Chủ tịch Fed: Cần thận trọng với nguy cơ lạm phát do thuế quan

Dù lý thuyết kinh tế cho rằng thuế quan là cú sốc "nhất thời" đối với giá cả, nhưng “đó không phải là quy luật tự nhiên”, ông Powell nhấn mạnh, đồng thời lý giải vì sao Fed cần thêm thông tin về quy mô cuối cùng của thuế quan và ảnh hưởng thực tế đến hành vi định giá, cũng như kỳ vọng lạm phát của công chúng trước khi hạ lãi suất.

“Nếu ảnh hưởng đến nhanh và kết thúc sớm, thì rất có thể đó là yếu tố tạm thời”, ông Powell nói và thêm rằng: “Nhưng đây là một rủi ro có thật. Với vai trò là cơ quan chịu trách nhiệm đảm bảo giá cả ổn định, chúng tôi phải quản lý rủi ro đó, cũng chính là lý do giữ nguyên lãi suất hiện tại”.

Theo ông, tác động từ thuế quan “có thể lớn hoặc nhỏ, nhưng đều cần tiếp cận một cách thận trọng. Nếu mắc sai lầm, người dân sẽ phải trả giá lâu dài”.

Các quan chức Fed vẫn kỳ vọng cắt giảm lãi suất trong năm nay, nhưng thời điểm chưa rõ ràng do còn phụ thuộc vào các mốc áp thuế thương mại sắp tới và mức độ ảnh hưởng thực tế của thuế quan đến giá cả và tăng trưởng kinh tế.

Hai ngày điều trần không làm thay đổi đáng kể kỳ vọng chính sách, với giới đầu tư vẫn dự đoán Fed sẽ hạ lãi suất hai lần trong năm nay. Tuy nhiên, các phiên điều trần làm nổi bật mâu thuẫn kéo dài giữa Chủ tịch Powell và Tổng thống Trump, người muốn Fed cắt giảm lãi suất ngay lập tức.

Nhiều nghị sĩ của đảng Cộng hòa tại Hạ viện hôm thứ Ba và Thượng viện hôm thứ Tư đã chất vấn Chủ tịch Powell vì sao ông chần chừ, dù dữ liệu lạm phát gần đây thấp hơn kỳ vọng.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno của bang Ohio công khai chỉ trích ông Powell điều hành chính sách tiền tệ theo “lăng kính chính trị” vì “không thích thuế quan”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi được hàng triệu cử tri bầu chọn. Còn ông thì được bổ nhiệm bởi một người, người giờ không muốn ông tiếp tục công việc này”.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Thom Tillis của Bắc Carolina lại ủng hộ cách tiếp cận thận trọng. Ông cho rằng ngay cả những doanh nghiệp lớn như Walmart, dù có công cụ dữ liệu mạnh mẽ, cũng không chắc thuế quan sẽ ảnh hưởng như thế nào đến giá và nhu cầu tiêu dùng.

“Chúng ta cần thực tế hơn. Dù hiện tại chưa thấy rõ lạm phát, nhưng cần phải đề phòng”, ông nói.

Trong khi ông Powell đang hoàn tất một trong những lần điều trần bán niên cuối cùng, Tổng thống Trump cho biết ông đã thu hẹp danh sách ứng viên kế nhiệm Powell xuống còn 3-4 người, trong bối cảnh nhiệm kỳ của Chủ tịch Fed sẽ kết thúc vào tháng 5/2026.

Sự bất mãn của ông Trump bắt nguồn từ việc Fed không hành động nhanh theo hướng cắt giảm lãi suất, trong khi các kế hoạch thuế quan của chính quyền lại làm gia tăng rủi ro lạm phát theo đánh giá của nhiều chuyên gia.

"Tình hình lần này rất khác"

Trong phần trả lời khác, Chủ tịch Powell lưu ý rằng Fed không có "ví dụ thực tế" nào với mức thuế lớn như đề xuất của ông Trump hiện nay. Các mức thuế trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump nhỏ hơn nhiều và được thực hiện khi lạm phát vẫn còn thấp.

Việc lạm phát đã vượt ngưỡng mục tiêu 2% của Fed trong gần 4 năm khiến giới chức ngân hàng trung ương lo ngại một đợt tăng giá mới có thể trở thành chu kỳ lạm phát dai dẳng.

“Tình hình lần này khác”, ông Powell nhấn mạnh và thêm rằng: “Không có ví dụ nào để so sánh”.

Dù lạm phát gần đây có phần dịu lại, Fed dự báo thuế nhập khẩu gia tăng sẽ làm giá tiêu dùng tăng từ mùa hè này. Do đó, Fed chưa thể yên tâm cắt giảm lãi suất cho đến khi đánh giá rõ ảnh hưởng thực tế.

“Chúng tôi sẽ bắt đầu quan sát trong dữ liệu tháng 6 và tháng 7… Nếu không thấy lạm phát tăng, thì rất có thể tác động lan truyền sang người tiêu dùng thấp hơn dự báo. Còn nếu có, điều đó sẽ ảnh hưởng lớn đến định hướng chính sách”, ông Powell nói tại phiên điều trần ở Hạ viện hôm thứ Ba.

Một số mức thuế đã được nâng, nhưng đến ngày 9/7, một loạt hàng hóa từ nhiều quốc gia sẽ phải chịu thuế cao hơn, với khả năng chính quyền Trump sẽ giữ mức sàn 10%, hoặc thậm chí áp dụng mức cao hơn.

Fed đã giữ nguyên lãi suất chuẩn trong biên độ 4,25%-4,5% kể từ tháng 12 năm ngoái.

Dự báo kinh tế mới nhất từ Fed cho thấy đa số các nhà hoạch định chính sách vẫn nghiêng về việc giảm lãi suất 0,5 điểm phần trăm trước cuối năm. Tuy nhiên, có sự chia rẽ rõ rệt vơi 7 trong số 19 thành viên Fed cho rằng sẽ không có đợt cắt giảm nào trong năm nay, trong khi 10 người dự báo sẽ có từ hai lần giảm trở lên.