Kinh tế chia sẻ: Đừng 'không quản được thì cấm'

	Kinh tế chia sẻ, động lực thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo
	Nhiệm vụ của NHNN trong thực hiện Đề án thúc đẩy mô hình kinh tế chia sẻ
	Phê duyệt Đề án thúc đẩy mô hình kinh tế chia sẻ
	Không thể mặc kệ hoặc cấm kinh tế chia sẻ
	Kinh tế chia sẻ “đặt hàng” gì cho chính sách?!

Kinh tế chia sẻ được hiểu là việc chia sẻ những tài nguyên sẵn có bằng các ứng dụng công nghệ, từ đó chia sẻ lợi nhuận giữa các bên liên quan. Mô hình này phát triển khá mạnh trên thế giới do đem lại nhiều lợi ích cho cả nhà cung ứng dịch vụ lẫn người cho thuê và sử dụng tài nguyên.

Tại Việt Nam, tháng 8 vừa qua, tại Quyết định số 999/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án thúc đẩy mô hình kinh tế chia sẻ. Mục tiêu của Đề án là tạo ra môi trường kinh doanh bình đẳng giữa hoạt động kinh tế chia sẻ và kinh tế truyền thống, đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ số và phát triển kinh tế số.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận rằng bên cạnh những lợi ích mang lại, hệ thống kinh tế mới này có thể phát sinh những rủi ro lớn. Trước hết, nó làm nảy sinh các mối quan hệ mới trên thị trường, đó là quan hệ 3 bên trong hợp đồng kinh tế thay vì 2 bên như kinh tế truyền thống.

Kinh tế chia sẻ cũng tiềm ẩn những rủi ro trong đảm bảo lợi ích của cả người tiêu dùng và nhà cung cấp dịch vụ; tạo ra xung đột lợi ích giữa doanh nghiệp kinh doanh theo mô hình kinh tế chia sẻ và kinh doanh truyền thống. Đồng thời, nó đặt ra vấn đề về thu thuế và các nghĩa vụ tài chính phát sinh từ hoạt động, dịch vụ, vấn đề đo lường và tích hợp mô hình kinh tế này trong tài khoản kinh tế quốc gia…

Tuy nhiên, rủi ro không có nghĩa là phải cấm hoạt động kinh tế này, khi mô hình kinh tế chia sẻ đang có nhiều tiềm năng phát triển trong hai lĩnh vực lớn là ngân hàng và giao thông vận tải.

Trong lĩnh vực vận tải, “các quy định cũ về định danh dịch vụ, cạnh tranh, bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, hợp đồng, thuế đã trở nên chật hẹp với những phát triển mới của kinh tế nền tảng”, ông Ngô Vĩnh Bạch Dương đến từ Viện Nhà nước và Pháp luật nhận xét.

Trong khi đó, các ứng dụng ngoại như Uber, Grab, hay nội địa như Fastgo, Be, MyGo hay VATO cũng là các điển hình của mô hình kinh tế chia sẻ, đang phát triển nhanh chóng. “Người ta có thể chọn một hay một số công đoạn của dịch vụ vận tải để đầu tư một cách chuyên nghiệp và đó là quyền tự do kinh doanh của họ”, ông Ngô Vĩnh Bạch Dương đến từ Viện Nhà nước và Pháp luật nói.

Vì vậy, ông kiến nghị Chính phủ nên tiếp cận theo hướng cởi bỏ các điều kiện kinh doanh thay vì áp dụng các điều kiện kinh doanh gò bó của mô hình kinh doanh truyền thống lên các mô hình kinh doanh đổi mới, sáng tạo.

“Trong quá trình quản lý các nền tảng, Nhà nước cần chú trọng xem xét các điều kiện giao dịch chung, đặc biệt trong việc phân định trách nhiệm các bên để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và bảo vệ các đối tác yếu thế trong giao dịch”, ông gợi ý.

Đồng quan điểm, Phó viện trưởng phụ trách CIEM, PGS-TS. Nguyễn Thị Tuệ Anh cho rằng: “Thay vì tư tưởng không quản được thì cấm, các cơ quan quản lý nhà nước cần phải thay đổi tư duy, chấp nhận cái mới, đồng thời cho phép thử nghiệm các mô hình tiên phong. Chúng ta nên dỡ bỏ các rào cản pháp lý không còn phù hợp”.