Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là mục tiêu chiến lược

Ngọc Hậu - 16:32 | 10/04/2026

Tại sự kiện “The Year Ahead 2026” diễn ra ngày 10/4, ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu của UOB, nhấn mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu không còn là lựa chọn, mà là mục tiêu chiến lược đối với Việt Nam.

Ông Suan Teck Kin cho rằng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là mục tiêu chiến lược của Việt Nam.

Theo đó, Việt Nam cần tận dụng hiệu quả 16 FTA đã ký như CPTPP, RCEP, EVFTA, đồng thời mở rộng sang các thị trường tiềm năng tại Trung Đông, châu Phi, Mỹ Latinh và một số khu vực châu Âu.

Hiện Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 32% tổng kim ngạch năm 2025, tương đương tổng giá trị của 5 thị trường lớn tiếp theo. Sự phụ thuộc này khiến Việt Nam dễ tổn thương trước các biện pháp thuế quan và hạn chế thương mại. Dù có thêm cơ sở pháp lý từ các phán quyết liên quan đến IEEPA, rủi ro thuế vẫn kéo dài khi các công cụ như Mục 201, 232, 301 có thể tiếp tục được áp dụng.

Trong bối cảnh đó, thương mại toàn cầu vẫn duy trì khả năng chống chịu, với xuất khẩu tăng khoảng 2,9% năm 2024, cao hơn mức bình quân 1,5% giai đoạn 2020—2022. Động lực đến từ nhu cầu mạnh với các sản phẩm liên quan AI như chất bán dẫn, máy chủ, trung tâm dữ liệu, cùng xu hướng tích trữ hàng hóa để giảm rủi ro gián đoạn.

Đáng chú ý, cơ cấu nhập khẩu của Mỹ đã thay đổi rõ rệt từ năm 2018. Mexico dẫn đầu với 16,9%, ASEAN đạt 15,7%, vượt EU (14,7%) và Canada (11,2%). Trong khi đó, tỷ trọng của Trung Quốc giảm còn khoảng 7,8%. Xu hướng “China+1” tạo cơ hội cho ASEAN, trong đó có Việt Nam, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng.

Ở chiều ngược lại, ASEAN trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, chiếm 16,6% tổng kim ngạch; Việt Nam đóng góp khoảng 4,7%, cho thấy mức độ hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng khu vực.

Về triển vọng, Việt Nam giữ vị thế đáng kể trong lĩnh vực điện tử và bán dẫn, đứng thứ 8 thế giới về xuất khẩu điện tử, với hơn 170 dự án FDI trong ngành. Đây là nền tảng để tham gia sâu hơn vào các phân khúc giá trị cao như đóng gói, kiểm định chip (OSAT), linh kiện chính xác và ứng dụng AI trong sản xuất.

Theo UOB, để tăng trưởng bền vững, Việt Nam cần phát triển hệ sinh thái công nghiệp, nâng cao kỹ năng lao động và tăng khả năng giữ lại giá trị gia tăng trong nước. Triển vọng năm 2026 được đánh giá tích cực nhưng thận trọng.

Ngọc Hậu

Tags: The Year Ahead 2026 FTA

Tin khác

Doanh nghiệp Việt tìm chỗ đứng trong chuỗi xuất khẩu

Theo Cục Thống kê, 8 tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước tăng 7,4%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 26,9% và chiếm 80,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tốc độ tăng cho thấy khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn có khoảng cách đáng kể so với khu vực FDI trong hoạt động xuất khẩu.

Doanh nghiệp Việt đổi cách vào thị trường Hoa Kỳ

Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn đối với hàng Việt, nhưng dư địa không còn chỉ được đo bằng khả năng bán thêm hàng. Những yêu cầu cao về xuất xứ, pháp lý, chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn đang buộc doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận, từ cạnh tranh bằng giá sang nâng giá trị, quản trị rủi ro và từng bước tạo vị thế tại thị trường.

