Cà phê với CEO Doanh nghiệp hội nhập Quản trị doanh nghiệp Nhân sự

FDI chưa thể nói là thành công

Minh Trí - 10:21 | 20/12/2018

Để có thể cạnh tranh thu hút FDI trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam phải nỗ lực xây dựng môi trường kinh doanh phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số; cần phải đem lại môi trường đầu tư ưu việt cùng các trải nghiệm vận hành với các giải pháp số, trực tuyến cạnh tranh được với các đối thủ khác trong khu vực.

Mặc dù lượng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân trong 11 tháng qua vẫn duy trì được đà tăng nhẹ 3,1% so với cùng kỳ năm trước, đạt 16,5 tỷ USD. Tuy nhiên khó có thể nói hoạt động thu hút FDI năm 2018 là thành công khi mà lượng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm sụt giảm tới 16,6% so với cùng kỳ chỉ đạt 23,19 tỷ USD. Thậm chí có thể nói là thất bại nếu xét trong bối cảnh khá nhiều thuận lợi của năm 2018.

Còn nhớ sau kỳ tích thu hút FDI năm 2017 với lượng vốn đăng ký đạt tới 29,7 tỷ USD, tăng 44,2% so với năm 2016; lượng vốn giải ngân cũng tăng 10,8% đạt 17,5 tỷ USD, nhiều chuyên gia kinh tế đã nhận định bức tranh FDI năm 2018 thậm chí còn khởi sắc hơn nhờ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam đã ký kết cũng như đang đàm phán với nhiều nền kinh tế quan trọng.

Ảnh minh họa

Nhận định trên là hoàn toàn có cơ sở khi nhớ lại việc Mỹ tuyên bố rút khỏi Hiệp định Đối tác toàn diện xuyên thái Bình Dương (TTP) đã khiến cho dòng vốn FDI chảy vào Việt Nam chững lại trong những tháng đầu năm 2017. Bởi vậy việc 11 quốc gia còn lại vẫn quyết tâm triển khai và ký kết Hiệp định CPTPP vào ngày 8/3 đã làm dấy lên kỳ vọng làn sóng FDI sẽ chảy mạnh hơn vào Việt Nam để đón đầu cơ hội.

Kỳ vọng càng lớn hơn khi mà Việt Nam và EU cũng đã hoàn tất đàm phán và đang tiến hành các bước cuối cùng để tiến tới ký kết Hiệp định Thương mại tự do EVFTA. Chưa hết, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung bùng nổ cũng tạo ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc thu hút FDI. Nhiều tổ chức quốc tế đều có chung nhận định, Việt Nam là điểm đến số một trong làn sóng dịch chuyển đầu tư ra khỏi Trung Quốc để tránh tác động tiêu cực từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.

Thế nhưng thực tế lại không như kỳ vọng. Cũng có ý kiến cho rằng, lượng vốn đăng ký là không quan trọng bởi đó là “vốn ảo” mới chỉ nằm trên giấy; mà quan trọng là lượng vốn giải ngân, đó mới là “vốn thực”. Tuy nhiên lượng vốn đăng ký và vốn giải ngân có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, nếu như lượng vốn đăng ký thấp có thể ảnh hưởng tới lượng vốn giải ngân trong giai đoạn sau này. Đơn cử như việc vốn FDI giải ngân trong năm nay vẫn duy trì được đà tăng nhẹ so với năm trước một phần cũng nhờ nhiều dự án đã đăng ký trong năm 2017.

Đừng tự bao biện mà cần phải nhìn thẳng vào sự thật và chỉ ra đúng nguyên nhân mới có thể đảm bảo thu hút FDI bền vững được. Không thể phủ nhận là hiện Việt Nam vẫn đang thu hút FDI dựa trên các lợi thế tài nguyên dồi dào, lực lượng lao động giá rẻ và ưu đãi thuế. Thế nhưng cuộc cách mạng 4.0 đang làm cho những lợi thế này dần biến mất. Thậm chí nguồn nhân lực giá rẻ còn có thể trở thành trở lực khi mà nhiều công việc giản đơn sẽ được thay thế bằng máy móc. Hạ tầng cơ sở, môi trường đầu tư kinh doanh cũng sẽ như vậy nếu không bắt kịp với những tiến bộ của cuộc cách mạng này. Trên thực tế, mạng lưới sản xuất toàn cầu cũng đang có xu hướng dịch chuyển từ nước có nhiều lao động phổ thông và tài nguyên sang nước có nhiều trung tâm nghiên cứu, nhiều lao động có kỹ năng, chuyên môn cao và gần thị trường tiêu thụ hơn.

Vì lẽ đó, để có thể cạnh tranh thu hút FDI trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam phải nỗ lực xây dựng môi trường kinh doanh phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số; cần phải đem lại môi trường đầu tư ưu việt cùng các trải nghiệm vận hành với các giải pháp số, trực tuyến cạnh tranh được với các đối thủ khác trong khu vực.

Chiến lược thu hút FDI cũng cần thay đổi, tập trung thu hút FDI theo chiều sâu, hướng vào các ngành có giá trị gia tăng cao, công nghệ mới như công nghệ thông tin và viễn thông, công nghiệp điện tử, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, năng lượng thông minh, công nghiệp chế biến, chế tạo…Tuy nhiên quan trọng nhất vẫn là phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp công nghệ cao. Bởi suy cho cùng, hạt nhân của mọi cuộc cách mạng vẫn là con người.

