Chuyên gia: Kế hoạch tước quyền chi trả lãi suất của Fed có thể gây hỗn loạn thị trường

Kế hoạch tước quyền chi trả lãi suất của Fed có thể gây hỗn loạn thị trường

Trong những ngày gần đây, Thượng nghị sĩ Cruz (bang Texas, Mỹ) đã công khai chỉ trích quyền hạn này của Fed và bày tỏ mong muốn chấm dứt nó như một phần trong nỗ lực cắt giảm chi tiêu của chính phủ liên bang. Phát biểu trên CNBC tuần trước, ông Cruz cho rằng việc tước quyền này sẽ giúp tiết kiệm khoảng 1.000 tỷ USD cho ngân sách liên bang. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận khả năng đề xuất được thông qua là chưa rõ ràng.

Hôm thứ Tư, Bloomberg đưa tin ông Cruz đã vận động Tổng thống Donald Trump - người lâu nay có nhiều bất đồng với Fed - cùng các đồng minh Cộng hòa ủng hộ đề xuất này.

“Chúng ta đang chật vật để cắt giảm vài chục tỷ USD. Đây là hơn 1.000 tỷ UÚD có thể tiết giảm được, một con số rất lớn”, ông Cruz nói với Bloomberg, nhấn mạnh rằng: “Một nửa khoản chi lãi này đang chảy về các ngân hàng nước ngoài, điều này thật vô lý”.

Văn phòng của ông Cruz từ chối bình luận. Fed cũng không đưa ra phản hồi.

Đề xuất của ông Cruz đang được Thượng nghị sĩ Tim Scott (bang South Carolina), Chủ tịch Ủy ban Tài chính Thượng viện, tiếp cận một cách thận trọng. Ông Scott cho biết: “Mong muốn quay lại các cơ chế chính sách tiền tệ trước khủng hoảng là điều dễ hiểu”, nhưng bất kỳ động thái nào về vấn đề này đều phải bắt đầu bằng một phiên điều trần.

“Đây không phải là quyết định có thể vội vàng, nó cần được cân nhắc kỹ lưỡng và tranh luận công khai”, ông Scott nhấn mạnh.

Quyền chi trả lãi suất cho các ngân hàng gửi dự trữ tại Fed được Quốc hội trao cho Fed vào năm 2008, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bắt đầu. Kể từ đó, cơ chế này trở thành một phần trọng yếu trong hệ thống điều hành chính sách tiền tệ hiện đại.

Hiện tại, Fed trả lãi suất 4,4% cho các ngân hàng gửi dự trữ, và sử dụng công cụ repo nghịch đảo để thu hút tiền mặt từ các quỹ thị trường tiền tệ, trả lãi suất 4,25%. Hai công cụ này được thiết kế để duy trì lãi suất quỹ liên bang trong phạm vi mục tiêu - công cụ chủ đạo của Fed trong điều hành kinh tế.

Việc chi trả lãi suất này đóng vai trò thiết yếu trong kiểm soát lãi suất, đặc biệt trong bối cảnh thanh khoản dồi dào do các chương trình mua trái phiếu. Trong đại dịch COVID-19, Fed đã mở rộng bảng cân đối kế toán lên mức đỉnh gần 9.000 tỷ USD nhằm hỗ trợ kinh tế trong khi lãi suất ngắn hạn gần như bằng 0.

Nếu Fed mất quyền chi trả lãi suất, lượng thanh khoản lớn vẫn đang lưu thông sẽ khiến cơ quan này không thể kiểm soát được lãi suất ngắn hạn. Dù vậy, vẫn có ý kiến, kể cả từ một số cựu quan chức Fed, cho rằng việc trả tiền cho các ngân hàng để gửi tiền tại Fed chẳng khác nào "trợ cấp ẩn" cho hệ thống ngân hàng.

Một vấn đề khác là chi trả lãi suất đã khiến Fed rơi vào tình trạng thua lỗ do lãi suất chi trả cao hơn thu nhập từ danh mục trái phiếu mà Fed nắm giữ. Nhiều chuyên gia dự báo Fed sẽ tiếp tục chịu lỗ trong thời gian tới.

Việc Fed thua lỗ đồng nghĩa với việc không còn nộp lợi nhuận về Bộ Tài chính - nguồn thu giúp giảm nhẹ thâm hụt ngân sách trong các năm trước.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định kế hoạch của Cruz sẽ không đạt được mục tiêu đề ra, mà ngược lại còn gây rối loạn cho thị trường tiền tệ.

Các chuyên gia kinh tế của Barclays Capital cho rằng việc chấm dứt chi trả lãi suất sẽ chỉ khiến lượng tiền mặt dịch chuyển sang công cụ repo nghịch đảo, tức Fed vẫn phải trả lãi cho các định chế tài chính, không mang lại hiệu quả tiết kiệm thâm hụt nào.

Chiến lược gia của J.P. Morgan cảnh báo kế hoạch của Cruz có thể “làm suy yếu khả năng kiểm soát lãi suất thị trường tiền tệ của Fed, qua đó cản trở nỗ lực điều tiết điều kiện tài chính rộng hơn”.