108 doanh nghiệp bền bỉ tạo lợi nhuận qua một thập kỷ

Trong 10 năm, 1.828 doanh nghiệp từng xuất hiện trong PROFIT500, nhưng chỉ 108 doanh nghiệp duy trì sự hiện diện xuyên suốt. Đáng chú ý, tổng lợi nhuận trước thuế của nhóm này đã tăng hơn ba lần trong giai đoạn 2016-2025. Những con số cho thấy năng lực tạo lợi nhuận bền vững không nằm ở việc liên tục lập kỷ lục, mà ở khả năng giữ nền tảng sinh lời, thích ứng với biến động và phục hồi sau những cú sốc.

Kỷ nguyên mới của Việt Nam, cùng kiến tạo tương lai của tăng trưởng, đổi mới và kết nối toàn cầu

Các thỏa thuận mới kết nối công nghệ, nguồn vốn và thị trường quốc tế với năng lực phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.

Dệt may nỗ lực giữ đơn hàng, giảm chi phí để tăng trưởng xuất khẩu cuối năm

Ngành dệt may đang đứng trước một nghịch lý là đơn hàng vẫn có, thị trường xuất khẩu vẫn mở rộng nhưng dư địa lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng thu hẹp. Trong bối cảnh đơn giá bị "ép thấp", quy mô đơn hàng nhỏ, thời gian giao hàng gấp và chi phí đầu vào liên tục gia tăng thì logistics trở thành một trong những biến số quyết định khả năng giữ đơn hàng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Vietjet ký kết với Starlink đưa internet tốc độ cao lên các chuyến bay toàn cầu

Vietjet ký kết thoả thuận với Starlink để đưa Internet tốc độ cao lên bầu trời. Theo đó, Vietjet cung cấp miễn phí cho hành khách trên tất cả các chuyến bay của các hãng hàng không mang thương hiệu Vietjet. Giai đoạn đầu, Starlink sẽ được trang bị trên 120 tàu bay Vietjet và tiếp tục triển khai trên toàn đội tàu tương lai.

Hòa Phát bứt tốc siêu dự án thép ray vạn tỷ

Sau khoảng 9 tháng thi công, Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất đã hoàn thành gần 70% khối lượng. Mẻ ray cao tốc đầu tiên dự kiến xuất xưởng quý I/2027.

STEM INNOVATION PETROVIETNAM: 108 phòng STEM và hành trình đưa khoa học ra khỏi trang sách

Với nhiều học sinh ở những địa phương miền núi, khoa học, công nghệ từng chủ yếu hiện diện qua sách giáo khoa. Bây giờ, trước mắt các em là bảng tương tác, robot, bộ lập trình, mô hình khoa học và những dụng cụ có thể tự tay tháo lắp, thử nghiệm. Sau một năm triển khai, STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã hình thành 108 phòng thực hành tại 34 tỉnh, thành phố. Nhưng câu chuyện đáng chú ý không chỉ nằm ở số phòng được xây dựng, mà ở cách giáo viên và học sinh đang biến những không gian ấy thành nơi học bằng trải nghiệm, nuôi dưỡng ý tưởng và từng bước đưa sản phẩm từ phòng thực hành đến những sân chơi khoa học, công nghệ trong nước, quốc tế.

Thương hiệu không thể hình thành chỉ từ việc sản xuất nhiều

Việt Nam đang đứng ở một nghịch lý đáng suy nghĩ khi đã trở thành một trong những nhà cung ứng lớn trên thị trường nông, lâm sản toàn cầu, nhưng tiếng nói trong chuỗi giá trị quốc tế vẫn chưa tương xứng với quy mô xuất khẩu. Sản lượng lớn, kim ngạch cao, thị trường ngày càng rộng, song phần giá trị gia tăng cao, công nghệ, thương hiệu, tiêu chuẩn, dữ liệu, tài chính và quyền quyết định vẫn chủ yếu nằm bên ngoài Việt Nam.

Đã đến lúc Việt Nam bước vào “phần lõi” của công nghiệp điện tử

Ngành điện tử Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt. Quy mô xuất nhập khẩu đã lên tới hàng trăm tỷ USD, nhưng câu hỏi quan trọng hơn không còn là làm thế nào để xuất khẩu thêm mà là Việt Nam giữ lại được bao nhiêu giá trị trong mỗi sản phẩm điện tử xuất khẩu. Muốn trả lời câu hỏi này, không thể bỏ qua khâu sản xuất chip - một trong những công đoạn có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao nhất của chuỗi bán dẫn.