Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Khó tránh tranh chấp trong thương vụ M&A

Lan Hương
Lan Hương  - 
Do tính chất phức tạp và khó lường của các tranh chấp có thể phát sinh trong một thương vụ mua bán sáp nhập (M&A), các chuyên gia pháp lý khuyến nghị nhà đầu tư cần tham vấn sâu ý kiến của luật sư trong quá trình soạn thảo hợp đồng...
aa
kho tranh tranh chap trong thuong vu ma M&A gia tăng nguồn lực cho thị trường bất động sản
kho tranh tranh chap trong thuong vu ma Kỳ vọng M&A ngân hàng sôi động hơn
kho tranh tranh chap trong thuong vu ma M&A: Cơ hội và thách thức với các doanh nghiệp

Cùng với sự gia tăng của các thương vụ mua bán sáp nhập doanh nghiệp, rủi ro pháp lý tiềm ẩn liên quan tới các vụ việc này cũng tăng trong vài năm trở lại đây. Số liệu của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho thấy, tranh chấp trong hoạt động mua bán cổ phần và thỏa thuận cổ đông đang phát sinh nhiều hơn. Vấn đề này được các luật sư thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong giải quyết tranh chấp tại hội thảo “Tranh chấp nội bộ doanh nghiệp - từ thực tiễn trọng tài quốc tế”, do VIAC tổ chức ngày 8/9.

Thị trường sôi động, tranh chấp gia tăng

Dẫn Báo cáo xu hướng M&A toàn cầu 2021 của PwC, ông Ngô Thanh Tùng - Tổng thư ký VIAC cho biết, trong 2 năm vừa qua, đại dịch Covid-19 đã có tác động hỗn hợp tới thị trường M&A toàn cầu. Sự tác động của đại dịch là một trong những nguyên nhân tạo ra nhiều thương vụ M&A mới.

Tại Việt Nam, các thương vụ gia tăng mạnh mẽ trong năm 2021 và tiếp tục sôi động trong 6 tháng đầu năm 2022. Thị trường biến động mạnh mẽ đồng thời tạo ra nhiều tranh chấp nội bộ, tranh chấp giữa các cấp điều hành và các nhóm cổ đông cũng tiếp tục phức tạp hơn.

Tranh chấp phức tạp đặt ra yêu cầu cho các bên tham gia giải quyết bằng các phương thức như hòa giải, trọng tài phải trang bị và nâng cao những kỹ năng cần thiết.

kho tranh tranh chap trong thuong vu ma
Tranh chấp phổ biến nhất thường liên quan tới tính toán giá trị một thương vụ.

Bà Lê Thị Thương - chuyên viên tư vấn cao cấp Công ty Luật TNHH Quốc tế Việt Nam (VILAF) cho biết, trong giai đoạn 2000-2019, số lượng giao dịch M&A có sự tham gia của trọng tài tăng khoảng 3%/năm, nhưng kể từ năm 2020 tới nay thì con số này tăng tới trên 20%/năm.

Bà Thương chỉ ra trong một giao dịch M&A có 5 giai đoạn phổ biến, bao gồm: đàm phán khởi động; ký thư bày tỏ ý định sơ bộ; sắp xếp thẩm định; đàm phán hợp đồng thỏa thuận mua bán (SPA); hoàn tất hợp đồng và ký thỏa thuận hoàn tất giao dịch.

“Mỗi giai đoạn trong thương vụ M&A đều có khả năng xảy ra tranh chấp, kể từ giai đoạn khởi động khi các bên ký xong hợp đồng bảo mật hay độc quyền thông tin cho tới khi đàm phán xong, bên bán yêu cầu bên mua đặt cọc, hay sau khi đã hoàn tất các bước này… rất có thể đã có trục trặc xảy ra mà các bên đều không lường trước được”, bà Thương nói.

Chia sẻ thực tiễn quốc tế, ông Tom Abeln - Công ty Luật De Brawn Blackstone Westbroek cho biết thêm, trước và sau một thương vụ M&A đều có khả năng xảy ra tranh chấp. Tranh chấp tiềm ẩn ngay từ các điều khoản bảo mật thông tin, giá trị thương vụ, hay tình trạng tài chính không như kỳ vọng…

Đặc biệt trong giai đoạn dịch Covid-19 bùng phát vừa qua, tranh chấp phát sinh chủ yếu liên quan tới giá trị thương vụ. Trong trường hợp này, mỗi bên đưa ra những tính toán về khả năng phát triển của doanh nghiệp trước và sau dịch bệnh có sự vênh nhau.

