Chuyên gia lý giải nguyên nhân VN-Index điều chỉnh 16%

Chỉ số VN-Index có dấu hiệu tăng trở lại.

Một trong những lý do của việc cổ phiếu bị bán tháo dẫn đến mức giảm, theo ông Michael Kokalari - Giám đốc phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường (VinaCapital), là do những vấn đề đặc thù liên quan đến trái phiếu hoán đổi trị giá 250 triệu USD của tập đoàn Vingroup (VIC) sẽ có thể hoán đổi thành cổ phiếu VHM củ Vinhomes (VIC và VHM chiếm khoảng 10% VN-Index).

"Cùng với đó là lệnh bán giải chấp của các công ty chứng khoán, cộng với tin đồn về việc kiểm soát một số nguồn cho vay ký quỹ không chính thức dường như đã thúc đẩy việc cổ phiếu bị bán tháo trong ngày 17/10", ông Michael Kokalari cho biết.

Ngoài những yếu tố cụ thể trên, lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng 60 điểm cơ bản từ giữa tháng 9 đến cuối tháng 10 và các vấn đề địa chính trị cũng tạo sức ép lên thị trường chứng khoán của các thị trường mới nổi (chỉ số MSCI-EM giảm 5% kể từ giữa tháng 9 tới cuối tháng 10).

Hơn nữa, đánh giá chung về lợi nhuận quý III không mấy khả quan cũng đã ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư.

Giá cổ phiếu của VinGroup (VIC) tăng khoảng 40% từ cuối tháng 7 đến giữa tháng 8, trước khi công ty xe điện thành viên của tập đoàn này niêm yết tại Mỹ (ngày 15/8), sau đó các nhà đầu tư đã bán/chốt lời cổ phiếu VIC và công ty thành viên phát triển bất động sản Vinhome (VHM). Điều này có thể được thấy trong biểu đồ bên dưới và khiến chỉ số VN-Index giảm 4,4% vào ngày 18/8.

Bà Vũ Ngọc Linh - Giám đốc bộ phận Phân tích và Nghiên cứu thị trường (VinaCapital), cho biết vào cuối tháng 10, VIC công bố việc phát hành trái phiếu hoán đổi trị giá 250 triệu USD và có khả năng chuyển đổi thành cổ phiếu VHM (công ty bất động sản thành viên) với giá hoán đổi là 51.635 -53.880 đồng mỗi cổ phiếu.

"Giá cổ phiếu VHM đã giảm hơn 10% quanh mốc thời gian mà trái phiếu hoán đổi mới, với mức lãi suất 10% và đáo hạn vào năm 2028, được công bố vào ngày 26/10 vừa qua, có thể nhìn thấy ở biểu đồ bên phải phía trên. Sự sụt giảm đó cũng đè nặng lên tâm lý của nhà đầu tư đối với cổ phiếu VIC", bà Vũ Ngọc Linh chia sẻ.

Theo ông Michael Kokalari: "Chúng tôi cũng muốn lưu ý rằng các nhà đầu tư lớn nhất vào trái phiếu chuyển đổi trên thế giới thường được gọi là các quỹ đầu cơ. Họ sẽ mua các trái phiếu chuyển đổi và bán khống cổ phiếu. Mặc dù việc bán khống cổ phiếu ở Việt Nam được xem là bất hợp pháp, tuy nhiên phương pháp thuyết định giá của Bloomberg, nếu những nhà đầu cơ trái phiếu mua hết số trái phiếu trị giá 250 triệu USD thì họ cần bán đi xấp xỉ 175 triệu USD cổ phiếu VHM để giảm thiểu rủi ro".

Cũng theo ông Michael Kokalari, điều đó cho thấy, việc bán với mục đích phòng hộ của các quỹ có xu hướng tạm thời, xảy ra chủ yếu trong khoảng thời gian mà quỹ mua trái phiếu chuyển đổi ở mức “rẻ” (với mức “rẻ” được đánh giá dựa trên biến động giá trái phiếu so với biến động thực tế của cổ phiếu trên thị trường). Kết quả cuối cùng của tất cả những điều trên là giá cổ phiếu của VIC hiện thấp hơn mức quá trình chuẩn bị niêm yết Vinfast và giá cổ phiếu của VHM đang giao dịch ở mức thấp nhất kể từ khi IPO vào 5 năm trước.

Hầu như tất cả các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán đã báo cáo lợi nhuận quý 3 và kết quả có phần gây thất vọng vì thấp hơn mức kỳ vọng gần 10%. Điều này càng làm ảnh hưởng tâm lý của các nhà đầu tư, mặc dù VinaCapital không tin rằng đây là một trong những yếu tố chính khiến thị trường chứng khoán sụt giảm trong những tuần gần đây.

Ngoài ra, chúng tôi lưu ý rằng kết quả của các công ty sẽ có nhiều chênh lệch. Mức tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng tiêu dùng của Việt Nam đều thấp so với mức thông thường là 8-9% khiến cho các ngân hàng và công ty tiêu dùng có kết quả không như kỳ vọng. Trong khi đó, lợi nhuận của các công ty năng lượng và vật liệu tăng mạnh, một phần do mức lợi nhuận thấp năm ngoái.

"Các yếu tố đặc thù khác của Việt Nam đè nặng lên thị trường bao gồm việc bán cổ phiếu VHM và VIC, liên quan đến việc Vingroup phát hành trái phiếu hoán đổi trị giá 250 triệu USD và việc các công ty chứng khoán bán giải chấp", bà Vũ Ngọc Linh chia sẻ.

Theo quan điểm của VinaCapital, điểm mấu chốt là tất cả các yếu tố tiêu cực nhất lúc này đã hoặc đang giảm bớt và triển vọng hồi phục của thị trường chứng khoán Việt Nam trong những tháng tới được hỗ trợ bởi tăng trưởng lợi nhuận phục hồi, nền kinh tế phục hồi và định giá rẻ của thị trường.