Lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện nhưng nền tảng tăng trưởng chưa bền vững

Theo phân tích của FiinGroup, thị trường duy trì đà cải thiện nhưng đang thiếu sự đồng đều

Lợi nhuận lõi chỉ tăng nhẹ, VN30 ghi nhận mức giảm 2,4%

Theo phân tích của FiinGroup, lợi nhuận quý III/2025 tiếp tục cải thiện mạnh khi lợi nhuận sau thuế toàn thị trường tăng 41,8% so với cùng kỳ. Động lực chính vẫn đến từ nhóm phi tài chính với mức tăng 50,4%, còn nhóm tài chính tăng 34,1% nhờ sự bứt phá của chứng khoán và bảo hiểm. Tuy nhiên, nền tảng tăng trưởng chưa thật sự bền vững khi phần lớn được đóng góp bởi thu nhập tài chính như bán tài sản, lãi tỷ giá hay hoàn nhập dự phòng.

Lợi nhuận lõi toàn thị trường chỉ tăng 16,7%, đánh dấu quý thứ tư liên tiếp giảm tốc kể từ đỉnh quý IV/2024. Sự phân hóa xuất hiện rõ rệt giữa các nhóm vốn hóa: VN30 ghi nhận lợi nhuận lõi giảm 2,4% do ngân hàng và bất động sản suy yếu, trong khi nhóm vốn hóa vừa và nhỏ tăng mạnh nhờ sự phục hồi của bán lẻ, thép, xây dựng, vật liệu xây dựng, phân bón, thủy sản và khai thác dầu khí. Tuy nhiên, do 2 nhóm này chỉ chiếm dưới 30% lợi nhuận toàn thị trường, mức tăng mạnh chưa đủ tạo lực đẩy đáng kể.

Trong nhóm tăng trưởng, nhiều ngành ghi nhận kết quả khả quan nhờ động lực kép từ hoạt động kinh doanh cốt lõi và thu nhập tài chính. Ngành dầu khí có các doanh nghiệp như PVS, PVD, TOS đạt mức tăng trưởng nổi bật nhờ giá dịch vụ cải thiện và nguồn việc dồi dào. Ngành viễn thông có VGI tăng trưởng tích cực. Nhóm vật liệu và xây dựng ghi nhận nhiều điểm sáng như VCG, SJG, BMP, PC1 và CTD. Ngành bảo hiểm cũng tăng mạnh ở BVH, PVI, MIG nhờ nền so sánh thấp của cùng kỳ năm trước, dù rủi ro bồi thường từ các cơn bão sau tháng 9 chưa được phản ánh đầy đủ trong kết quả quý III.

Ngành bán lẻ ghi nhận diễn biến khả quan khi MWG và FRT đều tăng trưởng tốt nhờ cải thiện hiệu quả vận hành và sức mua nhóm hàng ICT phục hồi. Trong nhóm hóa chất, lợi nhuận của DGC phục hồi chậm hơn các doanh nghiệp cao su, nhựa và phân bón.

Sản xuất tiêu dùng tạo nền tảng cho năm 2026

Nhóm hồi phục cho thấy sự bứt phá mạnh của PNJ nhờ biên lợi nhuận cải thiện khi giá vàng tăng cao và chiến lược tối ưu giá vốn cho sản phẩm. Trong nhóm hàng và dịch vụ công nghiệp, ACV, các doanh nghiệp vận tải thủy và nhóm điện tử – thiết bị điện như GEX và GEE ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể so với cùng kỳ.

Ở nhóm giảm tốc, ngành thực phẩm và đồ uống phân hóa mạnh khi sữa và đường suy giảm rõ rệt, trong khi chăn nuôi và thực phẩm giảm tốc. Ngược lại, thủy sản và bia ghi nhận mức hồi phục tốt hơn. Trong nhóm tiện ích, lợi nhuận ngành điện giảm tốc, còn phân phối khí duy trì diễn biến đi ngang.

Ngành bất động sản ghi nhận mức sụt giảm lợi nhuận sau nhiều quý tăng trưởng, do doanh thu bàn giao dự án thấp và thu nhập tài chính không đủ bù đắp mức giảm của hoạt động cốt lõi. LNST toàn ngành giảm 22,6% so với cùng kỳ. Các doanh nghiệp bất động sản dân cư lớn như VHM, NVL chịu tác động nặng nề, trong khi nhóm trung cấp như KDH, NLG và DIG lại ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu ổn định. Bất động sản khu công nghiệp (GVR, BCM, KBC, IDC) và bất động sản bán lẻ (VRE) giúp giảm bớt mức độ tiêu cực của toàn ngành.

Ở nhóm phi tài chính, lợi nhuận sau thuế hầu như đi ngang khi biên EBIT thu hẹp 0,6 điểm phần trăm sau năm quý liên tiếp cải thiện. Lợi nhuận lõi giảm nhẹ 0,2%, chủ yếu do ảnh hưởng từ nhóm Vingroup. Tuy nhiên, nếu loại trừ bất động sản, lợi nhuận lõi của phần còn lại tăng tới 29% nhờ sự phục hồi ở các ngành xây dựng, thép, vật liệu xây dựng, hàng và dịch vụ công nghiệp, bán lẻ, thủy sản, hàng cá nhân, dầu khí, phân bón và khai khoáng.

Xét theo từng ngành, dầu khí hồi phục trên diện rộng khi PVS và PVD hưởng lợi từ giá thuê giàn khoan và khối lượng công việc, BSR cải thiện biên lợi nhuận nhờ crack spread tăng. Ngành điện tăng trưởng không đồng đều khi POW và NT2 phục hồi nhờ giá khí thấp, thủy điện hưởng lợi từ thủy văn tốt, còn nhiệt điện than giảm do giá bán điện thấp. Ngành thủy sản tăng mạnh 171% nhờ nền thấp và cải thiện biên lợi nhuận, trong đó ANV dẫn đầu nhờ đa dạng thị trường và sản phẩm mới. Ngành bán lẻ tăng 82,8% với mức cải thiện rõ rệt ở MWG, FRT và DGW. Ngân hàng tăng 24,9% nhờ thu nhập ngoài lãi và giảm chi phí dự phòng, nhưng giảm nhẹ 1,6% so với quý trước.

Theo đánh giá của FiinGroup, kết quả lợi nhuận quý III/2025 cho thấy, thị trường duy trì đà cải thiện nhưng đang thiếu sự đồng đều, khi động lực tăng trưởng phụ thuộc lớn vào thu nhập tài chính trong khi hoạt động cốt lõi của các nhóm dẫn dắt giảm tốc. Tuy vậy, sự phục hồi rõ nét tại các lĩnh vực sản xuất - tiêu dùng, cùng kết quả vượt kỳ vọng ở viễn thông, dầu khí và bán lẻ, vẫn tạo nền tảng cho lợi nhuận quý IV và triển vọng năm 2026.