Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Nông nghiệp Việt Nam phụ thuộc vào lớp “Thanh nông tri điền”

Ngọc Linh
Ngọc Linh  - 
Chỉ có thế đứng vững trong hội nhập, tái cơ cấu nông nghiệp thành công và đưa nông nghêệp phát triển bền vững khi có tầng lớp “thanh nông tri điền” – đó là nông dân thế hệ mới có trình độ có kiến thức, đó là những DN liên kết với nông dân. 
aa

Đó là ý kiến của các đại biểu tại Hội thảo Khoa học quốc gia với chủ đề “Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam – đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững” đã được Trường Đại học Kinh tế quốc dân tổ chức sáng ngày 10/11/2015.

Theo các diễn giả, nền nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước những nguy cơ sẽ chịu nhiều tác động tiêu cực từ hội nhập, từ biến đổi khí hậu và những rủi ro từ chính tình trạng làm ăn tự phát nhỏ lẻ manh mún. Tái cơ cấu ngành nông nghiệp cũng bị cản trở từ chính tình trạng manh mún tự phát và cách làm ăn thiếu tầm nhìn, thiếu công nghệ của nông dân hiện nay.

Là một ngành quan trọng gắn với sinh kế của hơn 70% dân số, và tạo ra những thành tích xuất khẩu, giải quyết công ăn việc làm, xoá đói giảm nghèo… nhưng “nông nghiệp đang tăng trưởng chậm lại và chất lượng tăng trưởng cũng đang ở tình trạng quá đáng lo. Trình độ phát triển thấp; quy mô sản xuất nhỏ kéo theo năng suất lao động thấp, giá trị gia tăng thấp, chất lượng nông sản không đồng đều lại thiếu an toàn và khả năng cạnh tranh còn hạn chế”, GS.TS.Trần Thọ Đạt – Hiệu trưởng Trường Đại học kinh tế quốc dân nhận định.

Nông nghiệp Việt Nam phụ thuộc vào lớp “Thanh nông tri điền”
Ngư trường xa và tàu cá hiện đại cần có những ngư dân có trình độ

Trong khi theo TS. Trần Gia Long (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), nếu nước biển dâng lên 1m thì tại 9 tỉnh sẽ có 11.475km2 diện tích bị ngập, và GDP cả nước sẽ giảm 10%, sản lượng lương thực giảm 12 % tương đương 5 triệu tấn lúa. Đó là chưa kể các cơn bão với sức tàn phá lớn đã và sẽ xuất hiện nhiều hơn, cùng với những biến đổi khí hậu bất thường.

Ông cũng cho rằng, tăng trưởng nông nghiệp thời gian qua chủ yếu dựa vào thâm dụng tài nguyên thiên nhiên nên tác động xấu đến môi trường, làm tăng mức độ ô nhiễm và suy yếu nguồn tài nguyên thiên nhiên… gây nguy hiểm cho sinh kế bền vững của người dân và cạn kiệt nguồn lợi.

Làm ăn nhỏ lẻ phân tán, manh mún và tự phát, mải chạy theo số lượng và lợi nhuận ngắn hạn đã khiến người nông dân càng làm nhiều càng lợi ít. Tầm nhìn hạn chế, người nông dân không nhiệt tình tham gia các mối quan hệ liên kết để làm ăn quy mô lớn và cùng tạo nên thương hiệu cho nông sản, thuỷ sản Việt.

Bên cạnh đó, cũng do nhận thức hạn chế nên người nông dân không tuân thủ và áp dụng quy chuẩn nông nghiệp, từ đó gây nên những nghi ngờ và làm mất lòng tin về mức độ an toàn chất lượng của sản phẩm...

Đặc biệt, "người nông dân hiện nay chả hiểu chuỗi giá trị là gì”, bà Nguyễn Thị Hồng - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhận xét. Theo bà, để gia nhập chuỗi đòi hỏi người nông dân phải có hiểu biết nhất định và chuỗi đòi hỏi khoa học về tổ chức về quản lý, đòi hỏi áp ụng khoa học công nghệ và kỹ thuật cao với sự tham gia của các nhà khoa học, nhà quản lý, người nông dân và vai trò quan trọng của DN.

