Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Giải pháp nào tránh đứt gãy chuỗi cung ứng? (Bài 1)

Đỗ Lê
Đỗ Lê  - 
Nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, sản xuất, vận tải và thiếu hụt lao động đang ngày càng lớn dần. Covid-19 vẫn kéo dài và phức tạp, nên cần chuyển trạng thái và linh hoạt hơn trong các giải pháp để phục hồi sản xuất. 
aa
giai phap nao tranh dut gay chuoi cung ung bai 1 Nỗ lực cao nhất để không đứt gãy sản xuất
giai phap nao tranh dut gay chuoi cung ung bai 1 Cần giải pháp mạnh để giải cứu chuỗi cung ứng
giai phap nao tranh dut gay chuoi cung ung bai 1 Doanh nghiệp là một lực lượng thực hiện mục tiêu kép, không phải đối tượng bị kiểm soát

Bài 1: Sản xuất - kinh doanh “tứ bề thọ địch”

Khó khăn tứ bề, nguy cơ đứt gãy đã xuất hiện

Những ngày vừa qua tại các tỉnh phía Nam đã chứng kiến cảnh những dòng người lao động tất tả rời các vùng dịch để trở về quê. Dịch dã khiến những chuyến trở về quê “không hẹn ngày trở lại” của người lao động cũng là một quan ngại lớn của các doanh nghiệp: Kiếm đâu ra đủ nguồn lao động khi hoạt động sản xuất - kinh doanh (SXKD) bình thường trở lại?

Nhưng đây không phải là khó khăn duy nhất của các doanh nghiệp lúc này. Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, chưa bao giờ cơ quan này tiếp nhận nhiều phản ánh các khó khăn, vướng mắc từ doanh nghiệp như hiện nay. Rất nhiều doanh nghiệp đang phải tạm dừng hoạt động vì không đáp ứng được “3 tại chỗ”, kéo theo vô số hệ lụy như: Không thanh toán được cho các nhà cung cấp; không thực hiện được các đơn hàng đã ký và cũng rất khó để ký được các đơn hàng gối đầu tiếp theo. Rủi ro mất đối tác, khách hàng đã hiện hữu. Nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, sản xuất đã xuất hiện.

giai phap nao tranh dut gay chuoi cung ung bai 1
Khó khăn lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp là lao động

Ngay cả với những doanh nghiệp đủ điều kiện thực hiện được “3 tại chỗ”, nỗ lực SXKD theo mô hình này cũng không dễ dàng. Phó Tổng thư ký của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, hiện chỉ có khoảng 30% các doanh nghiệp thủy sản tại các tỉnh thành phía Nam đảm bảo được điều kiện “3 tại chỗ”, nhưng số lượng công nhân có thể huy động cũng chỉ 30-50% số lượng lao động; công suất sản xuất trung bình đã giảm chỉ còn 40-50% so với trước đây.

Ở ngành dệt may, có tới gần 90% doanh nghiệp phải đóng cửa vì không thực hiện được “3 tại chỗ”. Nhưng ở các doanh nghiệp đang hoạt động “3 tại chỗ” cũng chỉ duy trì được 60% công suất. Ông Lê Tiến Trường - Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam cho biết: “Duy trì sản xuất được nhưng chỉ ngắn hạn chứ khó có thể kéo dài”. Bởi chi phí 3 tại chỗ rất lớn, chi phí cho mỗi lao động bình quân tăng 2,2 lần, lên khoảng 20 triệu so với 8,5 triệu đồng bình quân/tháng trước đây.

Đã vậy cho dù cầm cự duy trì sản xuất thì doanh nghiệp lại thiếu nguyên vật liệu để sản xuất do việc vận chuyển hàng hóa bị kiểm soát chặt và do nhiều nơi cho rằng nguyên liệu sản xuất không phải hàng thiết yếu, không được phép lưu thông.

Linh hoạt, sáng tạo và đồng hành

Sớm được tiêm vắc-xin là mong mỏi lớn nhất của tất cả các doanh nghiệp lúc này. Vắc-xin là giải pháp cứu cánh và bền vững để giải quyết các khó khăn hiện nay. Tuy nhiên theo TS. Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI, ngay cả khi đạt được tỷ lệ tiêm chủng 60-70% dân số, dịch bệnh vẫn có thể kéo dài với những biến thể phức tạp. Vì vậy, cần xác định “cuộc chiến” cả về y tế và kinh tế này còn kéo dài, đòi hỏi cả những giải pháp cấp bách ngắn hạn cũng như những giải pháp dài hạn. “Rất có thể cuộc chiến này sẽ trường kỳ. Do đó, cả Chính phủ và doanh nghiệp đều cần chuyển trạng thái, tính tới các giải pháp, biện pháp dài hạn hơn, linh hoạt hơn để vừa phòng dịch vừa duy trì SXKD”, ông Lộc nói.

