Đấu thầu qua mạng: Vừa đẩy nhanh, vừa thúc ép

	TP.HCM: Mất hàng trăm tỷ vì chậm đấu thầu
	Đấu thầu qua mạng vẫn tắc

Lợi ích toàn diện

Ông Vũ Đại Thắng - Thứ trưởng Bộ KH&ĐT cho biết, sau khi được triển khai chính thức trên toàn quốc, đến nay đã có tổng cộng gần 23.000 gói thầu áp dụng đấu thầu qua mạng; trong đó chỉ riêng 7 tháng đầu năm 2018 đã có gần 9.000 gói, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2017. Đáng chú ý có những gói thầu quy mô lớn có giá trị lên tới gần 200 tỷ đồng. Tỷ lệ tiết kiệm bình quân đạt 9%, trong khi đấu thầu truyền thống đạt khoảng 7%.

Sớm hoàn thiện hệ sinh thái cho đấu thầu qua mạng

Nhờ các quy trình được điện tử hóa, tài liệu được mẫu hóa, công tác đấu thầu trở nên đơn giản, nhanh chóng, chính xác và thuận tiện hơn. Đặc biệt thông qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, các nhà thầu có được môi trường cạnh tranh hoàn toàn bình đẳng, minh bạch. “Đây là công cụ hiệu quả giúp loại bỏ tiêu cực, tham nhũng, đồng thời tiết giảm mạnh chi phí cho ngân sách Nhà nước, mang lại lợi ích toàn diện cho doanh nghiệp và toàn xã hội”, Thứ trưởng Thắng khẳng định.

Là một trong những đơn vị đầu tiên tham gia thí điểm áp dụng hình thức đấu thầu qua mạng, bà Phạm Thúy Hà, Trưởng Ban Quản lý Đấu thầu, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định, đây là hình thức có rất nhiều ưu điểm. Bởi vậy, số lượng gói thầu được thực hiện qua mạng của EVN đã tăng nhanh qua các năm.

Nếu như năm 2009, EVN có hơn 10 gói thầu đấu thầu qua mạng, thì đến năm 2017 là xấp xỉ 4.000 gói, từ đầu năm 2018 đến nay là hơn 4.500 gói. Các gói thầu trước đây chủ yếu có quy mô nhỏ, nhưng gần đây đã xuất hiện cả gói thầu lớn, xấp xỉ 200 tỷ đồng.

Bà Hà Ngọc Châu - Phó giám đốc Sở KH&ĐT Sơn La cũng chia sẻ, từ năm 2017, tỉnh bắt đầu thực hiện đấu thầu điện tử và đã thực hiện được 53 gói đấu thầu điện tử; từ đầu năm 2018 đến nay đã thực hiện được 115 gói đấu thầu điện tử. Kết quả triển khai cho thấy, đấu thầu qua mạng đã đưa lại công bằng, minh bạch cho các bên, thu hút được nhiều nhà thầu quan tâm hơn. Đối với phía chủ đầu tư/bên mời thầu thì giảm được chi phí, thời gian; phía nhà thầu không phải đi lại nhiều lần.

Lực cản nhận thức

Mặc dù đã đạt được những kết quả ban đầu, song ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Đấu thầu (Bộ KH&ĐT) cho rằng quy mô áp dụng đấu thầu qua mạng còn kém khá xa so với kỳ vọng. Điều này được thể hiện ở một con số không vui là trong số 119 cơ quan thực hiện công tác đấu thầu thì sau 3 năm triển khai vẫn có đến 41 cơ quan, đơn vị chưa đấu thầu được bất kỳ một gói thầu nào qua mạng.

Bên cạnh đó, tỷ lệ các gói thầu qua mạng trong 7 tháng năm 2018 mới đạt 18%, vẫn chưa đạt lộ trình mà Thủ tướng Chính phủ yêu cầu là đến năm 2018 phải đảm bảo 40% các gói thầu chào cạnh tranh, 30% các gói thầu quy mô nhỏ phải thực hiện qua mạng. “Kết quả này cũng cách xa so với mục tiêu đặt ra cho năm 2025 là 70% các gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu thầu phải thực hiện đấu thầu qua mạng, đó là thách thức lớn”, ông Tuấn lo ngại.

Để đẩy nhanh hơn tiến trình này, trong thời gian tới, Bộ KH&ĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, đào tạo nâng cao năng lực, tuyên truyền phổ biến đến các đối tượng tham gia, tăng cường đầu tư để hoàn thiện điều kiện hạ tầng kỹ thuật hệ thống.

Ông Nguyễn Đăng Trương - Cục trưởng Cục Quản lý Đấu thầu cho biết, thời gian tới cần xây dựng hệ sinh thái cho đấu thầu qua mạng dựa trên 3 trụ cột. Thứ nhất là môi trường, khuôn khổ pháp lý, tạo ra cuộc chơi; thứ hai là xây dựng công cụ để chơi; thứ ba là mọi người trong môi trường đó nhận thức đầy đủ về cuộc chơi công cụ chơi.

Tuy nhiên theo ông, trở ngại lớn nhất hiện nay là thay đổi nhận thức. Mặc dù đã chỉ ra rất nhiều giá trị cốt lõi, lợi ích rõ ràng, thế nhưng các bên vẫn không chịu tham gia. Trong khi, hiện cũng chưa có chế tài cụ thể nếu các bộ, ngành, địa phương chưa áp dụng hình thức đấu thầu qua mạng theo lộ trình. Thế nhưng, Cục Quản lý Đấu thầu và Bộ KH&ĐT sẽ có động thái mạnh mẽ hơn.

“Trên bàn Thủ tướng đã có danh sách các bộ ngành, địa phương chậm thực hiện và chúng tôi sẽ công khai danh sách này. Đặc biệt, những địa phương nào chỉ định thầu nhiều, tỷ lệ đấu thầu thấp đều sẽ bị công khai”, ông Trương khẳng định.