Đồng yên yếu đang hối thúc NHTW Nhật tăng tiếp lãi suất

Đồng yên yếu làm trầm trọng thêm lạm phát

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cơ bản tại Nhật (đã loại trừ giá thực phẩm tươi sống) đã tăng 3,0% trong tháng 11 so với cùng kỳ năm ngoái, tương đương mức tăng của tháng 10. Trong khi CPI cốt lõi (loại từ cả giá thực phẩm tươi sống và nhiên liệu dễ biến động), vốn được BOJ theo dõi chặt chẽ như một thước đo tốt hơn về xu hướng giá cả cơ bản, đã tăng 3,0% trong tháng 11 so với cùng kỳ năm ngoái, giảm nhẹ so với mức tăng 3,1% trong tháng 10.

Đây là tháng thứ 44 liên tiếp, lạm phát giá tiêu dùng tại Nhật chạy trên mục tiêu 2% của BOJ. Theo các chuyên gia, áp lực lạm phát tại Nhật một phần cũng do sự suy yếu của đồng yên trong thời gian gần đây.

Đồng nội tệ của Nhật đã giảm giá mạnh kể từ khi bà Sanae Takaichi giành chiến thắng trong cuộc đua vào vị trí lãnh đạo đảng Dân chủ tự do (LDP), mở đường để bà trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật. Sở dĩ như vậy là do thị trường lo ngại lộ trình tăng lãi suất của BOJ sẽ bị cản trở bởi bà Takaichi được xem là một người có quan điểm ủng hộ việc nới lỏng tiền tệ và tài khóa để thúc đẩy tăng trưởng.

Theo đó đồng yên đã xuyên thủng ngưỡng tâm lý quan trọng là 150 JPY/USD lần đầu tiên trong 2 năm ngay sau chiến thắng của bà Sanae Takaichi tại đảng LDP hôm 6/10 và tiếp tục xuyên thủng nhiều ngưỡng hỗ trợ quan trọng khác sau khi BOJ giữ nguyên lãi suất vào ngày 30/10.

Mặc dù BOJ đã tăng lãi suất lên 0,75%, cao nhất trong 30 năm vào ngày 19/12, tuy nhiên việc cơ quan này cũng như Thống đốc BOJ Kazuo Ueda không đưa ra bất kỳ một thông tin cụ thể nào về thời điểm tăng lãi suất tiếp theo đã khiến đồng yên lao dốc mạnh, rơi xuống mức 157,75 JPY/USD.

Sự lao dốc của đồng yên đã buộc Bộ trưởng Tài chính Nhật Satsuki Katayama phải lên tiếng cảnh báo rằng Tokyo sẽ có hành động thích hợp để đối phó với bất kỳ sự biến động quá mức nào trên thị trường ngoại hối. Những cảnh báo này đã giúp đồng yên phục hồi trở lại và hiện đang được giao dịch quanh mức 156,3 JPY/USD.

Mặc dù vậy đồng nội tệ của Nhật vẫn để mất gần 4,5% giá trị so với thời điểm đầu tháng 10. Trong khi theo ước tính mới đây của các nhà kinh tế tại Mizuho, việc đồng yên mất giá 1% sẽ làm tăng lạm phát lõi khoảng 0,05%.

Hối thúc NHTW Nhật tăng tiếp lãi suất

Theo các nhà kinh tế, sự suy yếu của đồng yên đang là trầm trọng thêm áp lực lạm phát tại Nhật và điều đó đang hối thúc BOJ phải tăng tiếp lãi suất, bởi sự chậm trễ trong việc tăng lãi suất của BOJ có thể khiến đồng yên tiếp tục suy yếu.

Trên thực tế, Bản tóm tắt ý kiến tại cuộc họp tháng 12 của BOJ cũng ​​cho thấy, nhiều thành viên chính sách tiền tệ đã nêu rõ sự cần thiết phải tăng thêm lãi suất chính sách của BOJ, vốn vẫn ở mức âm đáng kể nếu điều chỉnh theo lạm phát. “Lãi suất thực dự kiến ​​sẽ vẫn ở mức âm đáng kể sau khi nâng lãi suất chính sách lên 0,75%, và các điều kiện tài chính nới lỏng sẽ được duy trì”, một ý kiến cho biết.

Thậm chí một thành viên cho rằng, BOJ nên “điều chỉnh mức độ nới lỏng tiền tệ theo chu kỳ vài tháng trong thời gian này”. “Việc điều chỉnh lãi suất chính sách kịp thời sẽ giúp ngăn chặn tình trạng thắt chặt tiền tệ nhanh chóng trong tương lai, dẫn đến tăng trưởng kinh tế bền vững và ổn định”.

Một số thành viên cũng cho rằng, lãi suất thấp hiện tại của Nhật Bản là một trong những yếu tố làm suy yếu đồng yên và gia tăng áp lực giá cả. “Sự mất giá của đồng yên và sự gia tăng lãi suất dài hạn phản ánh ở một mức độ nào đó rằng lãi suất chính sách quá thấp so với tỷ lệ lạm phát. Việc tăng lãi suất chính sách kịp thời có thể kiềm chế áp lực lạm phát trong tương lai và dẫn đến việc giữ lãi suất dài hạn ở mức thấp”, một thành viên cho biết.

Trong khi một thành viên khác cũng cho rằng: “Lãi suất chính sách thực của Nhật Bản hiện đang ở mức thấp nhất trên toàn cầu. Xét đến tác động của mức lãi suất chính sách thực thấp như vậy lên giá cả thông qua thị trường ngoại hối, việc Ngân hàng điều chỉnh mức độ nới lỏng tiền tệ là phù hợp”.

Phát biểu trước Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản Keidanren hôm 25/12, Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cũng nhấn mạnh lợi ích của việc tăng lãi suất hơn nữa, cho rằng việc điều chỉnh mức độ hỗ trợ tiền tệ sẽ cho phép Nhật Bản đạt được mục tiêu lạm phát 2% và tăng trưởng kinh tế dài hạn một cách suôn sẻ.

“Với việc lãi suất thực tế đang ở mức rất thấp, BOJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất phù hợp với sự cải thiện của nền kinh tế và giá cả”, nếu kịch bản cơ bản của họ được hiện thực hóa, ông Ueda nói.