Xác định là sẽ phải sống chung với đại dịch lâu dài, ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký VASEP đề xuất, phải có chiến lược phát triển, phục hồi sản xuất trong bối cảnh mới và một kế hoạch chống dịch linh động theo sát thực tế các địa phương. Trong đó, một trong những yếu tố quan trọng là Bộ Y tế nên đưa ra Bộ quy tắc, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện “Y tế tại chỗ” (như CDC Mỹ và một số quốc gia đã có). VASEP cũng đề nghị một sự phối hợp giữa CDC địa phương và doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp một mặt chủ động sử dụng tổ y tế, trạm y tế của mình để tự tổ chức xét nghiệm cho người lao động mỗi tháng 2 lần, mẫu xét nghiệm sẽ gửi cho cơ quan y tế và kết quả tự xét nghiệm của doanh nghiệp được công nhận để áp dụng trong sản xuất và lưu thông; mặt khác, phối hợp với CDC của địa phương để xét nghiệm cho người lao động trong doanh nghiệp mỗi tháng một lần. Như vậy sẽ đảm bảo mỗi công nhân được xét nghiệm 3 lần/tháng. Ngoài ra, Bộ Y tế cần hướng dẫn xử lý kịp thời khi phát hiện F0 để kiểm soát các nguồn lây nhiễm, đảm bảo an toàn dịch bệnh cho toàn nhà máy trong khi vẫn duy trì được SXKD để giảm tổn thất cho doanh nghiệp và bảo đảm sinh kế cho người lao động.

Ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương cho rằng, doanh nghiệp dừng sản xuất cũng ví như con người phải nín thở, nên sẽ không thể để quá lâu. Ngay lúc này phải đề ra một sách lược để thoát ra tình trạng này. “Cần có một giải pháp để cho phép các doanh nghiệp được phép hoạt động trở lại cùng với tiếp tục duy trì giãn cách tối đa, thực hiện các biện pháp phòng dịch chặt chẽ. Dù có thể vẫn phải chấp nhận quy mô công suất chưa đạt 100% nhưng có duy trì được sản xuất, duy trì được sản lượng và lực lượng lao động thì mới giúp các chuỗi cung ứng được khởi động trở lại, qua đó giúp đảm bảo mục tiêu kép đặt ra”, ông Hải nói.

Để vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế một cách an toàn, Ban Nghiên cứu và Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV) vừa đề xuất với Chính phủ tới đây triển khai chiến dịch phát triển doanh nghiệp xanh. Theo ông Trương Gia Bình - Trưởng ban IV, việc thiết lập các doanh nghiệp xanh tiến tới hình thành các vùng xanh tại Việt Nam sẽ giúp duy trì sản xuất kinh doanh trong nước, tăng niềm tin từ các đối tác quốc tế.

Theo đề xuất này, doanh nghiệp xanh trước mắt gồm doanh nghiệp sản xuất xanh và doanh nghiệp vận tải/logistics xanh, tiến tới doanh nghiệp du lịch xanh, doanh nghiệp hàng không xanh, trang trại xanh... Trong đó, toàn bộ lái xe, nhân viên logistics, công nhân sản xuất, người lao động được tiêm đủ vắc-xin. Mọi hoạt động sản xuất, vận hành trong khu vực trụ sở doanh nghiệp được đưa về trạng thái bình thường kết hợp duy trì 5K trong quá trình giao tiếp với ngoài doanh nghiệp. Như vậy, có thể hiện quy trình ứng xử với Covid-19 tại trong các doanh nghiệp này áp dụng như với cúm mùa thông thường để tập trung tối đa nguồn lực cho sản xuất. Được cấp QR code về tình trạng tiêm chủng kèm tuân thủ quy định 5K lưu thông hàng hóa phục vụ tiêu dùng, xuất khẩu, nhập khẩu.

Ban IV đề xuất Chính phủ giao chỉ tiêu và trách nhiệm cho các địa phương về tỷ lệ doanh nghiệp xanh trên tổng số doanh nghiệp tại địa bàn. Trên cơ sở đó, chính quyền các tỉnh sẽ chủ động hơn trong việc tính toán, sắp xếp thứ tự ưu tiên, sử dụng hiệu quả nguồn lực vắc-xin để tổ chức tiêm cho người lao động nhằm tạo lập và phát triển các doanh nghiệp xanh.

Bài 2: Ách tắc nhìn từ Logistic

Đỗ Lê

Tin liên quan

Tin khác

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.
Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Trong bối cảnh chuyển đổi số, mỗi bưu gửi đều gắn liền với dữ liệu cá nhân, tình trạng lộ lọt thông tin từ nhãn dán bưu phẩm, đơn hàng đều có thể bị kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo đang gây bức xúc lớn trong cử tri. Do vậy, cần thắt chặt quy định bảo vệ thông tin dữ liệu cá nhân và cụ thể hóa lộ trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sau giai đoạn phát triển nhanh về số lượng, chương trình OCOP tại các địa phương đang bước vào quá trình sàng lọc, hướng đến những sản phẩm có chất lượng và sức cạnh tranh thực chất. Số sản phẩm còn hiệu lực giảm, trong khi nhóm 5 sao tăng lên. Song nâng chất lượng không thể dừng ở việc loại bỏ sản phẩm hết hạn chứng nhận, mà cần tiếp sức cho những chủ thể có tiềm năng nhưng còn khó khăn về nguồn lực.
Chung sức kiến tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá

Chung sức kiến tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá

98% doanh nghiệp Việt Nam là DNNVV. Con số ấy không mới, nhưng cứ mỗi lần được nhắc lại, nó lại đặt ra cùng một câu hỏi: vì sao một khu vực kinh tế đông đảo đến vậy vẫn loay hoay với bài toán tiếp cận vốn suốt nhiều năm qua? Câu trả lời, như phát biểu của Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho DNNVV” giữa tháng 9 vừa qua đã chỉ ra, vấn đề chỉ có thể được giải quyết khi có sự chung sức đồng lòng từ cả ba phía: nhà quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp.