Kinh tế xanh - Kinh tế số Tài chính Bất động sản Chứng khoán Xuất - Nhập khẩu Nông nghiệp - Nông thôn

Gỡ khó cho doanh nghiệp tư nhân

Đỗ Lê - 08:51 | 30/01/2015

Việc thiếu vốn kinh doanh đã làm hạn chế khối DN tư nhân phát huy hết tiềm năng của mình, lấy đi sự tự tin của các DN vốn được đánh giá là năng động và sáng tạo nhất của nền kinh tế.

Đông nhưng yếu

Có thể thấy, DN tư nhân Việt Nam trong những năm gần đây mở rộng khá nhanh về số lượng, nhưng yếu tố chất lượng và sự bền vững còn yếu. Báo cáo mới đây của VCCI cho biết, 96% DN Việt Nam là DN tư nhân, trong đó đa phần là các DN quy mô vừa, nhỏ và siêu nhỏ (gọi chung là các DNNVV). Đông về số lượng, là “điểm đỡ” cho nền kinh tế khi khó khăn, nhưng trong Báo cáo Bảng xếp hạng 500 DN lớn nhất Việt Nam vừa công bố thì thành phần chủ đạo đứng đầu của VNR 500 năm 2014 vẫn là khối DNNN.

Trong bảng xếp hạng trên, DN tư nhân chiếm đến 44%, nhưng tổng doanh thu chỉ chiếm 18,6% tổng doanh thu toàn bảng xếp hạng, giảm 0,8% so với năm trước. Xét về tỷ số lợi nhuận ròng trên tổng tài sản (ROA), DN tư nhân trong nước có hệ số ROA trung bình đạt 5,7%, đồng nghĩa với mỗi 100 đồng giá trị tài sản tạo ra chưa đến 6 đồng lợi nhuận. Đây là mức thấp nhất so với khối DN FDI (13%) và khối DNNN (6,2%).

Tăng cường khả năng cho vay tín chấp và phát triển hình thức cho thuê tài chính, giúp DNNVV tăng năng lực sản xuất

Không chỉ với các DN nhỏ và siêu nhỏ, ngay cả các DN tư nhân được xem là lớn và trung bình thì vẫn có phần rất khiêm nhường khi đứng cạnh các DNNN hay các DN FDI.

Nguyên nhân đầu tiên, quan trọng nhất của thực trạng trên được Báo cáo VNR500 nhấn mạnh, đó là việc thiếu vốn kinh doanh đã làm hạn chế khối DN này phát huy hết tiềm năng của mình, lấy đi sự tự tin của các DN vốn được đánh giá là năng động và sáng tạo nhất của nền kinh tế.

Khó khăn này được nói đến từ lâu và rất nhiều lần, bà Bùi Thu Thủy - Phó cục trưởng Cục Phát triển DN (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cũng nhắc lại vấn đề này tại hội thảo “Thách thức phát triển DN năm 2015”, diễn ra ngày 27/1 vừa qua. Nhưng vì sao nói mãi về khó khăn này mà DN tư nhân vẫn cứ khó?

Theo TS. Cấn Văn Lực, khó khăn lớn nhất trong khả năng tiếp cận vốn của các DN tư nhân, đặc biệt các DNNVV, là nhiều DN hoặc không trình bày được phương án sản xuất kinh doanh khả thi. Một vướng mắc khác là các DN không cung cấp thông tin đầy đủ cho phía NH như về tài chính, sổ sách kế toán, minh bạch về sở hữu, lịch sử và triển vọng kinh doanh của họ. Tính liên kết giữa các DN cũng chưa tốt để NH nhìn thấy chuỗi cung ứng trong đó mà cho vay ra tốt hơn.

Bà Trần Thị Hồng Hạnh, Tổng thư ký Hiệp hội NH cũng khẳng định, khi sức khỏe của DN không đạt được chỉ số tài chính thì việc nắm bắt cơ hội phát triển và cạnh tranh khó khăn hơn. DN “không khỏe”, nếu NH đầu tư thì lại chậm thực hiện tái cơ cấu và nợ xấu càng phát sinh...

Khoảng trống pháp lý và năng lực quản trị

Ý kiến của ông Lực, bà Hạnh liên quan đến vấn đề mà luật sư Trương Thanh Đức chỉ ra thực chất hơn, đó là khoảng trống về luật pháp và chính sách. Khoảng trống này có ở cả DN cần vốn lẫn DN không cần vay vốn. “Nhiều người cứ kêu ca là 50-70% DNNVV không tiếp cận được vốn. Nói như vậy là nói cho vui thôi. Theo tôi, vẫn có nhiều DNNVV không cần vay vốn”, luật sư Đức nói.

Thêm nữa, DN tư nhân cũng còn thiếu hiểu biết các quy định pháp lý kế toán, quản lý tài chính, thuế và quy định pháp lý có liên quan. Bên cạnh đó, không ít DN do thiếu thông tin về chính sách nên không biết mình được ưu đãi hay hỗ trợ gì, để rồi vẫn kêu rằng “không được quan tâm gì”.

Để tháo gỡ khó khăn cho DN, theo bà Thủy cần mở rộng áp dụng hình thức đánh giá tín nhiệm DN để tăng cường khả năng cho vay tín chấp và phát triển hình thức cho thuê tài chính, giúp DNNVV tăng năng lực sản xuất; đẩy nhanh tiến độ đưa Quỹ phát triển DNNVV vào vận hành, hỗ trợ vốn cho DN. Cùng với đó, cần có cơ chế thúc đẩy các quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động ở Việt Nam, đặc biệt liên quan đến đầu tư vào các DNNVV đổi mới sáng tạo.

