Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Rủi ro chính trị đe dọa chiến lược tăng lãi suất của BoJ

Đại Hùng
Đại Hùng  - 
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) có thể đối mặt với áp lực chính trị phải duy trì lãi suất thấp lâu hơn kỳ vọng, khi các đảng đối lập ủng hộ cắt giảm thuế và chính sách tiền tệ nới lỏng được dự báo sẽ gia tăng ảnh hưởng sau cuộc bầu cử ngày 20/7.
aa
BoJ nghiêng về lập trường ôn hòa, tập trung vào xu hướng lạm phát cơ bản ít được chú ý Nhật Bản: Hoạt động dịch vụ tăng tốc trong tháng 6
Rủi ro chính trị đe dọa chiến lược tăng lãi suất của BoJ
Rủi ro chính trị đe dọa chiến lược tăng lãi suất của BoJ

Các cuộc khảo sát cho thấy liên minh cầm quyền của Thủ tướng Shigeru Ishiba có thể mất đa số ghế tại Thượng viện, buộc ông phải tìm kiếm liên minh với nhiều đảng nhỏ đang kêu gọi nới lỏng chính sách tài khóa và tiền tệ.

Liên minh do Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của ông Ishiba dẫn dắt hiện đã không còn chiếm đa số tại Hạ viện (cơ quan có nhiều quyền lực hơn), đồng nghĩa với nguy cơ bế tắc tại cả hai viện, khiến các đảng đối lập có khả năng ảnh hưởng lớn hơn đến các quyết sách.

Ông Ishiba từng ủng hộ chính sách nâng lãi suất dần của BoJ trong bối cảnh lạm phát gia tăng tại nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, đồng thời tìm cách kiểm soát gánh nặng nợ công lớn trong nhóm các nền kinh tế phát triển.

Tuy nhiên, theo nhận định của một số chuyên gia phân tích, nếu các nhóm đối lập thành công trong việc gây sức ép buộc BoJ dừng tăng lãi suất và kêu gọi cắt giảm thuế tiêu dùng, điều này có thể đẩy lợi suất trái phiếu tăng cao và làm phức tạp thêm nỗ lực bình thường hóa chính sách tiền tệ.

“Có khoảng 50% khả năng liên minh cầm quyền sẽ mất đa số ghế tại Thượng viện, điều này có thể dẫn tới tranh luận gia tăng về việc cắt giảm thuế tiêu dùng”, chuyên gia kinh tế trưởng Daiju Aoki tại UBS SuMi Trust Wealth Management nhận định và thêm rằng: “Điều đó sẽ làm tăng lãi suất dài hạn tại Nhật do lo ngại về tình hình tài chính công”.

Nợ công tiếp tục tăng

Sohei Kamiya, lãnh đạo Đảng cực hữu mới nổi Sanseito, chỉ trích BoJ vì giảm tốc độ mua trái phiếu trong khi nền kinh tế vẫn còn yếu.

“Bộ Tài chính và BoJ nên phối hợp hành động quyết liệt trong vài năm tới để kích thích nhu cầu trong nước”, ông phát biểu trong một cuộc họp báo.

Một nhóm nhỏ khác, Đảng Đổi mới Nhật Bản, đề xuất BoJ nên thận trọng khi tăng lãi suất nhằm kiềm chế chi phí lãi vay cho chính phủ.

Ông Yuichiro Tamaki, lãnh đạo Đảng Dân chủ vì Nhân dân - một đối tác tiềm năng của liên minh Ishiba - đã kêu gọi BoJ nới lỏng thay vì thắt chặt chính sách tiền tệ để ngăn yên Nhật tăng giá và bảo vệ lĩnh vực xuất khẩu.

Ngay cả khi liên minh giữ được đa số ghế, Thủ tướng Ishiba cũng có thể phải từ bỏ định hướng tài khóa “diều hâu” và tăng chi tiêu nhằm bù đắp tác động từ thuế quan Mỹ và chi phí sinh hoạt leo thang.

