Sẽ xóa độc quyền sản xuất vàng miếng

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý thị trường vàng, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm có chỉ đạo cần phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nhanh chóng sửa đổi Nghị định 24/2012NĐ-CP theo hướng thị trường hoá có lộ trình và có kiểm soát chặt chẽ. Xin ông cho biết định hướng của NHNN trong việc triển khai chỉ đạo của Tổng Bí thư về việc sửa đổi Nghị định 24 như thế nào? Liệu các vấn đề liên quan đến độc quyền thương hiệu vàng miếng, độc quyền nhập khẩu vàng... có được xem xét, sửa đổi trong dự thảo không, thưa ông?

Thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền, NHNN đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành đánh giá tổng kết tình hình thực hiện Nghị định 24 để đưa ra những định hướng quản lý thị trường vàng trong tình hình mới. Ngay sau khi có chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, NHNN đã hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi theo hướng bám sát các chỉ đạo của Tổng Bí thư. Trong đó, đối với quản lý thị trường vàng miếng, dự thảo Nghị định xây dựng các quy định theo hướng xóa bỏ độc quyền Nhà nước trong sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng. Quy định này được thể hiện thông qua cơ chế NHNN cấp giấy phép cho một số doanh nghiệp, ngân hàng đáp ứng điều kiện được sản xuất vàng miếng; được nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng và phục vụ nhu cầu vàng nguyên liệu cho sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ.

Ông Đào Xuân Tuấn – Cục trưởng Cục Quản lý Ngoại hối NHNN cho biết với cơ chế mới trong dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 24, thị trường sẽ có thêm các thương hiệu vàng miếng do doanh nghiệp, ngân hàng được NHNN cấp phép sản xuất

Căn cứ diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ, các mục tiêu của chính sách tiền tệ và diễn biến thị trường vàng trong từng thời kỳ, NHNN sẽ cho cấp hạn mức cho những doanh nghiệp, ngân hàng (gọi chung là doanh nghiệp) đủ điều kiện nhập khẩu vàng nguyên liệu. Cách thức này đảm bảo bỏ độc quyền Nhà nước nhưng vẫn có sự kiểm soát chặt chẽ đối với thị trường vàng miếng trong hoạt động sản xuất cũng như nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Cơ chế giám sát, kiểm soát của Nhà nước còn được thực hiện qua việc dự thảo Nghị định có các quy định yêu cầu doanh nghiệp công bố tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng, hàm lượng vàng của sản phẩm; gắn trách nhiệm của doanh nghiệp với việc tuân thủ quy định pháp luật về tiêu chuẩn khối lượng, hàm lượng vàng của sản phẩm đúng với tiêu chuẩn khối lượng, hàm lượng đã công bố; doanh nghiệp phải xây dựng quy định nội bộ về mua, bán vàng miếng với khách hàng, xây dựng hệ thống thông tin đảm bảo lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch mua bán vàng miếng, kết nối cung cấp thông tin cho các cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật…

Với cơ chế mới tại dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 24, trên thị trường sẽ có thêm thương hiệu vàng của các doanh nghiệp, ngân hàng được NHNN cấp phép sản xuất vàng miếng. Như vậy, người dân có nhiều sự lựa chọn hơn, thị trường có sự cạnh tranh hơn, hạn chế chênh lệch lớn về giá giữa các sản phẩm, thương hiệu vàng. Ngoài ra, dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về việc thanh toán qua tài khoản, sử dụng hoá đơn điện tử… đối với các giao dịch mua bán vàng, qua đó đảm bảo các giao dịch vàng miếng trên thị trường được minh bạch hơn.

Để khuyến khích phát triển thị trường vàng trang sức trong nước, từng bước đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế tác, xuất khẩu vàng trang sức chất lượng cao, NHNN đã có định hướng, giải pháp nào, thưa ông?

Nghị định 24 hiện hành quy định hoạt động kinh doanh mua bán vàng trang sức mỹ nghệ khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định thì không cần phải được NHNN cấp phép. NHNN chỉ cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện đối với các doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ (TSMN). Trên thực tế, thời gian qua, NHNN chỉ cấp phép đối với các doanh nghiệp nhập khẩu vàng nguyên liệu để phục vụ chế tác vàng TSMN xuất khẩu vì có nguồn thu ngoại tệ. Các doanh nghiệp sản xuất vàng TSMN còn lại tự cân đối từ nguồn vàng trong nước. Tuy nhiên, trong quá trình đánh giá tổng kết Nghị định 24, nhiều doanh nghiệp kiến nghị NHNN cần cấp phép cho nhập khẩu vàng nguyên liệu để phát triển ngành sản xuất TSMN.

NHNN nhận thấy, hiện tại số lượng doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh mua bán vàng TSMN rất lớn, khoảng hơn 6.000 DN, nhưng quy mô vốn của các doanh nghiệp thường rất nhỏ. Do đó, để đảm bảo các doanh nghiệp, TCTD có đủ năng lực tài chính nhập khẩu vàng nguyên liệu, dự thảo Nghị định quy định NHNN thực hiện cấp phép cho các doanh nghiệp, TCTD nhập khẩu vàng nguyên liệu (là các doanh nghiệp đủ điều kiện sản xuất vàng miếng) để bán cho các doanh nghiệp sản xuất vàng TSMN. Quy định này cho phép tăng cung vàng nguyên liệu nhưng vẫn đảm bảo có sự kiểm soát của Nhà nước đối với thị trường vàng TSMN. Dự thảo Nghị định cũng quy định rõ các doanh nghiệp, TCTD được cấp phép nhập khẩu vàng phải xây dựng quy định nội bộ về việc nhập khẩu, bán vàng nguyên liệu đảm bảo công khai, minh bạch; xây dựng hệ thống thông tin lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch mua bán vàng nguyên liệu, kết nối cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Ngoài việc xoá bỏ độc quyền Nhà nước về thương hiệu vàng miếng, tăng cung vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất vàng TSMN, xin ông cho biết, dự kiến NHNN sẽ triển khai những giải pháp gì để góp phần quản lý hiệu quả và phát triển thị trường vàng bền vững?

Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 24 đã sửa đổi, bổ sung trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, các bộ ngành và địa phương trong quản lý thị trường vàng. Dự thảo Nghị định cũng quy định NHNN phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan thiết lập hệ thống thông tin, xây dựng, lưu trữ dữ liệu về thị trường vàng, kết nối cung cấp thông tin cho cơ quan liên quan nhằm tăng tính minh bạch, hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý.

Trong thời gian tới, thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí Thư tại TBKL số 211-TB/VPTW, NHNN sẽ tiếp tục nỗ lực thực thi chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời để góp phần đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và niềm tin vào đồng tiền Việt Nam, coi đây là giải pháp căn bản, lâu dài để chuyển hóa nguồn lực từ vàng vào phát triển kinh tế. Mặt khác, sẽ khẩn trương nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm quốc tế để đề xuất việc triển khai thành lập Sở giao dịch vàng quốc gia; hoặc cho phép đưa vàng vào giao dịch trên Sở giao dịch hàng hoá... Ngoài ra, các cơ quan, bộ, ngành cũng quan tâm, nghiên cứu, đề xuất, giải pháp phát triển các kênh đầu tư thay thế để huy động vàng từ người dân đầu tư vào nền kinh tế; nghiên cứu chính sách thuế phù hợp đối với giao dịch mua bán vàng để nâng cao tính minh bạch trên thị trường cũng như phục vụ mục tiêu của các cơ quan Nhà nước đối với quản lý thị trường vàng.

Xin trân trọng cảm ơn ông!