 28.506 30.510 31.785 215,75 226,99
BIDV 22.847 23.047 27.760 28.872 30.667 31.563 217,28 226,03
VietinBank 22.827 23.047 27.852 28.957 30.988 31.998 217,30 226,30
Agribank 22.855 23.045 27.785 28.479 30.918 31.669 219,50 225,66
Eximbank 22.850 23.060 27.939 28.461 30.994 31.573 220,96 225,08
ACB 22.850 23.030 27.958 28.460 31.172 31.604 220,83 225,02
Sacombank 22.846 23.058 28.038 28.593 31.150 31.655 220,76 227,12
Techcombank 22.825 23.045 27.717 28.940 30.710 31.855 219,56 228,84
LienVietPostBank 22.850 23.030 27.067 27.571 30.322 31.186 214,74 218,67
DongA Bank 22.880 23.060 27.930 28.430 31.030 31.580 217,40 224,40
(Cập nhật trong ngày)

Giá vàng Xem chi tiết

Khu vực
Mua vào
Bán ra
HÀ NỘI
Vàng SJC 1L
56.950
57.570
TP.HỒ CHÍ MINH
Vàng SJC 1L
56.950
57.550
Vàng SJC 5c
56.950
57.570
Vàng nhẫn 9999
53.100
53.700
Vàng nữ trang 9999
52.700
53.400