Thanh toán điện tử mở hệ sinh thái mới

Bám sát từng khoản chi

Giữa tháng 8, sau khi ký hợp đồng với Starlink Services Việt Nam để cung cấp dịch vụ Internet trên tàu bay, Vietjet quyết định góp thêm 250 tỷ đồng vào Công ty TNHH Galaxy Pay - đơn vị vận hành ví điện tử SkyPay. Qua đó, vốn góp của hãng bay tại công ty con này tăng từ 50 tỷ đồng lên 300 tỷ đồng.

Theo công bố của Vietjet, khoản vốn bổ sung tại Galaxy Pay sẽ được dùng đầu tư Starlink phục vụ hoạt động của hãng. Trong khi đó, SkyPay cho biết ví điện tử này đang được tích hợp sâu hơn với Vietjet Air và SkyJoy để tạo trải nghiệm thanh toán một điểm chạm trong hệ thống.

Vietjet cũng cho biết nguồn thu phụ trợ hiện chiếm hơn 41% tổng doanh thu, gồm các khoản khách hàng chi thêm ngoài giá vé cơ bản. Vì vậy, việc đưa Internet và thanh toán đi cùng hoạt động bay mở thêm khả năng tiếp cận các nhu cầu phát sinh trước và trong chuyến đi, thay vì chỉ tập trung tăng số người mở ví.

Không chỉ Vietjet và SkyPay thay đổi cách tiếp cận khách hàng, Grab mới đây cũng cho biết tập đoàn này dự kiến đưa Tap to Pay vào Việt Nam từ năm 2027. Ông Philipp Kandal, Giám đốc Sản phẩm Grab cho biết, Tap to Pay cho phép người bán nhận thanh toán thẻ trực tiếp bằng điện thoại có kết nối NFC mà không cần lắp máy POS. Như vậy, Grab không trở lại mô hình ví chứa tiền mà đưa thanh toán đến ngay nơi đơn hàng phát sinh, nhất là tại các cửa hàng nhỏ còn e ngại chi phí đầu tư thiết bị.

Một hướng dịch chuyển khác diễn ra trong hệ sinh thái gắn với Vingroup. Theo đó, sau khi ví điện tử VinID Pay dừng hoạt động từ tháng 7/2025, ứng dụng OneU đã được kết nối trực tiếp với Techcombank Mobile. Khách hàng có thể thanh toán bằng tài khoản hoặc thẻ ngân hàng, sau đó nhận U-Point để sử dụng tại các thương hiệu liên kết.

Theo Bộ phận Phát triển khách hàng Techcombank, chương trình Techcombank OneU hiện tiếp cận gần 4 triệu khách hàng thường xuyên, kết nối hơn 5.000 đối tác tại khoảng 9.000 điểm chấp nhận. Thay vì giữ thêm một khoản tiền trong ví, OneU dùng điểm thưởng và ưu đãi để nối các khoản chi trở lại tài khoản Techcombank.

Tương tự, ZaloPay cũng đang đưa thanh toán vào những khoản chi cụ thể. Tháng 4/2026, doanh nghiệp này ký thỏa thuận với Savills Việt Nam, tích hợp phương thức thanh toán vào ứng dụng quản lý bất động sản Property Cube. Qua đó, cư dân có thể thanh toán phí quản lý và các dịch vụ phát sinh ngay trên ứng dụng. ZaloPay cũng tiếp cận giao dịch tại thời điểm khoản phí được thông báo, thay vì chờ người dùng mở ví để thực hiện thanh toán.

Ứng dụng tài chính phát triển hệ sinh thái thanh toán điện tử càng rộng, càng có cơ hội thành công trong cuộc đua công nghệ tài chính

Ứng dụng trở thành cửa ngõ tài chính

Theo Nghị định 52/2024/NĐ-CP, tổ chức cung ứng ví điện tử phải mở tài khoản bảo đảm thanh toán tại ngân hàng hợp tác. Số dư trên tài khoản này không được thấp hơn tổng số dư của tất cả ví điện tử và chỉ được sử dụng để thực hiện nghĩa vụ thanh toán cho khách hàng. Vì vậy, theo các chuyên gia tài chính, việc các tập đoàn đưa ví vào sâu hơn trong hệ sinh thái không làm thay đổi chủ thể quản lý nguồn tiền. Ngân hàng vẫn giữ tài khoản và thực hiện quyết toán, còn nền tảng tiếp nhận yêu cầu giao dịch tại nơi nhu cầu phát sinh.

Theo PGS.TS. Trần Việt Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng, Học viện Ngân hàng, các quy định về khả năng thanh toán, định danh và xác thực đang buộc các tổ chức cung ứng ví đầu tư nhiều hơn cho quản trị rủi ro và công nghệ bảo mật. Trong quá trình này, những ví có nền tảng công nghệ và khả năng hợp tác tốt với ngân hàng sẽ có lợi thế cạnh tranh.

Theo ông Dũng, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cũng có thể thúc đẩy những mô hình hợp tác mới giữa ví điện tử, ngân hàng và fintech. Các dịch vụ tài chính bổ trợ như tín dụng tiêu dùng, tiết kiệm hoặc bảo hiểm vi mô có thể được đưa đến khách hàng từ dữ liệu và điểm chạm trên ví, nhưng vẫn phải nằm trong khuôn khổ cấp phép và quản trị rủi ro.

Đồng quan điểm, TS. Võ Thy Trang, Khoa Kinh tế, Học viện Tài chính nhận định, thị trường ví điện tử Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn trưởng thành và sàng lọc. Theo bà Trang, các ví cần vượt khỏi vai trò công cụ thanh toán đơn thuần, hướng đến nền tảng tài chính tích hợp, gắn chặt hơn với nhu cầu tiêu dùng và thương mại điện tử.

Quan sát thực tiễn thị trường có thể thấy rõ hướng dịch chuyển này. Chẳng hạn, đối với MoMo, thời gian qua doanh nghiệp đã chuyển dần sang mô hình “trợ thủ tài chính với AI”, tích hợp quản lý chi tiêu, thanh toán hóa đơn và các sản phẩm tài chính do đối tác cung cấp trên cùng ứng dụng.

Công ty cổ phần Dịch vụ Di động Trực tuyến, đơn vị vận hành MoMo, hiện sở hữu 49% Công ty Chứng khoán CV. Qua đó, MoMo có thêm một điểm kết nối với nhu cầu đầu tư của người dùng. Tuy nhiên, việc mở tài khoản, tiếp nhận lệnh và cho vay ký quỹ vẫn do công ty chứng khoán thực hiện theo giấy phép.

Cùng với MoMo, ZaloPay cũng đang đưa dịch vụ tài chính đến tập người dùng hình thành từ hoạt động thanh toán. Theo báo cáo của VNG, doanh thu quý I/2026 của ZaloPay đạt 216 tỷ đồng, tăng 117%, trong đó doanh thu dịch vụ tài chính tăng rất mạnh ở mức 507% so với cùng kỳ trở thành động lực tăng trưởng chính của doanh nghiệp này.

Như vậy, khi hoạt động thanh toán đơn thuần khó tạo biên lợi nhuận lớn, các ví đang tìm nguồn thu mới từ việc phân phối dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, hiệu quả của hướng đi này còn phụ thuộc vào khả năng chuyển quy mô người dùng thành doanh thu, đồng thời kiểm soát chi phí công nghệ, bảo mật và tuân thủ. Đây cũng sẽ là thước đo quan trọng trong quá trình sàng lọc lại thị trường ví điện tử tại Việt Nam.