Trong khi đó, đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn hiện vẫn rất thấp. Theo ông Lưu Đức Khải - Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương, số DN thành lập ở nông thôn không những vẫn đang còn quá ít chỉ bằng 1% số DN cả nước. Đã vậy tỷ trọng DN trong ngành nông, lâm, thuỷ sản lại đang giảm đi vì DN đang chuyển sang hoạt động phi nông nghiệp để có lợi nhuận cao hơn.

Rõ ràng, nếu cứ như vậy, nông thôn Việt Nam và người nông dân Việt Nam không thể tiếp tục trọng trách “là bệ đỡ cho tăng trưởng với nghĩa khi kinh tế suy thoái thì nông nghiệp là động lực chính, khi ở đô thị, DN khó khăn người công nhân đã có quê để về. Đây là áp lực quá lớn và nông nghiệp, nông thôn đang rất yếu", GS.TS.Vũ Trọng Khải - chuyên gia nông nghiệp bày tỏ.

Nhiều những giải pháp đã được nêu ra. Nhưng tựu chung lại vẫn là phải đào tạo nghề cho nông dân, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của ngành nông nghiệp, gia tăng đội ngũ cán bộ khuyến nông, khuyến lâm, kiểm ngư, cán bộ hợp tác xã, thuyền trưởng tàu đánh cá, chủ trang trại… và giám đốc DN, những người trẻ tuổi tài cao.

Phải có 2 nhân tố quan trọng hàng đầu để tái cơ cấu nông nghiệp thành công, để vượt qua thách thức khi hội nhập là nông dân lớn và DN lớn. Nông dân lớn là những "thanh nông tri điền" được đào tạo, được chuyên nghiệp hoá đủ kiến thức và năng lực quản lý các trang trại quy mô lớn và các HTX kiểu mới.

Họ sẽ là những nông dân chuyên nghiệp thay thế cho lớp lão nông tri điền làm nông nghiệp theo kinh nghiệm kiểu cha truyền con nối. Họ sẽ liên kết với DN. DN lớn là DN có công nghệ hiện đại tạo ra giá trị gia tăng. Họ sẽ chỉ huy những đội tàu hiện đại làm chủ ngư trường khai thác thuỷ sản…

"Khi "thanh nông tri điền" cùng DN liên kết với nhau mới tạo thành một chuỗi sản xuất nông nghiệp giá trị gia tăng cao", GS.TS.Vũ Trọng Khải nhấn mạnh.

Ngọc Linh

Tin liên quan

Tin khác

Việt Nam - Vương Quốc Anh hợp tác phát triển nông nghiệp và chuỗi cung ứng thực phẩm bền vững

Việt Nam - Vương Quốc Anh hợp tác phát triển nông nghiệp và chuỗi cung ứng thực phẩm bền vững

Diễn đàn “Hợp tác song phương trong lĩnh vực Nông nghiệp và Thực phẩm giữa Vương quốc Anh và Việt Nam”, thúc đẩy thương mại và chuỗi cung ứng bền vững diễn ra ngày 12/11/2026, thu hút gần 100 đại biểu từ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hiệp hội và viện nghiên cứu hai nước.
Cà phê Việt: 70% sản lượng còn thiếu dữ liệu truy xuất

Cà phê Việt: 70% sản lượng còn thiếu dữ liệu truy xuất

Khoảng 70% sản lượng cà phê Việt Nam vẫn lưu thông tin qua các kênh truyền thống, thiếu dữ liệu truy xuất nguồn gốc. Trước yêu cầu ngày càng chặt chẽ của thị trường quốc tế, ngành cà phê được khuyến nghị cần đẩy nhanh chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị.
Đắk Lắk phát triển vùng cà phê bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu

Đắk Lắk phát triển vùng cà phê bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu

Với hơn 217.000ha cà phê, sinh kế của hàng trăm nghìn hộ dân và giá trị xuất khẩu gần 900 triệu USD mỗi năm, Đắk Lắk đang đẩy mạnh các giải pháp phát triển ngành hàng theo hướng bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Trong đó, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, quản lý tài nguyên hiệu quả và số hóa truy xuất nguồn gốc được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.
Trụ cột khoa học công nghệ nâng tầm giá trị nông sản

Trụ cột khoa học công nghệ nâng tầm giá trị nông sản

Sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, phát triển nông nghiệp hữu cơ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Hà Nội. Không chỉ nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và gia tăng giá trị nông sản, các mô hình này còn giúp người dân cải thiện thu nhập, chủ động hơn trước thời tiết cực đoan. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả trên diện rộng, thành phố cần kết hợp đổi mới phương thức canh tác với tổ chức sản xuất, phát triển thị trường và xây dựng chuỗi liên kết bền vững.
Bao bì sinh học: Lời giải xanh cho nông sản

Bao bì sinh học: Lời giải xanh cho nông sản

Để phát triển kinh tế tuần hoàn và hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, việc ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo quản, bao gói nông sản sau thu hoạch đang trở thành một hướng đi mang tính chiến lược.
Bài toán tỷ USD phía sau những chuyến hàng nông sản

Bài toán tỷ USD phía sau những chuyến hàng nông sản

Xuất khẩu rau quả tiếp tục tăng trưởng, nhưng tổn thất sau thu hoạch và chi phí logistics vẫn làm giảm sức cạnh tranh của nông sản Việt. Đầu tư công nghệ bảo quản, hoàn thiện chuỗi lạnh và tổ chức lại sản xuất đang mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường xa, đồng thời đặt ra bài toán vốn và hiệu quả đầu tư.
Nông nghiệp công nghệ cao: Vì sao mô hình hiệu quả vẫn khó nhân rộng?

Nông nghiệp công nghệ cao: Vì sao mô hình hiệu quả vẫn khó nhân rộng?

Từ nhà kính, cảm biến đến thiết bị bay không người lái, công nghệ đang thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, để các mô hình hiệu quả không dừng ở quy mô thử nghiệm, doanh nghiệp và nông dân phải giải được bài toán chi phí đầu tư, nhân lực, thị trường tiêu thụ và dòng tiền hoàn vốn.
Cà phê cùng nông dân: Lắng nghe để tháo gỡ vướng mắc

Cà phê cùng nông dân: Lắng nghe để tháo gỡ vướng mắc

Không cần cuộc họp nặng tính hành chính tròng hội trường, chương trình “Cà phê cùng nông dân” của phường Hòa Xuân (TP. Đà Nẵng) mở ra không gian gần gũi để nông dân trực tiếp chia sẻ khó khăn, kiến nghị với lãnh đạo địa phương. Từ những câu chuyện đời thường, nhiều vấn đề về đất sản xuất, hạ tầng, thủy lợi và chuyển đổi sinh kế được đưa ra trao đổi, tìm hướng tháo gỡ.
Đưa OCOP thành trải nghiệm du lịch

Đưa OCOP thành trải nghiệm du lịch

Phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn cần chuyển từ bán nông sản sang thiết kế trải nghiệm, kết nối sản phẩm OCOP (mỗi làng một sản phẩm) với văn hóa bản địa và xây dựng chuỗi giá trị để tăng chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân.
Công cuộc tái định hình chuỗi cung ứng nông sản

Công cuộc tái định hình chuỗi cung ứng nông sản

Khi các tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng định hình thương mại toàn cầu, năng lực cạnh tranh của nông, lâm sản không còn chỉ nằm ở giá cả hay năng lực cung ứng. Từ quy định của Liên minh châu Âu (EU) về các sản phẩm không gây phá rừng (EUDR) đến những yêu cầu mới tại Vương quốc Anh, sức ép minh bạch cũng mở ra cơ hội để Việt Nam chuẩn hóa chuỗi giá trị và nâng vị thế nông sản trên thị trường quốc tế.