“Câu hỏi phổ biến trong giai đoạn vừa qua là bên mua có thể ngừng giao dịch vì lý do chịu ảnh hưởng của dịch bệnh được không. Thì tôi xin trả lời rằng bên bán là khách hàng của chúng tôi đã thắng và trọng tài phán quyết không có lý do gì mà không tiếp tục giao dịch cả”, ông Tom Abeln chia sẻ.

Cần chuẩn bị kỹ về pháp lý

Tại hội thảo, các chuyên gia pháp lý cũng chia sẻ về những vấn đề tranh chấp có thể xảy ra sau khi ký hợp đồng thực hiện một thương vụ M&A. Đầu tiên là điều khoản về lợi nhuận kỳ vọng cho phép bên mua có thể nhận được các khoản thanh toán sau khi hoàn tất hợp đồng. Thông thường, các bên khó thống nhất với nhau về việc hiệu quả hoạt động thực tế của doanh nghiệp sẽ được đo lường như thế nào, cùng với đó là các phép toán được sử dụng để tính toán hiệu quả kinh doanh.

Bên cạnh đó, tranh chấp xảy ra còn do bên bán hoặc bên mua đã vận hành doanh nghiệp theo hướng tăng chi phí dẫn tới lợi nhuận không được như kỳ vọng, nhưng lại không có căn cứ cụ thể để đánh giá xem sự sụt giảm lợi nhuận này xuất phát từ bên nào.

Tranh chấp khác là các yêu cầu bồi thường. Theo đó, bên mua có thể đòi hỏi có bồi thường do mức giá bị khai khống vì các khoản nợ, hoặc chi phí không được bộc lộ chính xác khi đàm phán, làm mất khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Trong giai đoạn soạn thảo và đàm phán hợp đồng này, các bên cần đưa ra các khoản yêu cầu bồi thường trong trường hợp phát sinh những tranh chấp pháp lý tiềm ẩn.

Một vấn đề tranh chấp khác có thể xảy ra là vi phạm hoặc các bên không thống nhất thực hiện các điều khoản về chống cạnh tranh, bảo mật các bí mật kinh doanh.

“Các tranh chấp trong hợp đồng M&A cần được liệt kê rõ bằng các điều khoản nhất định và quy định cụ thể cả thời gian có hiệu lực của các điều kiện, điều khoản này”, Luật sư Lê Thị Thương khuyến nghị.

Do tính chất phức tạp và khó lường của các tranh chấp có thể phát sinh trong một thương vụ M&A, các chuyên gia pháp lý khuyến nghị nhà đầu tư cần tham vấn sâu ý kiến của luật sư trong quá trình soạn thảo hợp đồng. Khi phát sinh tranh chấp, nhà đầu tư có thể tìm tới trọng tài thương mại quốc tế để tiến hành hoà giải. Trên thực tế, giải pháp này đã được công nhận rộng rãi và có hiệu quả cao.

Bà Vũ Thị Hằng, Phó trưởng Ban thư ký VIAC phân tích, Điều 14 của Luật Dân sự đã quy định rõ khi có vi phạm về quyền dân sự thì các bên có thể sử dụng trọng tài để bảo vệ quyền và lợi ích của mình. Tại Luật Doanh nghiệp 2020 chỉ cần tìm từ khoá “trọng tài” thì có thể thấy xuất hiện rất nhiều trong các điều khoản, cho thấy phương thức trọng tài và phán quyết trọng tài đã được công nhận trong các quy định của pháp luật.

Ngoài ra các tranh chấp liên quan mua bán cổ phần, mua bán doanh nghiệp… các bên trong tranh chấp có thể sử dụng phương thức trọng tài, toà án để xử lý tranh chấp của mình.