Đỗ Lê

Tin khác

Chứng khoán tuần qua: Khối ngoại gom ngàn tỷ, cổ phiếu ‘vua’ dẫn sóng thị trường

Trải qua tuần giao dịch giằng co dữ dội, VN-Index vẫn xuất sắc bảo vệ mốc 1.800 điểm nhờ bệ đỡ vững chắc từ nhóm ngân hàng. Dòng vốn ngoại ồ ạt chảy vào thị trường ngay trước thềm nâng hạng lịch sử của FTSE Russell.

Từ tăng vốn sang tăng năng suất: Đường tới tăng trưởng hai con số

Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ đòi hỏi huy động thêm nguồn lực, mà quan trọng hơn là nâng hiệu quả sử dụng vốn, năng suất lao động và đóng góp của TFP. Đó là bước chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa nhiều hơn vào công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực nội sinh.

Nâng hạng thị trường chứng khoán: ‘Sức ép’ tiếp tục cải cách?

Khoảng 1,5 tỷ USD vốn thụ động có thể vào thị trường trong 12 tháng tới khi Việt Nam được FTSE Russell nâng lên nhóm Thị trường mới nổi thứ cấp. Nhưng dòng vốn mới chỉ là tác động dễ nhận thấy. Ý nghĩa dài hạn hơn của nâng hạng nằm ở chỗ thị trường Việt Nam bước sang một vị thế mới. Từ đó đặt ra yêu cầu tiếp tục cải cách, thay đổi cấu trúc và nâng chuẩn vận hành để đáp ứng những đòi hỏi cao hơn của một thị trường mới nổi.

Những “cú bắt tay” đưa dòng vốn quốc tế vào thị trường bất động sản Việt Nam

Các mô hình liên doanh đang tạo thêm cách để dòng vốn quốc tế tham gia thị trường bất động sản Việt Nam, thông qua việc kết hợp nguồn vốn và kinh nghiệm đầu tư với quỹ đất, năng lực phát triển và hiểu biết thị trường tại địa phương.

Người mua nhà lựa chọn dự án bất động sản tạo ra giá trị thực

Thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào một chu kỳ phát triển mới, trong đó động lực tăng trưởng không còn đến chủ yếu từ kỳ vọng tăng giá ngắn hạn mà dần chuyển sang những yếu tố tạo nên giá trị thực và khả năng khai thác bền vững trong dài hạn, theo bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành Bộ phận Nghiên cứu và tư vấn, CBRE Việt Nam tại sự kiện “Triển lãm Bất động sản giá trị thực” được tổ chức bởi Tập đoàn Nam Long diễn ra mới đây.

Nâng hạng thị trường - bệ phóng cho chứng khoán Việt tới kỷ nguyên mới

Việc FTSE Russell chính thức nâng cấp thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026 hứa hẹn đón luồng vốn hàng tỷ USD, mở ra chu kỳ phát triển bứt phá và chuyên nghiệp hơn.

Góp gần 80% kim ngạch xuất khẩu, doanh nghiệp FDI vẫn kém hiện diện trên sàn chứng khoán

Đóng góp gần 80% kim ngạch xuất khẩu trong 8 tháng năm 2026, khu vực FDI đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, sự hiện diện của khối doanh nghiệp này trên thị trường chứng khoán vẫn rất khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 0,15% toàn thị trường. Khoảng cách lớn giữa vai trò trong nền kinh tế thực và mức độ tham gia thị trường vốn đang đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: Làm thế nào để doanh nghiệp FDI kết nối sâu hơn với nguồn vốn trong nước trong giai đoạn phát triển mới?

Nasdaq khởi sắc, Phố Wall vẫn ‘nặng gánh’ lãi suất

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch ngày 18/9 với những diễn biến đáng chú ý trên các chỉ số chủ chốt. Phố Wall cho thấy sự giằng co của dòng tiền trước những thay đổi trong kỳ vọng lãi suất, triển vọng kinh tế và định giá cổ phiếu.

Vào rổ FTSE, Vanguard dự kiến rót 2,5 tỷ USD vào chứng khoán Việt Nam

Việt Nam chính thức vào rổ FTSE, mở cơ hội đón dòng vốn quốc tế. Vanguard dự kiến rót 2,5 tỷ USD, trong khi nâng hạng mới chỉ là điểm khởi đầu.

Vì sao nhiều doanh nghiệp lớn vẫn đứng ngoài rổ FTSE?

Nâng hạng mở thêm cánh cửa đón dòng vốn quốc tế, nhưng không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp lớn đều có thể bước vào các rổ chỉ số toàn cầu. Theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), khá nhiều doanh nghiệp lớn vẫn đứng ngoài rổ FTSE, thậm chí không có mặt trong danh sách 90 cổ phiếu rổ Micro, do những điểm nghẽn về room ngoại, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, quản trị công ty và công bố thông tin. “Cửa” đã mở, nhưng thu hút được bao nhiêu vốn ngoại sẽ phụ thuộc vào chính nội lực doanh nghiệp.

Cà phê với CEO

Dòng vốn dài hạn sẽ lựa chọn những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị minh bạch, sử dụng vốn hiệu quả và đủ năng lực tăng trưởng trong một thế giới mà tiền ngày càng đắt đỏ, chọn lọc hơn.