Fed có giảm lãi suất mạnh hơn nếu thuế quan làm giảm lạm phát?

Thận trọng do lo ngại lạm phát

Fed đã cắt giảm lãi suất ba lần trong năm 2025 do lo ngại thị trường lao động suy yếu. Tuy nhiên sau lần cắt giảm lãi suất vào ngày 10/12, Fed đã phát đi tín hiệu có thể giữ nguyên mức lãi suất trong một thời gian do lạm phát tại Mỹ vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed.

Biên bản cuộc họp chính sách tháng 12 của Fed vừa được công bố mới đây cũng cho thấy, nhiều thành viên của Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) “bày tỏ lo ngại rằng tiến trình hướng tới mục tiêu lạm phát 2% của ủy ban đã bị đình trệ”. “Một số thành viên đề xuất rằng, theo triển vọng kinh tế của họ, có lẽ nên giữ nguyên phạm vi mục tiêu trong một thời gian sau khi hạ phạm vi tại cuộc họp này”, Biên bản nêu rõ.

Trong phát biểu mới đây, nhiều quan chức Fed cũng cho rằng, nên giữ nguyên lãi suất trong một thời gian. Chẳng hạn như Chủ tịch Fed chi nhánh Richmond Thomas Barkin nói với Phòng Thương mại Greater Raleigh ở Bắc Carolina hôm thứ Ba (6/1) rằng, những thay đổi tiếp theo đối với lãi suất sẽ cần được "điều chỉnh tinh tế" dựa trên dữ liệu sắp tới, do những rủi ro đối với cả mục tiêu việc làm và lạm phát của Fed.

Thậm chí Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack – một nhà hoạch định chính sách có quan điểm “diều hâu” nhất tại Fed hiện nay - nói với tờ Wall Street Journal rằng, bà không thấy cần thiết phải thay đổi lãi suất trong những tháng tới sau khi Fed đã cắt giảm lãi suất tại ba cuộc họp gần đây.

“Kịch bản cơ bản của tôi là chúng ta có thể duy trì ở mức này trong một thời gian, cho đến khi có bằng chứng rõ ràng hơn rằng lạm phát đang giảm xuống mức mục tiêu hoặc tình hình việc làm đang suy yếu đáng kể hơn”, bà nói.

Nếu thuế quan làm giảm lạm phát?

Tuy nhiên theo một nghiên cứu vừa được Fed San Francisco công bố hôm 5/1, việc tăng mạnh thuế quan do chính quyền Trump áp đặt năm ngoái có thể làm giảm lạm phát và làm tăng tỷ lệ thất nghiệp.

Cụ thể, theo các nhà nghiên cứu Regis Barnichon và Aayush Singh của Fed San Francisco, mức tăng 15% thuế quan trung bình của Mỹ vào năm 2025 là mức tăng lớn nhất trong thời hiện đại. Việc đánh giá tác động có thể xảy ra của một sự thay đổi lớn và đột ngột như vậy, hay cú sốc thuế quan, đối với tỷ lệ thất nghiệp và lạm phát là rất quan trọng đối với các cuộc thảo luận về chính sách tiền tệ.

Một cách để đánh giá tác động của cú sốc lớn này đối với tỷ lệ thất nghiệp và lạm phát là xem xét dữ liệu từ các giai đoạn trước Thế chiến II với những thay đổi về mức thuế quan có quy mô tương tự. “Phân tích cho thấy rằng các đợt tăng thuế quan trước đây đã làm tăng tỷ lệ thất nghiệp và làm giảm cả hoạt động kinh tế lẫn lạm phát”, các nhà nghiên cứu cho biết.

Mặc dù cho rằng, những phát hiện trong quá khứ có thể không hoàn toàn áp dụng cho nền kinh tế ngày nay, do ngành sản xuất của Mỹ ngày nay phụ thuộc nhiều hơn vào các sản phẩm nhập khẩu so với trước đây, có nghĩa là thuế quan hiện nay có nhiều khả năng gây ra lạm phát cao hơn.

