Mục tiêu đến năm 2030 giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP

Người dân và doanh nghiệp là trung tâm

Một trong những quan điểm đáng chú ý của Chiến lược là người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể và động lực chính của công cuộc chuyển đổi số ngành Ngân hàng. NHNN giữ vai trò dẫn dắt, thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn ngành; mục tiêu cuối cùng là mang lại các dịch vụ ngân hàng thuận tiện, thông minh, giao diện thân thiện, truy cập đa kênh – đa thiết bị, an toàn và tin cậy, qua đó góp phần nâng cao đời sống tài chính cho người dân và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Đồng thời, cải cách, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và thể chế là nhiệm vụ trọng tâm; dữ liệu là là nền tảng cốt lõi; an toàn thông tin, an ninh mạng là yếu tố then chốt…

Quyết định 3579 cũng nhấn mạnh yêu cầu "nhận thức đúng vai trò quyết định sự thành công của chuyển đổi số", trong đó mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong ngành cần coi đây là nhiệm vụ chiến lược, bám sát chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và định hướng phát triển dài hạn của Ngành.

Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030

Tầm nhìn Chiến lược xác định ngành Ngân hàng Việt Nam đến năm 2030 tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia, phù hợp với định hướng, tầm nhìn của Đảng và Nhà nước về Chính phủ số, xây dựng thành công NHNN số; lấy khách hàng làm trung tâm trong hệ sinh thái tài chính số thông minh, phát triển ngân hàng số toàn diện, an toàn trên nền tảng công nghệ tiên tiến; nâng cao hiệu quả quản lý và năng lực cạnh tranh; số hoá toàn diện và tự động hoá tối đa các hoạt động nghiệp vụ, khai thác hiệu quả thành tựu Cách mạng công nghiệp 4.0 và đổi mới sáng tạo; thúc đẩy ngành ngân hàng phát triển nhanh, bền vững trên cơ sở quản trị, điều hành và kinh doanh dựa vào dữ liệu số đồng bộ, mở, minh bạch; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng gắn với nguồn nhân lực số chất lượng cao.

Chiến lược đặt ra 6 nhóm mục tiêu tổng quát.

Một là, hoàn thiện thể chế, quy định, chính sách và pháp luật, tạo hành lang thuận lợi cho chuyển đổi số.

Hai là, đổi mới toàn diện hoạt động quản lý của NHNN theo hướng hiện đại, nâng cao hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ và giám sát tài chính.

Ba là, các tổ chức tín dụng xây dựng và phát triển ngân hàng số hoạt động minh bạch, hiệu quả dựa trên dữ liệu

Bốn là, phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và an ninh mạng cho ngành Ngân hàng.

Năm là, Thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính, ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ mới (Al, Big Data, Blockchain, Cloud, Open API, RPA) trong quản trị và cung ứng dịch vụ.

Sáu là, phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao và văn hóa số toàn ngành. Phát triển đội ngũ cán bộ, chuyên gia có năng lực số vượt trội và thúc đẩy phát triển văn hóa tổ chức sẵn sàng thích ứng, đổi mới liên tục gắn liền với nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho cán bộ, tổ chức và người dân.

Bảy là, tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế, chủ động tham gia và dẫn dắt các sáng kiến, tiêu chuẩn về công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.

Mục tiêu cụ thể Chiến lược của toàn ngành là phấn đấu 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức cho phép khác; đến năm 2030 giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP; 100% cán bộ thuộc đơn vị được đào tạo kỹ năng số. NHNN cũng đưa ra mục tiêu cụ thể cho các đơn vị thuộc NHNN, ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính vi mô, quỹ tín dụng nhân dân…

9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Để hiện thực hóa những tầm nhìn, mục tiêu đã được đặt ra, NHNN xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, thống nhất trong toàn hệ thống.

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, đột phá về đổi mới tư duy, đẩy mạnh hoạt động truyền thông. Chiến lược yêu cầu xây dựng chương trình và kế hoạch phát động phong trào học tập số, qua đó nâng cao kiến thức khoa học – công nghệ và kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức. Theo tài liệu, các đơn vị phải “tổ chức thường xuyên” các lớp đào tạo, bồi dưỡng về khoa học công nghệ và công nghệ số; đồng thời triển khai hoạt động truyền thông, hội nghị, sự kiện để lan tỏa nhận thức về chuyển đổi số trong toàn ngành. Chiến lược cũng nhấn mạnh nhiệm vụ tuyên truyền nâng cao năng lực về an toàn thông tin cho cán bộ, người lao động và khách hàng…

