Cà phê với CEO Doanh nghiệp hội nhập Quản trị doanh nghiệp Nhân sự

Ai hưởng "miếng bánh" thanh toán điện tử?

Hà sơn - 09:02 | 04/08/2017

Thanh toán điện tử Việt Nam có thể rất phát triển nhưng chưa phát triển trong nước. Theo đó, gần 700 triệu USD doanh thu của thị trường này đang chảy vào túi các "ông lớn" ngoại.

	Xu hướng tất yếu
	Bán lẻ đa kênh - xu thế mới

Khối ngoại chi phối thương mại điện tử

Năm 2016, doanh thu thương mại điện tử đạt 900 triệu USD, tăng 50% so với năm 2015, ước tính đến 2020 đạt 5 tỷ USD, tăng 54%/năm. Đặc biệt theo đánh giá ước tính thương mại điện tử mới chỉ tiếp cận được 17% dân số Việt Nam, dư địa của thị trường này còn tới hơn 80%.

Thương mại điện tử mới chỉ tiếp cận được 17% dân số Việt Nam

Ước tính đến năm 2020 có 60 triệu người dùng smartphone chiếm 60% dân số, tăng gấp 30 lần so với năm 2010. Xuất hiện xu thế “số hóa” ở mọi lĩnh vực từ thương mại, thanh toán cho đến vận chuyển, giáo dục, sức khỏe… cho thấy tiềm năng để phát triển lớn.

Riêng về bán lẻ trực tuyến Việt Nam, Công ty nghiên cứu thị trường toàn cầu eMarketer cho rằng bán lẻ trực tuyến không bao gồm doanh thu dịch vụ du lịch được tính trong ước tính của thương mại điện tử giao dịch thương mại trên internet giữa DN và khách hàng (B2C) và doanh thu bán lẻ trực tuyến của Việt Nam tại thời điểm khảo sát tháng 8/2016 đã đạt khoảng 1,71 tỷ USD, như vậy tính trung bình cho đến hết tháng 12/2016 có thể sẽ đạt 2,565 tỷ USD.

Dẫn tới, ngày càng nhiều DN gia nhập bán lẻ trực tuyến tìm cách gia nhập vào thị trường như Google đã trở thành thành viên của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam và không giấu giếm kỳ vọng thu được 30 triệu USD mỗi năm từ thị trường này. Alibaba và eBay cũng đã nhanh chân tìm được đại diện chính thức, trong khi Amazon và Rakuten đang tiến tới việc thiết lập quan hệ đối tác hoặc mua cổ phần tại các hãng thương mại điện tử Việt Nam.

Kết quả, trước sức ép cạnh tranh ngày một lớn, nhiều sàn thương mại điện tử Việt đã chấp nhận "bán mình". Ra mắt vào năm 2012, Chợ Tốt là trang rao vặt trực tuyến miễn phí ở Việt Nam với hơn 10 triệu người dùng mỗi tháng. Tuy nhiên, từ tháng 6 này, tập đoàn rao vặt trực tuyến 701Search bao gồm Chợ Tốt (Việt Nam), ImSold (ở Việt Nam và Malaysia), Mudah (Malaysia) và OneKyat (Myanmar) sẽ thuộc toàn quyền sở hữu của Tập đoàn viễn thông Telenor (Na Uy).

Trước đó, năm 2016 đã chứng kiến nhiều thương vụ thâu tóm trên thị trường bán lẻ trực tuyến. Alibaba đã công bố thoả thuận chi khoảng 1 tỷ USD để mua cổ phần trong Lazada của Rocket Internet nhằm tấn công vào thị trường Đông Nam Á, trong đó có Lazada Việt Nam.

Tương tự Lazada, trang mua sắm thời trang Zalora cũng được nhượng lại cho một đại gia Thái Lan vào năm 2016 là Central Group. Sau khi bị Central Group mua lại, Zalora mất thương hiệu, thay vào đó là Robines - tên thương hiệu bán lẻ của Central Group tại Thái Lan.

Ngoài ra, trước đó hàng loạt trang TMĐT cũng đột ngột đóng cửa như Deca.cn, Beyeu.com, Lamdieu.com, Foreva.vn...