Bà Hằng cũng đưa ra lời khuyên, khi xảy ra tranh chấp, các bên cần cân nhắc trong việc lựa chọn trung tâm trọng tài, tiếp theo là đàm phán về các điều khoản trọng tài với các bên liên quan. Điều quan trọng là phải biết bối cảnh của tranh chấp, luật áp dụng.

Hiện nay, các tranh chấp trong kinh doanh tại Việt Nam liên quan rất nhiều tới yếu tố nước ngoài, vì vậy việc lựa chọn trung tâm trọng tài thương mại cần đảm bảo tính trung lập, áp dụng cả luật quốc tế và pháp luật trong nước.

Lan Hương

Tin liên quan

Tin khác

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI bước vào vận hành, doanh nghiệp phải thay đổi cuộc chơi

AI đang vượt khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân tự chủ, buộc doanh nghiệp tái cấu trúc chiến lược, vận hành và quản trị niềm tin.
Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Động lực nào dẫn dắt đà tăng trưởng của FPT trong năm 2027

Với tỷ lệ lấp đầy các cụm nhà máy AI đạt tới 95%, Tập đoàn FPT đang dồn lực chuyển dịch mô hình kinh doanh, kỳ vọng nhóm dịch vụ AI-first chiếm tối thiểu 40% doanh thu công nghệ thông tin nước ngoài vào năm 2027.
Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Ba bài học lớn giúp doanh nghiệp Việt thêm kinh nghiệm khi ra… biển lớn

Từ một nhà máy sản xuất tủ lạnh thua lỗ, Haier vươn lên thành thương hiệu toàn cầu nhờ kiên trì nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường thông qua mua bán, sáp nhập. Toyota thành công nhờ thấu hiểu khách hàng, liên tục cải tiến sản phẩm, trong khi Samsung tạo bước ngoặt bằng đầu tư dài hạn vào công nghệ. Những kinh nghiệm này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, phát triển thương hiệu và lựa chọn chiến lược quốc tế hóa phù hợp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về thông tin thị trường, tài chính và kết nối đối tác.
‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

‘Hộ chiếu xanh’ đưa thương hiệu Việt vươn tầm toàn cầu

Quy mô thương mại Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp nội chủ động chuyển đổi xanh, chinh phục các thị trường khó tính và khẳng định thương hiệu vươn tầm quốc tế.
Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Ngành gỗ Việt trước thời hạn EUDR: Đầu tư để giữ lợi thế xuất khẩu

Từ ngày 30/12/2026, Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) bắt đầu được áp dụng đối với các doanh nghiệp vừa và lớn. Trong khi ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục tạo thuận lợi cho xuất khẩu, yêu cầu minh bạch nguồn gốc nguyên liệu và những thay đổi trong nhu cầu thị trường quốc tế đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực điều chỉnh chiến lược đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì đơn hàng.
Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp ‘hồi sinh’

Phần lớn người nộp thuế mong muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật, nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, tiền chậm nộp tiếp tục tăng. Vì vậy, chính sách đặc thù tại dự thảo Nghị quyết là cần thiết, đúng thẩm quyền, thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm gánh nặng thủ tục và chi phí tuân thủ về thuế, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.
Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt và bài toán biến cơ hội thành đơn hàng

Bao bì Việt Nam đã có mặt tại 172 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng kết quả xuất khẩu giữa các nhóm sản phẩm không đồng đều. Từ câu chuyện doanh nghiệp phải mua bao bì nước ngoài đến những yêu cầu kỹ thuật của người mua, cơ hội mở rộng thị phần phụ thuộc vào khả năng chuyển năng lực sản xuất thành đơn hàng.
TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

TP. Hồ Chí Minh cần thêm gần 50.000 lao động dịp cận Tết

Thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh đã lấy lại đà tăng trưởng ổn định, cơ bản khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ trên diện rộng. Tuy nhiên, dịp cuối năm 2026 và cận Tết Nguyên đán 2027, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm khoảng 45.000-50.000 lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

EUDR: Minh bạch chuỗi cung ứng để nâng sức cạnh tranh hàng Việt

Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là cà phê, gỗ và cao su. Không chỉ dừng ở truy xuất nguồn gốc, quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, có khả năng kiểm chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ hội để hàng Việt nâng cấp năng lực sản xuất, củng cố vị thế tại các thị trường tiêu chuẩn cao.