Thứ hai, hoàn thiện thể chế, khuôn khổ pháp lý tạo thuận lợi cho quá trình chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng. Theo đó, yêu cầu rà soát, nghiên cứu, đề xuất ban hành hoặc sửa đổi quy định pháp luật, ưu tiên các nội dung liên quan đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, chuỗi khối, điện toán đám mây và chuẩn ISO20022. Ngoài ra, Quyết định xác định nhiệm vụ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về an toàn, bảo mật trong cung ứng dịch vụ ngân hàng trực tuyến; tiếp tục nghiên cứu các vấn đề liên quan đến tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương và đảm bảo an ninh an toàn thông tin theo tiêu chuẩn quốc tế…

Thứ ba, tăng cường đầu tư, hoàn thiện nền tảng số cho chuyển đổi số ngành Ngân hàng. Cụ thể, các nền tảng số và hệ thống thông tin quan trọng của NHNN phải được “nâng cấp, mở rộng, thay thế và triển khai mới” để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Danh mục bao gồm hệ thống báo cáo NHNN, hệ thống ngân hàng lõi, hệ thống quản lý tài chính – ngân sách, hệ thống kho quỹ tập trung, hệ thống giám sát quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô, hệ thống văn bản điều hành, hệ thống dịch vụ công và nền tảng chia sẻ dữ liệu của NHNN (LGSP). Bên cạnh đó, còn có các hệ thống phòng chống rửa tiền, cảnh báo gian lận (SIMO), hệ thống an toàn thông tin (SOC) và trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC)...

Thứ tư, xây dựng và triển khai hiệu quả Chính phủ số tại NHNN. Nhiệm vụ bao gồm đổi mới quy trình nghiệp vụ, hoàn thiện số hóa thủ tục hành chính và hồ sơ nội bộ; triển khai hệ thống báo cáo, hệ thống ngân hàng lõi, hệ thống quản lý kho quỹ và hệ thống giám sát tổ chức tín dụng. Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng tự động hóa quy trình (RPA), trí tuệ nhân tạo trong các hoạt động nghiệp vụ, quản lý và điều hành, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và Luật Giao dịch điện tử…

Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số tại các đơn vị trong Ngành. Theo đó, các đơn vị phải xây dựng và ban hành Chiến lược hoặc Kế hoạch chuyển đổi số; phát triển dịch vụ ngân hàng số theo các tiêu chuẩn trong nước và quốc tế; hình thành mô hình chi nhánh tự phục vụ; và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động, bao gồm phân tích nhu cầu, tối ưu hành trình khách hàng, phát hiện gian lận và tự động hóa quy trình nghiệp vụ. Bên cạnh đó, xây dựng mô hình chi nhánh cho phép khách hàng thực hiện giao dịch tự động, tự phục vụ trên cơ sở ứng dụng công nghệ số…

Thứ sáu, khai thác hiệu quả dữ liệu Quốc gia và phát triển dữ liệu ngành Ngân hàng. Chiến lược yêu cầu ban hành tiêu chuẩn dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật phục vụ việc kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu trong ngành; duy trì và cập nhật cơ sở dữ liệu thống kê; kết nối và chia sẻ dữ liệu với Trung tâm dữ liệu quốc gia; đồng thời triển khai hiện đại hóa hoạt động thu thập, quản trị và xử lý dữ liệu theo yêu cầu tại tài liệu…

Thứ bảy, bảo đảm an toàn, an ninh mạng. Chiến lược đưa ra nhiệm vụ nâng cao năng lực bảo vệ hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu; tuân thủ các chuẩn mực an toàn thông tin quốc tế; tăng cường giám sát, phát hiện và phòng ngừa rủi ro; và vận hành hiệu quả hệ thống giám sát an toàn thông tin (SOC). Lãnh đạo NHNN yêu cầu nâng cao năng lực phòng chống tấn công, bảo đảm an toàn hoạt động trên không gian mạng...

Thứ tám, phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin. Cụ thể là nhiệm vụ đào tạo và bồi dưỡng, bao gồm tổ chức lớp học, chương trình đào tạo về công nghệ số, kỹ năng số cho cán bộ, nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai các nền tảng số và hệ thống công nghệ thông tin trọng yếu của NHNN…

Thứ chín, tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế về chuyển đổi số. Nhiệm vụ bao gồm trao đổi kinh nghiệm quốc tế về chuyển đổi số ngân hàng; thường xuyên tổ chức chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp, hội nghị, đối thoại, gặp gỡ khách hàng; phối hợp với chính quyền địa phương; và tăng cường hợp tác quốc tế về tiêu chuẩn công nghệ tài chính - ngân hàng nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi số…