Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Chủ động phòng vệ trong hội nhập toàn cầu

Thanh Tuyết
Thanh Tuyết  - 
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, các quốc gia có xu hướng sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) để bảo vệ cho các ngành sản xuất trong nước. Đơn cử Đại diện Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) đưa ra cảnh báo về số lượng các vụ việc PVTM với hàng hoá Việt Nam đang tăng nhanh trong thời gian qua.
aa
Chủ động phòng vệ trong hội nhập toàn cầu Cần chủ động đối phó phòng vệ thương mại
Chủ động phòng vệ trong hội nhập toàn cầu Cần ứng phó hiệu quả với phòng vệ thương mại
Chủ động phòng vệ trong hội nhập toàn cầu
Ngành thép phải chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đối mặt với các vụ việc PVTM

Thay đổi từ nhận thức

Nếu như năm 2019 mới ghi nhận 16 vụ việc khởi xướng mới thì chỉ 9 tháng của năm 2020 đã ghi nhận số lượng vụ việc tăng gấp đôi (32 vụ việc). Nguyên nhân một phần cũng bởi trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tác động tiêu cực tới kinh tế toàn cầu, mâu thuẫn thương mại giữa nhiều nền kinh tế tiếp tục diễn biến phức tạp thì xu thế sử dụng các biện pháp hạn chế thương mại để bảo hộ sản xuất trên thế giới tiếp tục gia tăng.

Theo nhận định của chuyên gia, sở dĩ ngày càng xuất hiện nhiều vụ kiện liên quan đến PVTM là do năng lực sản xuất của DN trong nước tăng cao, các mặt hàng đa dạng về chủng loại và có sự tăng trưởng nhanh về kim ngạch. Đặc biệt, đến nay Việt Nam đã và đang tham gia vào nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA), nên hàng rào thuế quan đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam được dỡ bỏ ngày càng nhiều. Điều này, khiến hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam có tính cạnh tranh cao hơn tại các thị trường nhập khẩu, tạo áp lực đối với nhà sản xuất nội địa, buộc họ phải tìm đến các công cụ chính sách thương mại hợp pháp để bảo vệ lợi ích của các nhà sản xuất trong nước.

Tuy nhiên, đối diện trước các vụ việc về PVTM, một số DN bước đầu đã có kinh nghiệm, chủ động bố trí nguồn lực và hợp tác tích cực với cơ quan thẩm quyền trong và ngoài nước trong quá trình điều tra. Đặc biệt, các DN đã nhận thức được việc chỉ thông qua sự chuẩn bị đầy đủ và hợp tác với cơ quan điều tra, các DN mới có khả năng không bị áp thuế chống bán phá giá (CBPG) hoặc nếu có bị áp thuế cũng với mức thuế suất không cao.

Về phía Chính phủ cũng đã phê duyệt Đề án “Xây dựng và vận hành hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm về PVTM” với mục đích ngăn ngừa và ứng phó với các vụ kiện PVTM của nước ngoài, hướng tới xuất khẩu bền vững.

Chuẩn bị tâm thế sẵn sàng ứng phó

Ông Đỗ Xuân Lập - Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, riêng đối với ngành gỗ Việt Nam ngày càng có nguy cơ phải đối mặt nhiều hơn với các vụ kiện PVTM, đặc biệt là kiện chống lẩn tránh thuế. Nếu các vụ việc liên quan tới sản phẩm gỗ nhiều năm trước vắng bóng, nhưng từ năm 2019 đến nay việc bị điều tra lại diễn ra khá dồn dập. Năm 2020, Việt Nam liên tiếp bị Ấn Độ điều tra CBPG với mặt hàng gỗ ván MDF và Hoa Kỳ điều tra chống lẩn tránh thuế với gỗ dán...

