Sầu riêng Việt xuất sang EU bị đưa vào diện kiểm soát

Đây là lần đầu tiên sầu riêng của Việt Nam xuất khẩu vào EU bị đưa vào diện kiểm tra dư lượng hóa chất tại cửa khẩu với tần suất 10%

Ông Ngô Xuân Nam - Phó Giám đốc Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật Việt Nam (Văn phòng SPS Việt Nam) thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, theo quy định của EU, cứ 6 tháng 1 lần, Nghị viện châu Âu sẽ họp với các bên liên quan để tăng hoặc giảm tần suất kiểm tra biên giới đối với các mặt hàng nông sản thực phẩm, thức ăn chăn nuôi của các nước thứ 3 khi nhập khẩu hàng hóa vào thị trường EU. Đây là quy định của EU và được áp dụng thường xuyên.

Căn cứ vào dữ liệu xuất khẩu của các nước thứ ba vào EU, nếu vi phạm thì EU đưa vào Phụ lục 1 (kiểm soát ở biên giới) hoặc sẽ tăng tần suất kiểm tra 10%, 20%, 30%, 50% thậm chí có thể lên tới 75%, hoặc chuyển đổi sang Phụ lục 2 (phụ lục yêu cầu phải có giấy chứng nhận về kết quả phân tích lấy mẫu trước khi nhập khẩu vào EU).

Hoặc EU có thể đưa ra khỏi danh sách kiểm tra ở biên giới và cũng không yêu cầu phải cấp giấy chứng nhận về an toàn thực phẩm hay kết quả phân tích mẫu trước khi nhập khẩu vào EU nếu hàng hóa đảm bảo chất lượng. Tất cả các nước thứ ba khi xuất khẩu hàng hóa vào EU phải tuân thủ quy định này.

Theo ông Ngô Xuân Nam, liên quan đến thông báo mới nhất của Ủy ban châu Âu gửi cho Ban thư ký Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), đây là thông báo của Ủy ban châu Âu gửi Ban Thư ký của WTO để thông báo rộng rãi cho tất cả các thành viên WTO để tuân thủ chứ không phải là cảnh báo của EU đối với các mặt hàng nông sản của các nước khi nhập khẩu vào EU.

Liên quan đến thông báo này, Việt Nam có 5 mặt hàng thuộc diện bị kiểm soát của EU khi nhập khẩu vào thị trường này. Trong đó, tại Phụ lục 1, đối với các mặt hàng chịu tần suất kiểm tra biên giới gồm: Ớt chuông có tần suất biên giới kiểm tra 50%; mỳ ăn liền có tần suất kiểm tra biên giới 20%. Hai mặt hàng này cũng đã bị quy định trong năm 2023. Trong năm 2024, thông báo này vẫn giữ nguyên theo quy định cũ. Trong Phụ lục 1 này có bổ sung thêm mặt hàng sầu riêng với tần suất kiểm tra 10%.

Theo dữ liệu thống kê của Văn phòng SPS Việt Nam, trong 6 tháng cuối năm 2023, Việt Nam có 3 lô hàng sầu riêng vi phạm vào quy định của EU. Vì vậy, phía EU đã đưa vào diện kiểm soát với tần suất 10%.

Ông Ngô Xuân Nam cho rằng, việc tăng cường kiểm soát đối với sầu riêng trong đợt này không ảnh hưởng nhiều đến các mặt hàng bởi vì trong thương mại nông sản, việc kiểm soát biên giới đối với tất cả các mặt hàng nông sản là việc hết sức bình thường.

Ngay như tại Việt Nam, khi chúng ta nhập khẩu các mặt hàng nông sản, thực phẩm thì chúng ta cũng sẽ kiểm soát theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Ông Ngô Xuân Nam cho biết, doanh nghiệp cần lưu ý về luật chơi quốc tế, đặc biệt là với thị trường EU. Bởi không riêng mặt hàng sầu riêng mà tất cả các mặt hàng nông sản, thực phẩm của Việt Nam khi xuất khẩu đi các nước phải lưu ý tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm, an toàn dịch bệnh. Tránh việc bị đưa vào danh sách kiểm soát, tăng tần suất kiểm soát biên giới.

Theo Tổng cục Hải quan, tính đến tháng 11/2023, xuất khẩu sầu riêng Việt Nam đạt gần 2,2 tỉ USD, tăng 4,8 lần so với cùng kỳ 2022. Ngoài Trung Quốc, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam vào EU tăng mạnh nhất.

Cụ thể, xuất khẩu sầu riêng tươi sang Cộng hòa Czech tăng hơn 28.000%, đứng thứ 4 trong số những nước nhập khẩu nhiều sầu riêng nhất của Việt Nam. Bên cạnh đó, xuất khẩu sang Pháp tăng 32%.