Ông Nguyễn Thanh Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam lo ngại, thương mại điện tử tại Việt Nam đang có cơ hội phát triển rất mạnh mẽ, những dự án của DN, cá nhân đang thu hút nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm và thu hút được nhiều tổ chức tài chính, cá nhân có tiềm lực tham gia.

"Song việc bị bán theo kiểu "lúa non" như một số dự án, trang thương mại điện tử hiện nay khiến nguy cơ những dự án khởi nghiệp chỉ thành công bước đầu, chết yểu bởi sự cạnh tranh của đối thủ", ông Hưng nói.

Báo cáo về tình hình thương mại trong nước năm 2016 của Bộ Công Thương cũng cho thấy, các DN FDI đang nắm giữ khoảng 50% thị phần qua các hình thức bán hàng trực tuyến.

Cùng cảnh ngộ

Chính vì vậy, ngay đối với thanh toán điện tử (thương mại điện tử) dường như thế cờ cũng đang nghiêng về khối ngoại. Ở góc độ DN, ông Trần Thanh Nam, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc công ty Moca đánh giá, thanh toán điện tử có vai trò tích cực cho kinh tế số nói chung, năm 2016, doanh thu thương mại điện tử đạt 900 triệu USD. Đây là con số khá sát thực cho thấy doanh thu chỉ bằng 0,5% chi tiêu của người dân (160 tỷ USD).

"Vậy làm thế nào để phát triển", ông Nam đặt câu hỏi và cho rằng ước tính trong năm 2016, người Việt Nam thanh toán bằng thẻ tín dụng, thẻ ngân hàng khoảng 750 triệu USD. Tuy nhiên, trong 750 triệu USD doanh thu trên, DN Việt chỉ chiếm tỷ trọng khoảng 50 USD, còn lại 700 USD là các DN nước ngoài nắm giữ.

"Thanh toán điện tử Việt Nam có thể rất phát triển nhưng chưa phát triển trong nước, 700 triệu USD doanh thu đều dành cho Uber, Grab, Facebook, Google...", ông Nam nói.

Do vậy, theo ông Nam, để khích lệ nền kinh tế số trong đó có bao gồm thanh toán số, thanh toán điện tử cần sự chú trọng hỗ trợ thêm nữa. Ví dụ, DN muốn dùng tiền mặt chứ không chấp nhận trả khoản phí 1-2% để thanh toán bằng điện tử, trong khi đó Uber trong một thời gian nhất định họ tự nhận trả phí 3%, rồi bắt buộc người tiêu dùng thanh toán bằng thẻ.

"Chúng ta cần có chính sách rất cụ thể khuyến khích phát triển khích lệ thanh toán điện tử phát triển, tránh chuyện 750 triệu USD thanh toán bằng thẻ online thì 700 triệu USD chảy ra nước ngoài, chỉ còn 50 triệu USD là của trong nước", ông Nam lo ngại.

Vì vậy, miễn giảm thuế cho DN chấp nhận thanh toán điện tử đó là chính sách hoàn toàn có thể khai thác và thiết thực. Khi đó quản trị minh bạch thông tin tài chính, quản trị thu thuế DN cũng tốt hơn, bởi trên thực tế nhiều DN tránh thanh toán điện tử vì sợ thuế. Đồng thời, trong phạm vi hoạt động khuyến khích kinh tế số nên chú trọng nhiều hơn phát triển thanh toán điện tử.

Hà sơn

Tin khác

Từ khát vọng tự lập, nữ giám đốc khuyết tật mở cơ hội việc làm cho cộng đồng

Nhiều năm phải sử dụng xe lăn vì bệnh viêm tủy ngang, chị Lâm Thị Nga hiểu rõ những khó khăn của người khuyết tật khi tiếp cận việc làm và tự chủ cuộc sống. Từ nhu cầu của bản thân, chị cùng cộng sự xây dựng xưởng cơ khí, tạo ra phương tiện phù hợp và môi trường làm việc cho những người cùng hoàn cảnh.

