Lãi suất Fed tháng 9: Báo cáo việc làm xoay chuyển cán cân, CPI là ‘lá phiếu’ cuối

Thống đốc Fed Christopher Waller. Ảnh: Federal Reserve/Public Domain.

Báo cáo việc làm mạnh vượt dự báo

Chỉ trong khoảng 24 giờ, thị trường tài chính Mỹ đã trải qua hai lần tái định giá trái chiều đối với khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9.

Ngày 3/9, Thống đốc Fed Christopher Waller kêu gọi “cho quá trình giảm lạm phát một cơ hội”, đồng thời cho biết ông sẽ ủng hộ giữ nguyên lãi suất nếu các dữ liệu mới cho thấy áp lực giá tiếp tục dịu đi. Phát biểu này khiến xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9 giảm từ 63,2% xuống 50,4%, gần như đưa thị trường trở lại thế cân bằng giữa hai khả năng tăng và giữ nguyên lãi suất.

Nhưng báo cáo việc làm phi nông nghiệp (NFP) tháng 8 được Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố ngày 4/9 đã nhanh chóng xoay chuyển cán cân. Theo báo cáo, kinh tế Mỹ tạo thêm 162.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 8, gần gấp ba mức 56.000 việc làm mà các nhà kinh tế tham gia khảo sát của Reuters dự báo và là mức cao nhất trong 5 tháng.

Tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở 4,1%, trong khi lực lượng lao động tăng thêm 683.000 người và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động nhích lên 61,6%.

Đáng chú ý, tiền lương theo giờ bình quân tăng 3,1% so với cùng kỳ, chậm lại từ 3,2% trong tháng 7. Điều này cho thấy thị trường lao động phục hồi mạnh hơn dự kiến nhưng chưa đồng thời phát đi tín hiệu rằng áp lực tiền lương đang tăng trở lại.

Đó là tổ hợp dữ liệu tương đối “khó xử” đối với Fed. Một mặt, việc làm mạnh và thất nghiệp ổn định làm giảm lo ngại rằng kinh tế đang suy yếu đến mức Fed cần ưu tiên bảo vệ thị trường lao động. Mặt khác, tiền lương tăng chậm lại khiến báo cáo chưa đủ để kết luận Fed buộc phải lập tức thắt chặt chính sách.

Tuy nhiên, phản ứng ban đầu của thị trường rất rõ. Xác suất Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong tháng 9 đã tăng từ khoảng 55% trước báo cáo lên 65% ngay sau khi số liệu được công bố. Tiếp đó, mức này hạ xuống khoảng 57%, cho thấy nhà đầu tư vẫn chưa hoàn toàn tin vào kịch bản tăng lãi suất nhưng khả năng này một lần nữa vượt lên trên xác suất Fed giữ nguyên.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm với triển vọng chính sách tiền tệ, tăng lên khoảng 4,37% và có lúc chạm 4,4246%, mức cao nhất kể từ tháng 1/2025. Lợi suất kỳ hạn 10 năm có lúc lên 4,812%.

Đồng USD cũng tăng giá, trong khi chứng khoán Mỹ đi xuống. Chỉ số đô la Mỹ (DXY) tăng khoảng 0,21% trong phiên. Giá vàng giao ngay giảm 1,2% xuống 4.419,09 USD/oz, phản ánh sức ép từ lợi suất tăng và kỳ vọng lãi suất cao hơn.

Như vậy, cú xoay của thị trường trong hai ngày qua khá rõ: Waller khiến nhà đầu tư giảm mạnh đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất; báo cáo việc làm lại kéo phần lớn kỳ vọng đó trở lại. Nhưng chính việc xác suất tăng lãi suất hạ bớt từ mức cao nhất sau báo cáo cho thấy thị trường vẫn đang dành một “lá phiếu” quan trọng cho dữ liệu tiếp theo.

“Lá phiếu” đó chính là lạm phát.

CPI sẽ quyết định Fed có cần hành động ngay?

Fed sẽ họp chính sách trong hai ngày 15-16/9. Sau báo cáo việc làm tháng 8, giới phân tích nhận định dữ liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) công bố trước cuộc họp có thể đóng vai trò quyết định đối với việc Fed tăng hay giữ nguyên lãi suất.

Điểm quan trọng là báo cáo việc làm đã làm thay đổi điều kiện để Fed ra quyết định. Trước báo cáo, câu hỏi lớn còn là liệu thị trường lao động có yếu tới mức khiến Fed không thể tăng lãi suất dù lạm phát vẫn cao hay không. Với 162.000 việc làm mới và tỷ lệ thất nghiệp giữ ở 4,1%, rủi ro đó ít nhất đã giảm đáng kể.

Bởi vậy, trọng tâm giờ chuyển mạnh hơn sang lạm phát. Nếu CPI cho thấy áp lực giá tiếp tục hạ nhiệt rõ rệt, những thành viên như Waller vẫn có thêm cơ sở để lập luận rằng Fed có thể kiên nhẫn và chưa cần tăng lãi suất ngay trong tháng 9. Ngược lại, nếu lạm phát giảm không đủ nhanh hoặc bất ngờ tăng trở lại, một thị trường lao động còn vững sẽ khiến lập luận trì hoãn hành động trở nên khó thuyết phục hơn.

Sự thay đổi dự báo của Citigroup sau báo cáo việc làm đưa ra một chỉ báo đáng chú ý. Citi đã lùi dự báo về lần cắt giảm lãi suất tiếp theo của Fed sang tháng 6/2027, thay vì các đợt vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027 như dự báo trước đó. Ngân hàng này hiện dự đoán Fed giảm lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 6, tháng 9 và tháng 12/2027.

Cần lưu ý rằng, Citigroup lâu nay thuộc nhóm có quan điểm tương đối thiên về khả năng Fed nới lỏng chính sách. Theo các chuyên gia của ngân hàng này, việc tỷ lệ thất nghiệp không tăng và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động phục hồi có thể khiến Fed coi thị trường việc làm là tương đối ổn định và chuyển trọng tâm mạnh hơn sang rủi ro lạm phát.

Điều đó cũng lý giải vì sao CPI sắp tới có thể trở thành dữ liệu lớn cuối cùng đủ sức xoay chuyển cục diện trước cuộc họp tháng 9. Báo cáo việc làm đã cho Fed thêm dư địa để tăng lãi suất nếu cần; CPI sẽ quyết định liệu Fed có thực sự cần sử dụng dư địa đó ngay hay không.