“Chính phủ có thể sẽ công bố ngân sách bổ sung trị giá từ 5-10 nghìn tỷ yên (tương đương 35-70 tỷ USD). Điều này sẽ tiếp tục đẩy lợi suất trái phiếu tăng”, Makoto Sakurai, cựu thành viên Ban điều hành BoJ, người cho rằng ngân hàng trung ương sẽ trì hoãn tăng lãi suất ít nhất cho tới tháng 3, chia sẻ quan điểm.

Nợ công Nhật Bản hiện tương đương 250% GDP, vượt xa mức 165% của Hy Lạp. Chính phủ dành gần 1/4 ngân sách để trả lãi khoản nợ 1.164 nghìn tỷ JPY (7.900 tỷ USD), chi phí này sẽ tiếp tục tăng khi BoJ dần rút khỏi chính sách lãi suất 0%.

Cần sẵn sàng đối mặt

Dù vậy, lạm phát trên 2% trong ba năm qua giúp tăng thu ngân sách danh nghĩa, giảm nhu cầu phát hành thêm trái phiếu. Tuy nhiên, nếu giảm thuế tiêu dùng, một đề xuất được Thủ tướng Ishiba bác bỏ, sẽ khiến thâm hụt ngân sách ngày càng lớn. Từng là một đề xuất thiểu số, hiện việc giảm thuế tiêu dùng 10% đang trở thành chính sách kinh tế được quan tâm nhất tại Nhật.

Một cuộc thăm dò gần đây của báo Asahi cho thấy 68% cử tri ủng hộ giảm thuế tiêu dùng để ứng phó chi phí sinh hoạt, so với 18% ủng hộ chi trả hỗ trợ bằng tiền mặt.

Nếu thuế tiêu dùng bị đưa ra xem xét sau bầu cử, đây có thể là yếu tố buộc Thủ tướng Ishiba phải giải tán Hạ viện và tổ chức bầu cử sớm, qua đó kéo dài bất ổn chính trị.

Nếu ông Ishiba từ chức, cuộc đua kế nhiệm trong LDP có thể đưa các nhân vật như bà Sanae Takaichi - người ủng hộ nới lỏng mạnh tay - trở lại chính trường. Bà từng thua sát nút ông Ishiba trong cuộc đua giành ghế lãnh đạo đảng năm ngoái.

Khác với Ishiba, người ngầm ủng hộ BoJ bình thường hóa chính sách, bà Takaichi gọi việc tăng lãi suất lúc này là “hành động ngớ ngẩn”.

Tất cả những yếu tố trên cho thấy kế hoạch tăng lãi suất của BoJ, vốn đã bị trì hoãn do bất định từ phía Mỹ, có thể tiếp tục bị hoãn vô thời hạn.

“Chúng ta có thể phải chuẩn bị cho một giai đoạn dài bất ổn chính trị và biến động thị trường”, chuyên gia chiến lược trái phiếu Naomi Muguruma tại Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities cảnh báo.

“Điều đó chỉ càng khiến BoJ có thêm lý do để chờ đợi và quan sát”, ông nói thêm.

Đại Hùng

Tin liên quan

Tin khác

Liệu Fed có tăng lãi suất 50 điểm vào tháng 12 tới?

Liệu Fed có tăng lãi suất 50 điểm vào tháng 12 tới?

Mặc dù thị trường hiện vẫn đang dự báo Fed có thể tăng lãi suất tới 50 điểm cơ bản vào ngày 9/12, tuy nhiên giới chuyên gia cho rằng khả năng tăng lãi suất với cường độ mạnh như vậy là rất thấp. Nhiều quan chức Fed cũng ủng hộ một lộ trình tăng dần lãi suất.
USD mạnh lên khi thị trường đặt cược Fed tiếp tục tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12

USD mạnh lên khi thị trường đặt cược Fed tiếp tục tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12

Đồng USD tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 4/2025 khi lợi suất trái phiếu Mỹ đi lên và thị trường ngày càng đặt cược vào khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất trong năm 2027. Dù kỳ vọng về một đợt tăng lãi suất mạnh trong tháng 12 đã hạ nhiệt, triển vọng chính sách tiền tệ thắt chặt vẫn đang tạo lực hỗ trợ cho đồng bạc xanh.
Rủi ro AI đứng đầu khảo sát ổn định tài chính của Fed

