Thị trường nội địa giữ đà tăng tốc, nhưng còn một số lưu ý

Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tháng 8/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước tăng 1,6% so với tháng trước và tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 8 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 5.235,5 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ năm trước, nếu loại trừ yếu tố giá tăng 7,6% (cùng kỳ năm 2025 tăng 7,5%).

Việc tốc độ tăng của thị trường nội địa đang duy trì ở mức cao cho thấy sức mua tăng trưởng khá ổn định. Đây là tín hiệu quan trọng trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế ngày càng cần nhiều động lực từ bên trong thay vì phụ thuộc quá lớn vào các thị trường bên ngoài.

Nếu xuất khẩu tạo ra nguồn thu ngoại tệ và mở rộng không gian thị trường cho doanh nghiệp thì tiêu dùng trong nước lại tạo ra vòng quay kinh tế trực tiếp, hàng hóa được sản xuất đưa vào lưu thông, tiêu dùng và tiếp tục tạo nhu cầu mới. Ở góc độ này, mức tăng 13,3% của tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 8 tháng đầu năm không đơn thuần là câu chuyện của ngành bán lẻ. Đằng sau con số này là sự vận động của cả chuỗi cung ứng từ sản xuất, phân phối, logistics đến dịch vụ. Thị trường hơn 100 triệu dân vì thế vẫn đang là “trụ đỡ” quan trọng của tăng trưởng.

Song hành với sức mua hàng hóa, các lĩnh vực dịch vụ tiêu dùng, đặc biệt là lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành, cũng đang tăng tốc. Trong 8 tháng năm 2026, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống đạt 670,3 nghìn tỷ đồng, chiếm 12,8% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm trước.

Tốc độ tăng này cao hơn mức tăng chung 13,3% của toàn thị trường. Điều đó cho thấy người tiêu dùng không chỉ gia tăng chi tiêu cho hàng hóa mà còn dành nhiều hơn cho các dịch vụ, trải nghiệm, ăn uống và du lịch.

Khi thu nhập, niềm tin tiêu dùng và nhu cầu trải nghiệm được cải thiện, cơ cấu chi tiêu cũng thay đổi. Người dân không chỉ mua thêm hàng hóa mà còn sẵn sàng chi cho những dịch vụ có giá trị gia tăng cao hơn.

Từ một chuyến du lịch, một bữa ăn, một đêm lưu trú cho tới các dịch vụ vui chơi, giải trí, dòng tiền tiêu dùng tạo ra tác động lan tỏa tới nhiều ngành khác như vận tải, thương mại, logistics, văn hóa và giải trí.

Nói cách khác, thị trường nội địa đang chuyển từ câu chuyện “bán được nhiều hàng” sang “tạo ra nhiều giá trị từ mỗi đồng chi tiêu”.

Việt Nam có lợi thế về cản quan thiên nhiên - Ảnh: Đức Hiền

Sự khởi sắc của du lịch đang đóng vai trò quan trọng trong bức tranh này. Đà tăng trưởng của du lịch không đến từ một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả của nhiều động lực cộng hưởng. An ninh, trật tự được bảo đảm; chính sách thị thực ngày càng thuận lợi; hoạt động quảng bá, xúc tiến được đẩy mạnh, trong khi sản phẩm du lịch liên tục được làm mới.

Theo PGS.TS. Phạm Trung Lương, Nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Phát triển Du lịch, Việt Nam có lợi thế lớn về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực phong phú và mức chi phí tương đối cạnh tranh. Những yếu tố này giúp gia tăng sức hút đối với du khách quốc tế, đồng thời kích thích nhu cầu đi lại, nghỉ dưỡng và trải nghiệm của chính người dân trong nước. Điều quan trọng, du lịch không phải ngành kinh tế hoạt động độc lập. Một du khách đến tham quan một địa phương sẽ tạo ra nhu cầu đối với hàng loạt dịch vụ khác nhau. Từ phương tiện vận chuyển, khách sạn, nhà hàng đến mua sắm đặc sản, vui chơi, giải trí. Vì vậy, mỗi đồng chi tiêu cho du lịch có khả năng tạo ra nhiều vòng quay kinh tế hơn trong khu vực dịch vụ. Đây cũng là lý do thị trường nội địa cần được nhìn rộng hơn khái niệm bán lẻ.

Thị trường nội địa chính là tổng hòa của nhu cầu mua sắm, ăn uống, đi lại, nghỉ dưỡng, giải trí và trải nghiệm. Khi những nhu cầu này cùng tăng, khu vực dịch vụ sẽ có thêm dư địa để mở rộng.

Tuy nhiên, thị trường nội địa tăng trưởng nhanh không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể chủ quan. Một thị trường lớn chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi doanh nghiệp có khả năng khai thác được sức mua và biến sức mua thành giá trị gia tăng.

Bài toán đặt ra hiện nay không chỉ là kích cầu bằng giảm giá, khuyến mại hay mở rộng điểm bán. Doanh nghiệp cần hiểu sâu hơn về hành vi tiêu dùng, phân khúc khách hàng và những thay đổi trong nhu cầu của người Việt.

Người tiêu dùng ngày càng quan tâm tới chất lượng, nguồn gốc sản phẩm, trải nghiệm mua sắm và sự thuận tiện. Thương mại điện tử, thanh toán số và các mô hình bán lẻ đa kênh cũng đang làm thay đổi cách hàng hóa tiếp cận người tiêu dùng.

Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT chia sẻ, nhờ ứng dụng AI, doanh nghiệp đã quản trị chi phí tốt, không đẩy chi phí sang cho khách hàng. Tại FPT Retail, một người làm việc bằng 2 người, không tuyển dụng mới. Mỗi nhân viên phải viết kế hoạch cá nhân sẽ ứng dụng AI thế nào trong công việc.

Đồng thời, doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào thương hiệu, chất lượng sản phẩm, dịch vụ hậu mãi và khả năng kết nối giữa kênh trực tuyến với cửa hàng truyền thống.

Với du lịch cũng vậy. Không thể chỉ dựa vào lợi thế cảnh quan hay giá rẻ. Muốn khách ở lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn, sản phẩm du lịch phải đa dạng, có chiều sâu và tạo được trải nghiệm khác biệt.

Có thể nhìn nhận, nội địa không nên được xem là “thị trường phụ” khi xuất khẩu gặp khó. Đây phải là một thị trường chiến lược, nơi doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, kiểm nghiệm sản phẩm, tích lũy dữ liệu khách hàng và nâng năng lực cạnh tranh trước khi bước ra thị trường quốc tế.