Nhật Bản: Khả năng BoJ tăng lãi suất rõ ràng hơn khi tiền lương tăng

Khoảng 90% người theo dõi BoJ nhận thấy khả năng ngân hàng trung ương này sẽ chấm dứt chính sách lãi suất âm sau khi cuộc họp vào thứ Ba kết thúc. Khả năng đó càng được củng cố sau khi Liên đoàn Công đoàn công bố kết quả vòng đầu tiên của các cuộc đàm phán tiền lương hàng năm với kết quả vượt xa mong đợi.

Khả năng BoJ tăng lãi suất rõ ràng hơn khi tiền lương tăng

Đó là một khoảnh khắc "đáng nhớ" đối với Nhật Bản. Hội đồng quản trị BoJ đang cân nhắc xem có nên kết thúc kỷ nguyên nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ nhất trong lịch sử hay không. Ngoài khả năng thoát khỏi lãi suất âm thì một loạt công cụ tài chính như kiểm soát đường cong lợi suất và mua tài sản lớn đang được để ngỏ.

Sự thay đổi chính sách là điều gần như chắc chắn. Nhưng liệu động thái này diễn ra vào tháng Ba hay tháng Tư mới là câu hỏi đang được quan tâm.

Các thị trường sẵn sàng đưa ra câu trả lời, với việc tăng lãi suất vào thứ Ba có khả năng cung cấp hỗ trợ ngắn hạn cho đồng yên Nhật. Sức mạnh của đồng tiền này sẽ gây áp lực lên các cổ phiếu vốn được hưởng lợi từ đồng yên rẻ.

Quan điểm giữa các thương nhân và chuyên gia kinh tế đã dao động trong những ngày gần đây, song song với sự biến động của tỷ giá hoán đổi không ổn định phản ánh kỳ vọng về sự thay đổi chính sách.

Theo những người quen thuộc với vấn đề này, không có quan điểm nhất trí cao nào vào đầu tuần trước. Đó là trước khi Liên đoàn Công đoàn (Rengo) công bố hôm thứ Sáu tuần trước, rằng các thành viên của họ đã đảm bảo mức tăng lương trung bình 5,28%, cao hơn nhiều so với mức 4,1% được dự đoán bởi các chuyên gia kinh tế được Bloomberg khảo sát và đánh dấu mức tăng lớn nhất trong hơn 30 năm.

Yuichi Kodama, chuyên gia kinh tế trưởng tại Viện nghiên cứu Meiji Yasuda cho biết: “Cơ hội để BoJ chọn tháng Ba là thời điểm đưa ra quyết định đã tăng lên".

Tuy nhiên, sự chậm trễ trong việc thay đổi chính sách có thể khiến đồng yên Nhật suy yếu mạnh trong ngắn hạn, thậm chí có thể quay trở lại mức 150 JPY/USD và trở thành một yếu tố mà chính phủ nước này lo ngại.

Những người quen thuộc với vấn đề này đã nói với Bloomberg rằng việc tăng lương được coi là dữ liệu cuối cùng để hội đồng quản trị BoJ xem xét như một phần trong các cuộc thảo luận của mình.

Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản tăng cao hơn vào cuối ngày thứ Sáu sau khi có kết quả từ các cuộc thương thảo về tiền lương. Một số nhà đầu tư tin rằng lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm sẽ tăng trên 1,25% vào cuối năm khi BoJ thay đổi hướng đi.

BoJ đang cân nhắc việc tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2007

Việc tăng lương cho người lao động đóng một vai trò quan trọng khi BoJ theo đuổi mục tiêu đạt được lạm phát bền vững ở mức 2%. Sự gia tăng vượt xa lạm phát mục tiêu có thể là chất xúc tác tạo ra một chu kỳ tích cực, trong đó tăng trưởng tiền lương dẫn đến tăng giá do nhu cầu.

Ngay cả với đà tăng lương hiện nay, ông Ueda vẫn còn có thể lựa chọn chờ thêm một tháng nữa. Không giống như các ngân hàng trung ương khác, Thống đốc BoJ ít phải đối mặt với rủi ro lạm phát phi mã từng gây ra việc thắt chặt chính sách mạnh mẽ ở Mỹ và châu Âu. Dữ liệu công bố vào thứ Sáu tuần này dự kiến sẽ cho thấy tốc độ tăng trưởng giá tiêu dùng đã tăng tốc trong tháng Hai, nhưng dự báo sẽ ở mức dưới 3%, với phần lớn mức tăng là do các hiệu ứng cơ bản.

