Thoát thế "bị động" cho kinh tế thể thao

Giá trị hình thành từ hệ sinh thái

Theo ước tính của Statista, tổng giá trị thị trường thể thao toàn cầu (bao gồm bản quyền, tài trợ, bán vé) đã vượt 400 - 500 tỷ USD. Nếu mở rộng sang các lĩnh vực liên quan như: cá cược, thiết bị, du lịch thể thao và công nghệ, quy mô nền kinh tế thể thao có thể lên tới hơn 600 tỷ USD. Quy mô kinh tế thể thao Việt Nam được xác định trong khoảng 1,5 - 2,5 tỷ USD.

Cục Thể dục Thể thao Việt Nam đánh giá, thể thao không chỉ là hoạt động giải trí, văn hóa, xã hội mà còn được nhìn nhận như một lĩnh vực tạo ra giá trị kinh tế thông qua hệ sinh thái liên quan như trang phục, dụng cụ thể thao, thể thao phong trào, du lịch thể thao, truyền thông và các hoạt động liên quan.

Kinh tế tạo doanh thu, mở rộng nguồn lực cho thể thao Việt Nam

Ở nhiều nước, kinh tế thể thao đóng góp vào tăng trưởng GDP và tăng nguồn lực để phát triển phong trào lẫn đỉnh cao. Đơn cử tại Hàn Quốc, quy mô ngân sách dành cho thể thao của Hàn Quốc năm 2026 khoảng 17.000 tỷ won (khoảng 11,5 tỷ USD), tăng 1,5% so với năm 2025. Mục tiêu của chính phủ Hàn Quốc hiện nay là tới 2030, doanh thu ngành thể thao có thể đạt gần 85.000 tỷ won (khoảng 57,5 tỷ USD). Ngay tại Việt Nam, chỉ một giải đấu như Vô địch quốc gia Marathon báo Tiền Phong 2026 tại Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà cho biết doanh số trong 3 ngày thi đấu (12.000 VĐV tham gia) đã gần 300 tỷ đồng. Trước đó, trong tuần đăng cai giải chạy VnExpress Marathon, TP. Hạ Long đón hơn 246.000 lượt du khách, đạt doanh thu du lịch 690,5 tỷ đồng. Đặc biệt, đầu tư vào bản quyền, cách tổ chức và các sự kiện liên quan đến World Cup 2026 được kỳ vọng sẽ là đòn bẩy lớn cho kinh tế. Điều đó cho thấy tiềm năng của kinh tế thể thao rất lớn.

Thời điểm thích hợp để tạo đột phá

Tuy nhiên, việc khai thác các nguồn thu từ bản quyền, tài trợ, thương mại, truyền thông hay du lịch thể thao vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Hiện Ngân sách Nhà nước cấp cho ngành thể thao hoạt động thường niên vẫn có hạn, trong khi nhu cầu tập luyện thi đấu phát triển thành tích cao của các đội tuyển quốc gia là rất lớn; việc phát triển thể thao cho mọi người là cần thiết.

Ông Nguyễn Danh Hoàng Việt, Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao khẳng định, không phải đến thời điểm hiện nay kinh tế thể thao mới được quan tâm mà đã được nhắc đến từ lâu nhưng đây là thời điểm thích hợp để tạo bước đột phá. Ngành thể thao đang xây dựng Đề án phát triển Kinh tế thể thao Việt Nam. Trong đó sẽ đưa ra bộ chỉ số thống kê về các số liệu đối với Kinh tế thể thao ở Việt Nam.

Bên cạnh đó, Cục Thể dục Thể thao Việt Nam sẽ phát huy vai trò định hướng, điều phối và kết nối các nguồn lực trong hệ sinh thái thể thao; phối hợp triển khai các hoạt động nghiên cứu, trao đổi chuyên môn, hội thảo, diễn đàn, truyền thông; kết nối doanh nghiệp và các sáng kiến phù hợp nhằm góp phần nâng cao nhận thức về kinh tế thể thao; tạo thêm cơ sở tham khảo cho cơ quan quản lý, địa phương, đơn vị tổ chức giải đấu, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia thị trường thể thao nghiên cứu phát triển các báo cáo chuyên đề, sản phẩm dữ liệu và các chỉ số tham chiếu phù hợp nhằm góp phần cung cấp thêm thông tin cho hoạt động nghiên cứu, hoạch định chiến lược, xây dựng chính sách và ra quyết định của các cơ quan quản lý, tổ chức thể thao, doanh nghiệp và các bên liên quan.

Dưới góc độ doanh nghiệp, bà Trần Thị Thanh Mai, nguyên Tổng Giám đốc Kantar Media Việt Nam, việc tổ chức các “fanzone” mở ra một cơ hội rất lớn cho các doanh nghiệp, khi đánh vào tâm lý thích sinh hoạt cộng đồng của khu vực địa phương. Những hành vi của người xem có thể tạo ra cú hích thực sự cho bán lẻ, dịch vụ đêm, du lịch nội địa. Các khung giờ thay vì bất lợi có thể trở thành “giờ vàng của kinh tế đêm” nếu có kết nối giữa truyền hình, chính quyền địa phương và các nhãn hàng, thương hiệu. Đây là cơ hội rất hiếm hoi trong những sự kiện lớn, nhưng cũng đòi hỏi các nhà marketing cần nhạy bén và thay đổi cách tiếp cận để làm sao có thể tối ưu hóa được cả truyền hình, kênh số và thực tế.

Nhạy bén trong kinh doanh là chưa đủ, nhiều doanh nghiệp đầu tư vào thể thao kiến nghị và quan tâm đến các chính sách hỗ trợ, thuế và các quy định khác tạo khuyến khích doanh nghiệp mở rộng hoạt động đầu tư cho thể thao. “Thể chế đổi mới, cởi mở hơn mở ra chính sách giúp những nhà đầu tư cho thể thao thêm tự tin phát triển lĩnh vực này”, Cục trưởng Nguyễn Danh Hoàng Việt khẳng định.