“Tuy nhiên phân tích dữ liệu lịch sử của chúng tôi cho thấy khả năng việc tăng thuế quan lớn vào năm 2025 có thể gây áp lực tăng lên đối với tỷ lệ thất nghiệp trong khi gây áp lực giảm xuống đối với lạm phát”, các nhà nghiên cứu này cho biết.

Nếu nghiên cứu này được chứng minh là đúng, nó có thể khiến Fed phải cắt giảm lãi suất nhanh và mạnh hơn trong thời gian tới, nhất là khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Fed Jerome Powell sắp kết thúc, còn các ứng cử viên thay thế ông đều là người có quan điểm lãi suất khá giống Tổng thống Donald Trump, tức cho rằng lãi suất nên thấp hơn mức hiện tại.

Mặc dù nghiên cứu này cần phải được kiểm chứng thêm, nhưng nó có thể cổ vũ cho luồng quan điểm “bố câu” tại Fed. Đặc biệt là Thống đốc Fed Stephen Miran đã nhiều lần cho rằng, các thay đổi chính sách dưới thời Trump, bao gồm thuế quan, thắt chặt nhập cư và bãi bỏ quy định, đang đẩy mức lãi suất "trung lập" xuống thấp.

Từ đó Miran cho rằng, lãi suất nên kết thúc năm 2025 ở mức 2,75% - 3%. Đó chính là lý do ông đều đề nghị Fed cắt giảm lai suất 50 điểm trong cả ba cuộc họp vừa qua.

Cần thêm dữ liệu để kiểm chứng

Trên thực tế, báo cáo việc làm và lạm phát tháng 11/2025 dường như đang chứng minh cho nghiên cứu của Fed San Francisco. Cụ thể chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tại Mỹ chỉ tăng 2,7% trong tháng 11 so với cùng kỳ năm trước, giảm mạnh so với mức tăng 3% của tháng 9. Trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên cao nhất trong hơn 4 năm là 4,6% trong tháng 11.

Tuy nhiên những dữ liệu này bị nghi ngờ về độ chính xác do Chính phủ Mỹ đóng cửa kéo dài.

Chủ tịch Fed New York John Williams - một nhà hoạch định chính sách có ảnh hưởng tại Fed cho rằng, do việc thu thập dữ liệu không đầy đủ cho thấy “dữ liệu đã bị sai lệch trong một số hạng mục, và điều đó đã đẩy chỉ số CPI xuống khoảng một phần mười (điểm phần trăm)”.

Với báo cáo việc làm tháng 11, ông cũng nhận thấy một số vấn đề liên quan đến dữ liệu. “Chúng ta đang thấy sự gia tăng việc làm ổn định… đặc biệt là trong khu vực tư nhân”, ông nói và nhấn thêm rằng, “vì họ không thể thu thập dữ liệu vào tháng 10, nên có lẽ tỷ lệ thất nghiệp đã tăng lên trong tháng 11, có thể khoảng một phần mười (điểm phần trăm)”.

Tương tự, Chủ tịch Cleveland Beth Hammack cũng cho rằng, CPI tháng 11 ở mức 2,7% có thể đã đánh giá thấp mức tăng giá trong 12 tháng do sự sai lệch dữ liệu. Theo bà, con số lạm phát thực tế có thể cao hơn 0,2 hoặc 0,3 điểm phần trăm.

Điều đó cũng có nghĩa, các nhà hoạch định chính sách có thể sẽ phải chờ thêm dữ liệu việc làm và lạm phát tháng 12, thậm chí có thể thêm một vài tháng nữa, để kiểm chứng.

Kay Haigh – Đồng Trưởng bộ phận Giải pháp trái phiếu và thanh hoản toàn cầu của Goldman Sasch Asset Management ở New York cho rằng, chỉ số lạm phát thấp của tháng 11 sẽ không tạo ra tác động đáng kể nào đối với Fed do dữ liệu khá nhiễu. “Thay vào đó, Fed sẽ tập trung vào chỉ số CPI tháng 12 được công bố vào giữa tháng 1, chỉ hai tuần trước cuộc họp tiếp theo, như một chỉ báo chính xác hơn về lạm phát”, ông nói.