Những người dự đoán việc thay đổi chính sách có thể diễn ra vào tháng Tư cho rằng BoJ không có gì phải vội vàng. Cựu chuyên gia kinh tế trưởng của BoJ, Kazuo Momma cho biết BoJ sẽ nhận được một lượng lớn dữ liệu ngay trước cuộc họp ngày 25-26/4, khiến cuộc họp đó trở thành thời điểm thích hợp để hành động.

Có thể có những quan điểm trái chiều. Nếu ông Ueda đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt vào ngày mai, ông ấy có thể không nhận được sự đồng thuận cao. Cho đến nay, Thống đốc BoJ vẫn kiềm chế không đưa ra gợi ý rõ ràng về thời điểm thực hiện việc chuyển hướng chính sách mà chỉ nhắc lại cam kết thực hiện các bước đi thích hợp sau khi đánh giá toàn diện nền kinh tế.

Kể từ khi nắm quyền điều hành BoJ vào tháng Tư năm ngoái, ông Ueda đã chứng tỏ mình là một nhà điều hành linh hoạt. Trong vòng 6 tháng, ông đã 2 lần loại bỏ được vấn đề đau đầu nhất của khung chính sách hiện tại bằng cách bổ sung tính linh hoạt cho cơ chế kiểm soát đường cong lợi suất. Điều đó đã báo trước tình trạng bán tháo trái phiếu ồ ạt từng xảy ra ở Úc khi Ngân hàng trung ương Úc (RBA) thực hiện các điều chỉnh vào năm 2021.

Đồng thời, ông Ueda được biết đến là người đã bỏ phiếu chống lại việc chấm dứt lãi suất gần bằng 0 vào năm 2000, khi đó ông là 1 trong 9 thành viên hội đồng quản trị. Bước rút lui đó, mà ngân hàng tiến hành trước sự phản đối của chính phủ, đã bị chỉ trích là quá sớm. Nó làm tăng thêm những nghi ngờ về cam kết hỗ trợ nền kinh tế của BoJ cho đến khi người tiền nhiệm của ông Ueda là Haruhiko Kuroda đưa ra một chương trình nới lỏng quy mô lớn vào năm 2013.

Thời gian đã thay đổi. Lần này ông Ueda không gặp phải sự phản đối nào như vậy. Thước đo lạm phát chính của Nhật Bản đã duy trì ở mức cao hơn mục tiêu lạm phát 2% của BoJ trong 22 tháng, khiến người tiêu dùng thất vọng vì tiền lương thực tế giảm và làm giảm sự ủng hộ Thủ tướng Fumio Kishida.

Cựu quan chức BoJ và nhà kinh tế trưởng tại Tập đoàn tài chính Sony, Masaaki Kanno cho rằng: “Tất cả phụ thuộc vào ông Ueda. Sau khi BoJ có thể chấm dứt lãi suất âm bất cứ khi nào họ muốn, không có sự khác biệt lớn nào đối với toàn bộ nền kinh tế dù là vào tháng Ba hay tháng Tư”.

Bất cứ khi nào lãi suất âm biến mất, có một điều rất rõ ràng: Các thiết lập chính sách sẽ vẫn mang tính thích ứng. Ông Ueda và các thành viên hội đồng quản trị đã nhắc lại quan điểm này nhiều lần trong nỗ lực chuẩn bị tâm lý cho thị trường với những gì sắp xảy ra.

Mặt khác, sự thay đổi mới chính xác là gì vẫn còn là một câu hỏi. Khoảng 67% các chuyên gia kinh tế được khảo sát dự đoán mức lãi suất chính sách mới sẽ nằm trong khoảng từ 0% đến 0,1%, 16% khác dự đoán nó sẽ ở mức khoảng 0%, trong khi 10% cho rằng nó sẽ ở mức khoảng 0,1%.

Theo khảo sát của Bloomberg, dự báo lãi suất cuối cùng là 0,5% và khoảng một nửa dự báo tốc độ tăng lãi suất là một hoặc hai lần một năm, trong khi 51% còn lại nói rằng rất khó để biết trước.

“BoJ sẽ giải thích rằng họ vẫn linh hoạt ngay cả sau khi điều chỉnh chính sách nới lỏng trên quy mô lớn. Ngay cả khi họ có thể tăng lãi suất một lần nữa thì việc đó sớm nhất cũng có thể là vào mùa thu”, chuyên gia kinh tế thị trường trưởng tại Daiwa Securities, Mari Iwashita nói.