Generali Việt Nam ghi dấu ấn với giải thưởng về Sáng kiến đa dạng, công bằng và hòa nhập

Generali Việt Nam vừa được vinh danh tại hạng mục “Sáng kiến Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập Xuất sắc nhất” (Best DEI Initiative) thuộc Giải thưởng Bảo hiểm dành cho Người tiêu dùng châu Á 2026 (Asia Consumer Insurance Awards 2026).

50 năm Vinamilk: Khi ‘đạt chuẩn’ chưa phải là điểm dừng

Nhìn lại 50 năm qua bộ phim tài liệu “50 năm Vinamilk - Không ngừng nâng chuẩn, làm đến tận cùng”, hành trình Vinamilk hiện lên không chỉ qua những cột mốc tăng trưởng, mà qua những lần doanh nghiệp tự đặt cho mình một chuẩn mực cao hơn: từ làm chủ công nghệ, kiểm soát chất lượng trên toàn chuỗi đến trách nhiệm với cộng đồng và thế hệ tương lai. “Không ngừng nâng chuẩn”, theo cách đó, không chỉ là câu chuyện về chất lượng sản phẩm, mà còn là cách một doanh nghiệp lựa chọn để trưởng thành.

Doanh nghiệp Việt tìm chỗ đứng trong chuỗi xuất khẩu

Theo Cục Thống kê, 8 tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước tăng 7,4%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 26,9% và chiếm 80,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tốc độ tăng cho thấy khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn có khoảng cách đáng kể so với khu vực FDI trong hoạt động xuất khẩu.

Được cả giới đầu tư và định chế tài chính ghi nhận, Vinamilk tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường vốn

Vượt qua quá trình khảo sát gần 700 doanh nghiệp đang niêm yết, Vinamilk được vinh danh ở hai hạng mục quan trọng của IR Awards 2026, gồm “Website IR được Nhà đầu tư yêu thích nhất” và “Hoạt động IR được Định chế tài chính đánh giá cao nhất” trong nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn phi tài chính. Diễn ra đúng cột mốc 50 năm thành lập, kết quả tiếp tục ghi nhận những nỗ lực của doanh nghiệp trong minh bạch thông tin, nâng cao khả năng tiếp cận và xây dựng niềm tin với thị trường vốn.

Chuyển đổi số hộ kinh doanh cần đi vào thực chất

Chuyển đổi số đang đi sâu hơn vào khu vực hộ kinh doanh từ quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử đến thương mại điện tử và quản trị dữ liệu. Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiếp cận công nghệ và thực sự đưa vào hoạt động hằng ngày vẫn còn khá lớn, đặt ra yêu cầu hỗ trợ sát hơn với nhu cầu, khả năng của từng hộ kinh doanh.

Tối ưu dòng tiền: Khách quét được, doanh nghiệp quản lý được

Từ tối ưu quy trình, rút ngắn thời gian đối soát đến chủ động dòng tiền và phục vụ khách quốc tế, workshop online “Vận hành doanh nghiệp thông minh 2026 - Tối ưu dòng tiền, tăng trưởng bền vững” do 9Pay tổ chức đã đưa ra những giải pháp thực tiễn giúp doanh nghiệp du lịch nâng cao hiệu quả vận hành trong bối cảnh thị trường ngày càng số hóa.

Citi và HDBank ký hợp tác trong khuôn khổ chuyến thăm Hoa Kỳ của Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam

Ngày 23/9, tại New York, Ngân hàng Citi và Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực ngân hàng và dịch vụ tài chính.

Kỷ nguyên mới của Việt Nam, cùng kiến tạo tương lai của tăng trưởng, đổi mới và kết nối toàn cầu

Các thỏa thuận mới kết nối công nghệ, nguồn vốn và thị trường quốc tế với năng lực phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.

Quản trị thuế: Từ yêu cầu tuân thủ đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Tuân thủ thuế đang chuyển từ một nghĩa vụ báo cáo định kỳ thành vấn đề quản trị chiến lược, có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư, chuỗi cung ứng, dòng tiền và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi cơ quan thuế tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu, doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng thông tin, hệ thống quản lý và trách nhiệm giải trình trong toàn tổ chức.