Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Năng suất lao động của Việt Nam: Quá trình đuổi bắt đang thực sự diễn ra

Tri Nhân
Tri Nhân  - 
Năng suất lao động (NSLĐ) đã và đang là mối quan tâm lớn, là lo lắng hàng đầu của các nhà quản lý, nhà nghiên cứu trong thời gian gần đây khi mà cho dù NSLĐ đã có cải thiện đáng kể, nhưng tốc độ tăng năng suất chưa tới 4%. Trong khi ở cùng trình độ phát triển như Việt Nam hiện nay, tỷ lệ NSLĐ của Trung Quốc là trên 7%, của Hàn Quốc là 5%.
aa
Năng suất lao động của Việt Nam: Quá trình đuổi bắt đang thực sự diễn ra NSLĐ và tư duy trọng “lượng” hơn trọng “chất”
Năng suất lao động của Việt Nam: Quá trình đuổi bắt đang thực sự diễn ra Phải tìm ra động lực phát triển

Tuy nhiên, ông Phạm Sỹ An – Viện Kinh tế Việt Nam lại cho rằng “không đến mức bi quan về tăng NSLĐ của Việt Nam. Việt Nam đã có nhiều nỗ lực để thúc đẩy tăng NSLĐ”. Mở cửa và hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu thông qua các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, CPH DNNN được thúc đẩy, môi trường đầu tư – kinh doanh được cải thiện, vĩ mô duy trì được sự ổn định và cơ cấu kinh tế vẫn đang được chuyển dịch… là những áp lực và cũng là những yếu tố đã góp phần làm tăng NSLĐ của Việt Nam.

Năng suất lao động của Việt Nam: Quá trình đuổi bắt đang thực sự diễn ra
Cần giải pháp khích lệ chuyển dịch lao động sang các ngành áp dụng công nghệ mới và có tiềm năng tăng trưởng

“Và trên thực tế, quá trình đuổi bắt đang thực sự diễn ra, khoảng cách NSLĐ của Việt Nam và các nước đang dần được thu hẹp. Việt Nam có NSLĐ tăng nhanh hơn so với hầu hết các nước Đông Nam Á và Đông Á như Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philippines, Hàn Quốc và Nhật Bản”, ông An nhận xét.

Chẳng hạn, so sánh với các nước năm 1991, NSLĐ của Việt Nam bằng 4,4% của Singapore, bằng 10,5% của Malaysia, bằng 23,9% của Thái Lan… thì đến năm 2017, tỷ lệ so sánh NSLĐ của Việt Nam với Singapore tăng lên tương đương với 7,2% của Singapore, bằng 18,4% của Myanmar và bằng 37,4% của Thái Lan.

Ông Nguyễn Anh Tuấn - Viện Năng suất Việt Nam cũng chỉ ra những cải thiện đáng kể về NSLĐ, đó là đóng góp của năng suất yếu tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế ngày càng cao. Chỉ tính riêng các năm 2016 - 2017, TFP ước tăng 2,26%, đóng góp khoảng 35,4% vào tăng trưởng kinh tế. “Tăng trưởng kinh tế đang dần dựa trên tăng chất lượng, thay vì chủ yếu do tăng số lượng đầu vào như giai đoạn trước đó”, ông Tuấn bình luận.

Cho dù cải thiện mạnh, nhưng “chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận một thực tế là NSLĐ của Việt Nam đang rất thấp so với nhu cầu phát triển”, ông Ngô Văn Tuấn - Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương chỉ ra. Thành tích tăng NSLĐ của Việt Nam thời gian qua chủ yếu theo chiều rộng chứ chưa theo chiều sâu do phần lớn vẫn dựa vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ khu vực nông nghiệp sang lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ, mà chưa phải là sự cải thiện NSLĐ trong nội tại từng ngành kinh tế, theo chúng ta cần thẳng thắn thừa nhận. Và so sánh NSLĐ theo giờ công của Việt Nam với một số nước châu Á, cho thấy khoảng cách còn khá xa, thậm chí khoảng cách khác biệt nhiều hơn so với NSLĐ tính theo người.

Theo ông Phạm Sỹ An, để có thể thu hẹp khoảng cách “với tốc độ nhanh hơn hay thu hẹp khoảng cách phát triển với thời gian ngắn hơn”, Việt Nam cần làm tốt hơn những gì đang làm. Mức tăng NSLĐ phụ thuộc vào sự ổn định của kinh tế vĩ mô, độ mở mạnh của nền kinh tế.

Những năm gần đây, tỷ lệ lạm phát của Việt Nam luôn được kiềm giữ ở mức thấp và ổn định. Nếu tỷ lệ lạm phát tiếp tục được giữ ở mức thấp và ổn định trong dài hạn sẽ góp phần tích cực vào thúc đẩy tăng trưởng sản lượng của nền kinh tế, từ đó sẽ làm tăng NSLĐ và mức sống người dân.

Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh hội nhập ngày một lớn sẽ buộc các DN phải đổi mới, sáng tạo để có thể trụ vững và phát triển. Chính phủ các nước cũng sẽ phải cạnh tranh với nhau để thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài qua việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí giao dịch. Do đó cũng sẽ góp phần làm phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế hiệu quả hơn, tăng năng suất các nhân tố tổng hợp và cuối cùng là tăng NSLĐ – mức sống của người dân.

Đồng tình như vậy, nhiều chuyên gia cũng cho rằng, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, mở cửa và hội nhập vào nền kinh tế thế giới và chuyển đổi cấu trúc nền kinh tế sẽ góp phần làm tăng năng suất tổng thể nền kinh tế, từ đó góp phần làm tăng NSLĐ.

Và để động lực tăng trưởng kinh tế có thể đến từ yếu tố NSLĐ, các chuyên gia khuyến nghị, đã đến lúc Việt Nam cần có chính sách đào tạo và nâng cao tri thức, kỹ năng cho người lao động, đặc biệt là lao động trong nhóm ngành vốn là động lực tăng trưởng trong những năm qua là nông nghiệp và công nghiệp chế biến, chế tạo.

Cần những chính sách để lao động dịch chuyển từ nhóm ngành có NSLĐ thấp như nông nghiệp sang nhóm ngành có NSLĐ cao hơn như công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ có thể đảm nhiệm công việc tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn.

Cần tạo điều kiện thuận lợi cho sự dịch chuyển lao động diễn ra theo hướng có lợi cho tăng hiệu ứng dịch chuyển và hiệu ứng tương tác như tăng cường thu hút lao động vào ngành có NSLĐ cao và đang tăng trưởng. Đặc biệt, NSLĐ trong các nhóm ngành công nghiệp và dịch vụ cần được chú trọng nâng cao, tạo động lực lâu dài cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Theo Tổng cục Thống kê, NSLĐ toàn nền kinh tế theo giá hiện hành năm 2017 ước tính đạt 92,1 triệu đồng/lao động (tương đương 4.118 USD/lao động), tăng 5,9% so với năm 2016, bình quân giai đoạn 2011-2017 tăng 4,7%/năm (cao hơn mục tiêu Nghị quyết số 05-NQ/TW đặt ra cho giai đoạn 2016 - 2020: tốc độ tăng NSLĐ bình quân hằng năm cao hơn 5,5%.
Tri Nhân

Tin liên quan

Tin khác

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.
Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Việt Nam chủ trì chuỗi hội nghị CPTPP: Kỳ vọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực

Từ ngày 23 - 27/11/2026, Hà Nội sẽ diễn ra chuỗi cuộc họp và đối thoại cấp cao trong khuôn khổ năm Chủ tịch CPTPP của Việt Nam. Không chỉ tập trung vào việc thực thi một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các hoạt động còn mở ra cơ hội trao đổi về đầu tư, chuỗi cung ứng và kết nối doanh nghiệp giữa CPTPP với ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).
Để doanh nghiệp Việt không lỡ cơ hội vào chuỗi cung ứng

Để doanh nghiệp Việt không lỡ cơ hội vào chuỗi cung ứng

Cơ hội kết nối với các tập đoàn quốc tế đang mở rộng, nhưng để trở thành nhà cung ứng, doanh nghiệp Việt Nam còn phải đáp ứng những yêu cầu về công nghệ, chất lượng và năng lực thực hiện hợp đồng. Những kiến nghị mới của VCCI đặt ra yêu cầu hỗ trợ thiết thực hơn, giúp doanh nghiệp tận dụng cơ hội hợp tác và gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng.
F88 liên tiếp được ghi nhận về môi trường làm việc và phát triển nhân sự

F88 liên tiếp được ghi nhận về môi trường làm việc và phát triển nhân sự

F88 tiếp tục được Anphabe vinh danh trong Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026, xếp thứ 4 nhóm doanh nghiệp quy mô vừa ngành Dịch vụ tài chính, tăng 2 bậc so với năm 2025. Kết quả này ghi nhận những nỗ lực của doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực và xây dựng môi trường làm việc gắn kết.
Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI

Doanh nghiệp lo tụt hậu nếu không ứng dụng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cơ hội nâng cao năng suất và hiệu quả đầu tư cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, 65% người sử dụng AI lo ngại bị tụt hậu nếu không ứng dụng công nghệ mới, trong khi chỉ 26% đánh giá ban lãnh đạo có định hướng rõ ràng về AI.
Viettel 10 năm liên tiếp dẫn đầu bảng xếp hạng nơi làm việc tốt nhất ngành công nghệ

Viettel 10 năm liên tiếp dẫn đầu bảng xếp hạng nơi làm việc tốt nhất ngành công nghệ

Mười năm giữ vị trí số 1 ngành công nghệ, Viettel cho thấy sức hấp dẫn từ cơ hội làm chủ công nghệ, phát triển nghề nghiệp và môi trường sáng tạo.