Chuyển đổi số - yếu tố sống còn của doanh nghiệp

Chuyển mình từ nhu cầu khách hàng thay đổi

Chia sẻ câu chuyện chuyển đổi số tại ngân hàng OCB, ông Phạm Hồng Hải - Tổng giám đốc cho biết, sức ép từ phía khách hàng chính là một động lực để ngân hàng chuyển mình. Giới trẻ hiện nay muốn mọi thứ phải nhanh, kịp thời và trải nghiệm phải tuyệt vời. Do đó nếu ngân hàng không đưa được giải pháp thì sẽ khó cạnh tranh trên thị trường. Cùng với đó, các giải pháp về công nghệ hiện nay tại Việt Nam có sẵn, đa dạng với chi phí rẻ, doanh nghiệp có thể lựa chọn phục vụ cho quá trình số hoá. “Chuyển đổi số với tôi là câu chuyện sống còn, không có lựa chọn, nếu không làm sẽ bị đào thải. Nhưng cũng không nên kỳ vọng chuyển đổi số là cây đũa thần, giải quyết được tất cả vấn đề hiện nay. Chúng ta cần xác định chuyển đổi số sẽ hỗ trợ được điều gì, cần phải đi từng bước nhỏ và sau đó tạo hiệu suất lan rộng như “vết dầu loang”, ông Hải nhấn mạnh.

Chuyển đổi số là câu chuyện sống còn của doanh nghiệp

Chính phủ đã sớm đưa ra chính sách thúc đẩy chuyển đổi số trong mọi ngành, mọi lĩnh vực. Với ngành Ngân hàng, hàng loạt cơ chế, chính sách đã được nhanh chóng ban hành tạo thuận lợi cho các tổ chức tín dụng trong quá trình số hoá mọi quy trình, hoạt động. Đặc biệt, trong bối cảnh dữ liệu đang trở thành nguồn tài nguyên quý giá phục vụ cho nền kinh tế số, xã hội số, ngành Ngân hàng đã phối hợp với Bộ Công an triển khai hiệu quả Đề án 06 (Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030).

NHNN cũng tiếp tục chỉ đạo các TCTD tăng cường phối hợp chặt chẽ hơn nữa với Bộ Công an và các đơn vị liên quan, nhằm đẩy mạnh việc khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư, định danh điện tử, góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực ngân hàng, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Nhận định về thành tựu chuyển đổi số của các ngân hàng trong thời gian qua, PGS.TS Nguyễn Đức Trung, Hiệu trưởng Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM cho rằng, chuyển đổi số không đơn thuần chỉ là ứng dụng trên điện thoại di động, mà là tất cả ngóc ngách của doanh nghiệp tài chính.

Về kênh phân phối và trải nghiệm khách hàng, nhờ công nghệ e-KYC, việc mở tài khoản được thực hiện từ rất xa. Đặc biệt, ứng dụng Super-app trên mobile giúp khách hàng gần như không cần sử dụng tiền mặt, mọi thao tác đều có thể thực hiện thông qua nền tảng ngân hàng số tích hợp sẵn các dịch vụ từ thanh toán, đặt vé máy bay cho đến nhiều tiện ích khác. Điểm nổi bật là hiện các ngân hàng thương mại đã triển khai rất tốt mô hình Omni-channel (đa kênh đồng bộ), mang đến trải nghiệm liền mạch cho khách hàng. Từ giao dịch trên ATM, mobile banking, internet banking… đều được đồng bộ hóa.

Chính nhờ vậy, nhiều ngân hàng đã đạt kết quả rất tốt trong việc số hóa, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tối ưu hiệu quả dịch vụ. Một trong những thành quả ấn tượng trong thời gian qua là thanh toán QR code. Bên cạnh đó, liên quan đến vận hành, quy trình nghiệp vụ, rất nhiều nhà băng hiện nay đã tiến hành tự động hoá bằng robot, ra quyết định dựa trên cơ sở dữ liệu lớn một cách rất nhanh chóng .

Đối với doanh nghiệp, ông Tuấn Nhan, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap chia sẻ, lợi ích từ chuyển đổi số là rất rõ ràng. Tại Vietcap, khi đầu tư vào số hóa đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ. Số người dùng ứng dụng tăng nhanh, quy mô giao dịch mở rộng, lượng tài khoản mở mới cũng tăng đột biến. Nhìn tổng thể, các chỉ số KPI đều duy trì mức tăng trưởng 2 con số hàng tháng. Một điểm khác biệt nữa là tốc độ. Trước đây, để đưa một sản phẩm mới ra thị trường, Vietcap mất từ 3 đến 6 tháng. Nay toàn bộ quy trình được thực hiện nội bộ, chỉ còn 1 đến 4 tuần. Tốc độ ra mắt sản phẩm nhanh hơn rõ rệt, giúp doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh vượt trội nhờ công nghệ và chuyển đổi số.