Rủi ro AI đứng đầu khảo sát ổn định tài chính của Fed

Trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành mối lo ngại hàng đầu trong khảo sát ổn định tài chính mới nhất của Fed, khi làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu kéo theo những khoản nợ và cam kết tài chính khổng lồ, làm gia tăng nguy cơ lan truyền rủi ro trên thị trường.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Không nên tăng lãi suất vì cú sốc năng lượng

Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Không nên tăng lãi suất vì cú sốc năng lượng

Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho rằng Fed không nên tăng lãi suất vì cú sốc giá năng lượng, trong khi một số quan chức Fed lo ngại lạm phát đã lan rộng và dai dẳng, đặt ra bài toán khó cho chính sách tiền tệ.
Đồng yên Nhật lao dốc mạnh, nguy cơ kiểm tra mức đáy 40 năm?

Đồng yên Nhật lao dốc mạnh, nguy cơ kiểm tra mức đáy 40 năm?

Sự mạnh lên của đồng USD đã đẩy đồng yên Nhật lao dốc, có thời điểm đã xuyên thủng ngưỡng tâm lý quan trọng là 160 JPY/USD trong tuần qua. Điều đó buộc Tokyo một lần nữa phải lên tiếng cảnh báo về khả năng can thiệp. Tuy nhiên các nhà giao dịch cho rằng, đồng nội tệ của Nhật có thể kiểm tra lại mức thấp nhất trong 40 năm so với đồng USD nếu đồng bạc xanh tiếp tục mạnh lên và phía Mỹ chỉ hỗ trợ can thiệp một cách hạn chế.
Lạm phát giá sản xuất Mỹ cao nhất gần 4 năm, Fed thêm sức ép tăng lãi suất

Lạm phát giá sản xuất Mỹ cao nhất gần 4 năm, Fed thêm sức ép tăng lãi suất

Giá sản xuất Mỹ tháng 10 tăng thấp hơn dự báo, nhưng lạm phát tính theo năm lên cao nhất kể từ cuối năm 2022. Áp lực chi phí lan sang thực phẩm, hàng hóa và vận tải đang làm phức tạp thêm triển vọng lãi suất của Fed.
Quan chức Fed bất đồng về thời điểm, cường độ tăng lãi suất

Quan chức Fed bất đồng về thời điểm, cường độ tăng lãi suất

Trong các phát biểu mới đây, dù đều nhất trí cho rằng, cần tăng thêm lãi suất để kiềm chế lạm phát vốn đã chạy trên mục tiêu 2% trong gần 6 năm qua, song các quan chức Fed lại bất đồng về thời điểm cũng như cường thắt chặt chính sách.
Kinh tế GiG mở rộng yêu cầu đổi mới hệ thống thanh toán

Kinh tế GiG mở rộng yêu cầu đổi mới hệ thống thanh toán

Báo cáo “Kinh tế GiG và thanh toán số” do Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) công bố ngày 12/11/2026 cho thấy, sự phát triển của kinh tế GiG đang thúc đẩy nhu cầu thanh toán nhanh, chi phí thấp và linh hoạt, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới hạ tầng thanh toán và dịch vụ ngân hàng.
Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 13/11

Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 13/11

USD duy trì ở mức cao nhất trong 19 tháng, giá vàng giao dịch quanh 3.883,05 USD/oz hay chỉ số Nikkei của Nhật Bản phục hồi sau đợt giảm mạnh tuần trước... là một số diễn biến tài chính tiền tệ quốc tế đáng chú ý trong sáng 13/11.
USD sát đỉnh 19 tháng phát tín hiệu gì về lãi suất Fed?

USD sát đỉnh 19 tháng phát tín hiệu gì về lãi suất Fed?

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tiếp tục tăng mạnh, với kỳ hạn 10 năm trở lại ngưỡng vượt 5%, trong khi đồng USD lên sát đỉnh 19 tháng. Thị trường đang điều chỉnh kỳ vọng về lộ trình lãi suất của Fed, không chỉ trong tháng 12 mà còn cả năm 2027.