“Để kiểm soát tốt các nguy cơ, giảm tối đa thiệt hại, các DN xuất khẩu phải quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm bởi muốn giữ và mở rộng được thị trường, ngoài hàng hóa chất lượng tốt, đáp ứng yêu cầu, thị hiếu khách hàng còn phải chứng minh được tính minh bạch. DN xuất khẩu cần sớm xây dựng đội ngũ về lĩnh vực PVTM trong nội bộ, không nên đến lúc bị điều tra mới lo ứng phó. Cũng như, chuẩn bị sẵn sàng cho tình huống sản phẩm bị điều tra và nếu chuẩn bị kỹ sẽ vượt qua được “hàng rào” CBPG. Đồng thời, DN cần lưu ý cập nhập thông tin, kiểm soát về giá trị, lượng xuất khẩu sang từng thị trường, sử dụng thông tin để hưởng mức thuế thấp nhất và tránh rơi vào “bẫy” PVTM”, ông Lập khuyến cáo.

Tương tự, thời gian gần đây tình trạng “vướng” rào cản PVTM, phải kể đến câu chuyện của ngành thép. Cụ thể, tính từ năm 2004 đến cuối năm 2020 đã có 62 vụ việc liên quan đến các DN ngành thép, trong đó CBPG 34 vụ việc, chống trợ cấp 3 vụ việc, ngoài ra là CBPG, trợ cấp 6 vụ việc, lẩn trốn biện pháp PVTM 13 vụ việc...

Trong khi đó, ông Nghiêm Xuân Đa - Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cho rằng, thực tế các biện pháp PVMT ngày càng quan trọng trong việc bảo vệ ngành sản xuất trong nước của các quốc gia. Theo đó, các DN nói chung và ngành thép nói riêng phải chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đối mặt với các vụ việc PVTM, trong xây dựng chiến lược kinh doanh của từng DN phải tính đến nguy cơ rủi ro, các yếu tố phát sinh từ vụ việc PVTM. Bởi khi có tính toán trong chiến lược kinh doanh thì DN mới chuẩn bị được nguồn lực để chủ động ứng phó với các vụ việc về PVTM. Nhất là, các DN cần lưu ý tránh tốc độ tăng trưởng xuất khẩu “nóng” sang các thị trường mới khi các FTA thế hệ mới có hiệu lực, việc này sẽ giảm thiệt hại khi quốc gia khởi xướng điều tra áp dụng biện pháp PVTM đối với sản phẩm thép xuất khẩu của Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức của DN về PVTM ngày càng quan trọng và quan trọng hơn, Chính phủ, cũng như cơ quan chức năng tăng cường các biện pháp bảo vệ, giám sát thị trường để kiểm soát nguồn gốc xuất xứ, tránh những phát sinh ngoài ý muốn, cũng như sự lợi dụng của DN nước ngoài “núp bóng” nhằm lẩn tránh, trốn thuế.

Đồng tình với quan điểm này, bà Phan Mai Quỳnh - Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công thương) cho rằng, muốn giảm thiểu nguy cơ đối mặt các vụ điều tra PVTM, DN cần chủ động trang bị kiến thức về pháp luật, quy định PVTM trong các FTA mà Việt Nam và đối tác cùng tham gia để nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình. Bên cạnh đó, DN cũng cần xây dựng hệ thống quản trị tiên tiến, hiện đại, thực hiện lưu trữ hồ sơ, chứng từ đầy đủ, rõ ràng, xây dựng bộ phận pháp chế.

Tuy nhiên, với tình hình hiện nay khi dịch bệnh tại nhiều nước trên thế giới chưa thể kiểm soát và còn có thể tiếp tục kéo dài, tăng trưởng thương mại và kinh tế toàn cầu sẽ còn gặp khó khăn, xu hướng bảo hộ và áp dụng biện pháp PVTM sẽ tiếp tục gia tăng. Vì vậy, các DN cần có sự chuẩn bị sẵn sàng cho các “kịch bản”, xây dựng chiến lược theo hướng đa dạng hoá, chuẩn bị nguồn lực để đối phó với các nguy cơ có thể xảy ra trong xu thế hội nhập toàn cầu.

Theo thống kê của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các biện pháp PVTM đang tác động tới khoảng 1.500 tỷ đô la Mỹ kim ngạch thương mại toàn cầu. Đối với Việt Nam, tính đến hết tháng 9/2020, hàng hóa xuất khẩu đã bị điều tra gần 200 vụ việc PVTM với kim ngạch bị ảnh hưởng lên đến 12 tỷ USD.
Thanh Tuyết

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.