Doanh nghiệp phải có chiến lược dài hơi về chuyển đổi số

Chuyển đổi số tại các ngân hàng, doanh nghiệp đã đạt được nhiều thành tựu nhưng cũng còn nhiều khó khăn trước mắt. Ông Phạm Hồng Hải cho biết, vấn đề ngân hàng bây giờ là quá nhiều dữ liệu mà không biết làm sao sử dụng cho hiệu quả. Dữ liệu của ngân hàng đang phân mảng ở các phòng ban khác nhau, không được đồng nhất và không có người sở hữu, tức dữ liệu hiện nay mỗi người sẽ có một cách xử lý khác nhau.

Do đó, OCB đang phải sắp xếp lại, định nghĩa lại dữ liệu và ai là người quản dữ liệu đó. Tiềm năng của dữ liệu rất lớn, bản thân OCB hiện nay muốn ra quyết định dựa trên dữ liệu chứ không còn là cảm tính. Bên cạnh đó là tính bảo mật dữ liệu. Các ngân hàng thường muốn “xây tường cao”, ngăn chặn người ngoài đánh cắp dữ liệu. Nhưng rủi ro nhất là con người nội bộ, nếu họ không ý thức bảo vệ dữ liệu thì vô tình sẽ tạo lỗ hổng lớn.

Dưới góc độ của doanh nghiệp, ông Tuấn Nhan cho rằng, một trong những thách thức lớn nhất trong quá trình chuyển đổi số chính là sự khác biệt trong tư duy quản trị. Giữa tư duy kinh doanh và tư duy công nghệ thường tồn tại khoảng cách khá lớn và điều quan trọng là cả hai bên phải đồng thuận, cùng nhìn về một hướng.

Bên cạnh đó, chi phí cũng là một rào cản không nhỏ. Với các tập đoàn lớn hay những doanh nghiệp có vốn hóa hàng tỷ USD, chuyển đổi số chỉ là một dự án trong kế hoạch và họ có đủ nguồn lực để thực hiện. Nhưng với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), đây lại là một bài toán vô cùng khó khăn.

Thực tế cho thấy, một ứng dụng phục vụ 10.000 khách hàng hay 10 triệu khách hàng vẫn đòi hỏi cùng một đội ngũ và hạ tầng. Tuy nhiên, nếu chỉ phục vụ 10.000 khách hàng thì không đạt hiệu quả theo quy mô, khối lượng giao dịch không đủ lớn để bù đắp chi phí. Do vậy, SMEs rất khó huy động vốn cho khoản đầu tư ban đầu vào chi phí vốn, bởi cuối cùng họ vẫn phải cân nhắc giữa rủi ro và lợi ích: Bỏ ra số tiền lớn thì bao giờ mới thu hồi được? Đây chính là thách thức lớn nhất với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Vì vậy, khi xác định chuyển đổi số là con đường tất yếu, mỗi doanh nghiệp phải biết chọn đúng trọng tâm, bước đi phù hợp, xây dựng đội ngũ vừa giỏi công nghệ vừa am hiểu kinh doanh, và duy trì được sự kết nối “hightech” nhưng không quên “hightouch” tức là sự gắn kết giữa con người với con người trong quá trình chuyển đổi số.

Về nguồn lực cho chuyển đổi số, thông tin đáng chú ý là Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo NHNN xây dựng, triển khai gói tín dụng ưu đãi khoảng 500.000 tỷ đồng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hạ tầng chiến lược. Ông Tuấn Nhan cho biết, đây là một khởi đầu rất tích cực. Tuy nhiên, điều quan trọng là cần làm rõ cơ chế triển khai và đối tượng thụ hưởng, để gói tín dụng này thực sự phát huy hiệu quả. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đã có nhiều chính sách, cơ chế khuyến khích, ưu đãi đối với doanh nghiệp công nghệ, đổi mới sáng tạo. Những lực đẩy từ chính sách được kỳ vọng sẽ tiếp thêm động lực để các doanh nghiệp mạnh dạn hơn trong việc thúc đẩy chuyển đổi số.