Minh Trí

Tags: fdi đầu tư cải thiện môi trường kinh doanh

Tin khác

Thúc đẩy doanh nghiệp trưởng thành để góp sức cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo được xây dựng theo hướng tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ doanh nghiệp phát triển cả về quy mô và chất lượng nhưng phải hài hòa với khả năng ngân sách. Từ tiêu chí xác định DNNVV đến ưu đãi thuế, mặt bằng và cơ chế voucher, Bộ trưởng làm rõ cách tiếp cận của cơ quan soạn thảo với mục tiêu thúc đẩy DNNVV trưởng thành, đóng góp cho tăng trưởng hai con số.

Cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp phải bảo đảm nguyên tắc thị trường

Đánh giá cao cơ quan soạn thảo dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), đại biểu Quốc hội Lê Thanh Hoàn (Đoàn Thanh Hóa) đề nghị tiếp tục rà soát các cơ chế hỗ trợ để vừa bảo đảm nguyên tắc thị trường, tuân thủ các cam kết quốc tế, vừa nâng cao hiệu quả thực thi.

Ưu đãi phải đến đúng lúc doanh nghiệp cần

Đồng tình với việc sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng xây dựng Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hội nghị Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách sáng nay (28/9), đại biểu Quốc hội Trần Văn Lâm (Đoàn Bắc Ninh) cho rằng chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có thể thụ hưởng trong thực tế. Từ chính sách miễn thuế, lựa chọn phương pháp tính thuế đến hỗ trợ mặt bằng sản xuất, đại biểu đề nghị thiết kế đồng bộ, sát đặc thù của doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là trong giai đoạn khởi sự và từng bước mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Làm sao để thương hiệu Việt không ở lại phía sau?

Những gói cà phê ghi rõ xuất xứ, mang thương hiệu Việt Nam đã bắt đầu xuất hiện trên kệ một số cửa hàng Starbucks tại New York (Mỹ). Trong khi đó, có sản phẩm được sản xuất hoàn toàn tại Việt Nam nhưng đến tay người tiêu dùng lại mang thương hiệu nước ngoài. Hai hình ảnh này cho thấy bài toán của doanh nghiệp Việt không chỉ là đưa hàng vào Mỹ, mà còn là từng bước giữ lại tên tuổi, vị thế và giá trị trong chuỗi cung ứng.

Hai "vũ khí" đưa thương hiệu Việt thoát bóng gia công, chinh phục thị trường quốc tế

Muốn thoát khỏi vị thế gia công, doanh nghiệp Việt phải bảo vệ thương hiệu, khai thác bản sắc văn hóa và đáp ứng tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế.

Từ khát vọng tự lập, nữ giám đốc khuyết tật mở cơ hội việc làm cho cộng đồng

Nhiều năm phải sử dụng xe lăn vì bệnh viêm tủy ngang, chị Lâm Thị Nga hiểu rõ những khó khăn của người khuyết tật khi tiếp cận việc làm và tự chủ cuộc sống. Từ nhu cầu của bản thân, chị cùng cộng sự xây dựng xưởng cơ khí, tạo ra phương tiện phù hợp và môi trường làm việc cho những người cùng hoàn cảnh.

Generali Việt Nam ghi dấu ấn với giải thưởng về Sáng kiến đa dạng, công bằng và hòa nhập

Generali Việt Nam vừa được vinh danh tại hạng mục “Sáng kiến Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập Xuất sắc nhất” (Best DEI Initiative) thuộc Giải thưởng Bảo hiểm dành cho Người tiêu dùng châu Á 2026 (Asia Consumer Insurance Awards 2026).

50 năm Vinamilk: Khi ‘đạt chuẩn’ chưa phải là điểm dừng

Nhìn lại 50 năm qua bộ phim tài liệu “50 năm Vinamilk - Không ngừng nâng chuẩn, làm đến tận cùng”, hành trình Vinamilk hiện lên không chỉ qua những cột mốc tăng trưởng, mà qua những lần doanh nghiệp tự đặt cho mình một chuẩn mực cao hơn: từ làm chủ công nghệ, kiểm soát chất lượng trên toàn chuỗi đến trách nhiệm với cộng đồng và thế hệ tương lai. “Không ngừng nâng chuẩn”, theo cách đó, không chỉ là câu chuyện về chất lượng sản phẩm, mà còn là cách một doanh nghiệp lựa chọn để trưởng thành.

Doanh nghiệp Việt tìm chỗ đứng trong chuỗi xuất khẩu

Theo Cục Thống kê, 8 tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước tăng 7,4%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 26,9% và chiếm 80,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tốc độ tăng cho thấy khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn có khoảng cách đáng kể so với khu vực FDI trong hoạt động xuất khẩu.

Doanh nghiệp Việt đổi cách vào thị trường Hoa Kỳ

Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn đối với hàng Việt, nhưng dư địa không còn chỉ được đo bằng khả năng bán thêm hàng. Những yêu cầu cao về xuất xứ, pháp lý, chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn đang buộc doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận, từ cạnh tranh bằng giá sang nâng giá trị, quản trị rủi ro và từng bước tạo vị thế tại thị trường.