Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Áp lực trả nợ công

Linh Đan
Linh Đan  - 
Học viện Chính sách và Phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đề xuất thành lập Hội đồng chính sách nợ công cấp quốc gia.
aa

Tinh giản bộ máy hành chính, giảm số người hưởng lương ngân sách; Ban hành cơ chế đặc biệt giải quyết các vướng mắc pháp lý và tài chính trong việc bán nợ xấu nhằm xử lý nhanh nợ xấu để ngân hàng đủ điều kiện mở rộng tín dụng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao là những điều kiện cốt lõi để đảm bảo an toàn nợ công.

“Rủi ro nhất về vĩ mô hiện nay là thâm hụt ngân sách ngày càng lớn, nợ công tăng lên, bội chi gia tăng. Tốc độ tăng chi nhanh hơn so với tăng thu. Đã vậy, mức tăng chi cho đầu tư lại thấp hơn tăng chi thường xuyên, tức là chi dài hạn để tạo ra tăng trưởng lại thấp hơn so với chi tiêu dùng hàng ngày. Xu hướng này vẫn tiếp tục, và áp lực ngày càng lớn…”. Đó là điều đáng lo lắng nhất trong các vấn đề của nền kinh tế hiện nay, theo quan điểm của TS.Nguyễn Đình Cung.

Áp lực trả nợ công
Mức tăng chi cho đầu tư đang thấp hơn tăng chi thường xuyên

Nhiều chuyên gia kinh tế và đại biểu Quốc hội cũng cho rằng, nợ công cao và áp lực trả nợ tuy chưa đáng sợ nhưng rất đáng lo mặc dù Bộ Tài chính cho biết: nợ công tính đến cuối năm 2014 ở mức 2.347.000 tỷ đồng, 59,6% GDP năm 2014 và dự kiến cuối năm 2015 khoảng 62,3% GDP. Dự kiến cuối năm 2015 khoảng 62,3% GDP - nợ công vẫn nằm trong giới hạn được Quốc hội cho phép.

Tuy nhiên, lâu nay vẫn có nhiều ý kiến cho rằng, số nợ công tính theo Luật Quản lý nợ công Bộ Tài chính công bố lâu nay là chưa đầy đủ.

Trong Nghiên cứu “Xác định phạm vi nợ công và trần nợ công an toàn của Việt Nam giai đoạn 2015-2020” của Học viện Chính sách và Phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đưa ra quan điểm về phạm vi nợ công rộng hơn đầy đủ hơn so với Luật Quản lý nợ công hiện nay. Theo nghiên cứu, nợ công năm 2013 là 61,28% nhiều hơn 7,08% so với mức 54,2% tính theo Luật Quản lý nợ công mà Bộ Tài chính công bố, và nợ năm 2014 là 66,4% cao hơn mức 59,6% đã công bố tới 6,8%.

Nghiên cứu cũng chỉ ra sự thiếu an toàn của nợ công: tỷ lệ trả nợ/tổng thu NSNN đang ở mức cao và có xu hướng ngày càng tăng và vay để trả nợ gốc ngày càng tăng. Tỷ lệ trả nợ năm 2013 là 22,6%, năm 2014 là 25,92% và 2015 là 31,87%. Vay trả nợ gốc năm 2014 gần 80.000 tỷ đồng; năm 2015 dự kiến là 130.000 tỷ đồng.

TS.Trần Đình Thiên – Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng những con số nói trên là “rất nguy hiểm vì tỷ lệ trả nợ/tổng thu ngân sách đã vượt ranh giới đỏ - ngưỡng an toàn mà Quốc hội cho phép là 25%”.

TS.Nguyễn Đức Thành – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) phân tích căn nguyên của nợ công là nhu cầu đầu tư công lớn nhưng ngân sách không cân đối được thu chi. “Thế nhưng bức tranh ngân sách và nợ công nhiều năm nay đã không còn như trước nữa. Thay vì chi nhiều cho đầu tư công thì chi tiêu thường xuyên đang bành trướng rất nhanh với bộ máy quá cồng kềnh”, ông Thành nói. Với bộ máy cồng kềnh hiện nay thì việc Bộ Tài chính hô hào tiết kiệm chi 10% cũng không ăn nhằm gì bởi vì số tiền trả lương cho bộ máy đó quá lớn.

TS.Lê Đăng Doanh – nguyên Viện trưởng CIEM có ý kiến rằng “Gánh nặng nợ công đang đè lên mỗi người dân, mỗi DN. Cần phải tái cơ cấu ngân sách nhà nước, cắt giảm bộ máy hành chính quá cồng kềnh, kém hiệu quả, cắt giảm chi tiêu lãng phí quá đà”.

Áp lực trả nợ công
Nguồn: Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại (Bộ Tài Chính)

Giải pháp tinh giản biên chế, giảm số người hưởng lương ngân sách được rất nhiều chuyên gia kinh tế khác nêu lên. TS.Trần Đình Thiên và TS.Nguyễn Đình Cung Viện trưởng CIEM bổ sung vấn đề này gắn với trách nhiệm cá nhân.

Nghiên cứu của Học viện Chính sách và Phát triển lại đề xuất 12 nhóm vấn đề để kiểm soát an toàn nợ công và giảm áp lực nợ công. Trong đó có giải pháp thoái vốn từ DNNN để giảm áp lực tăng nợ công và nâng cao hiệu quả đầu tư từ nguồn vốn NSNN, nâng cao trách nhiệm cá nhân trong việc phân bổ, quản lý nợ công nếu dự án đầu tư kém hiệu quả do nguyên nhân chủ quan.

Và quan trọng là cần ban hành cơ chế đặc biệt giải quyết các vướng mắc pháp lý và tài chính trong việc bán nợ xấu nhằm xử lý nhanh nợ xấu để ngân hàng đủ điều kiện mở rộng tín dụng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao là điều kiện cốt lõi để đảm bảo an toàn nợ công.

Học viện cũng đề xuất thành lập các cơ quan chuyên trách quản lý nợ công ở cấp Chính phủ và Bộ Tài chính để tập trung các chức năng quản lý, giám sát và thống kê nợ công vào một tổ chức độc lập để nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản lý giám sát nợ công và thành lập Hội đồng chính sách nợ công cấp quốc gia.

Báo cáo thẩm tra Đoàn thư ký kỳ họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ ra rằng, nợ công đang có xu hướng tăng cả về quy mô và tốc độ. Tốc độ tăng nợ công nhanh hơn tốc độ tăng thu ngân sách nhà nước trong khi tốc độ tăng GDP thấp ảnh hưởng tới tính bền vững của ngân sách nhà nước.
Linh Đan

Tin liên quan

Tin khác

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.
ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố sáng kiến Nền tảng khu vực ASEAN về AI và Kinh tế số với mục tiêu huy động tối đa 5 tỷ USD vốn công và tư nhân đến năm 2030 để thúc đẩy ứng dụng AI và tăng cường kết nối kinh tế số giữa các quốc gia ASEAN.